II SA/Lu 589/12
WyrokWSA w Lublinie2012-10-30
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Krystyna Sidor, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów administracji publicznej dotyczące przywrócenia stosunków wodnych na gruncie, nakazujące wykonanie określonych czynności zapobiegających szkodom, zostały wydane z poszanowaniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz precyzyjnego określenia nałożonych obowiązków?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1, 68 § 1, 107 § 1 K.p.a. oraz art. 153 P.p.s.a. Organy nie uwzględniły w całości zaleceń poprzedniego wyroku WSA, nie przeprowadziły prawidłowo oględzin, nie sporządziły wymaganego protokołu, a osnowa decyzji nieprecyzyjnie określała nałożone obowiązki, co uniemożliwiało ich wykonanie i stanowiło naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. Ł. i P. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy nakazującą skarżącym wykonanie czynności zapobiegających szkodom spowodowanym naruszeniem stosunków wodnych na ich działce poprzez nawiezienie ziemi. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na opiniach biegłego, który stwierdził szkodliwe oddziaływanie zmiany stanu wody na gruntach sąsiednich. Skarżący zarzucili brak udowodnienia szkód, niewykonalność nałożonych obowiązków oraz nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz E.Ł. i P. Ł. kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 października 2012 r. sprawy ze skargi E. Ł. i P. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...]r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz E.Ł. i P. Ł. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania E. Ł. i P. Ł. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia ... stwierdzającą naruszenie przez P. Ł. i E. Ł. - właścicieli działki nr ... położonej w K. gm. G. - stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich i nakazującą im wykonanie określonych czynności.
W uzasadnieniu wskazano, że w toku oględzin w dniach 11 lipca 2008r. i 25 sierpnia 2008r. stwierdzono, że nawieźli oni na działkę nr ... duże ilości ziemi, co znacznie podwyższyło jej teren. Działka ta graniczy z drogą (działką nr ...), z działką nr ... należącą do D. P. i I. P. oraz z działką nr ... należącą m.in. do F. M., którzy zarzucają naruszenie przez E. Ł. i P. Ł. stosunków wodnych, szkodliwie wpływające na ich działki.
W związku z powyższym organ dopuścił dowód z opinii biegłego mgr inż. B. S., który w "Orzeczeniu technicznym w sprawie stanu wody na gruncie w związku z nawiezieniem mas ziemnych na działkę nr ... w K. gm. G. – własność E. i P. Ł." z dnia 29 września 2008r. (uzupełnioną 30 października 2008r.) potwierdził naruszenie stosunków wodnych, dlatego organ I instancji decyzją z dnia 4 sierpnia 2009r. nakazał E. Ł. i P. Ł. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Po uchyleniu tej decyzji przez organ odwoławczy – biegły sporządził w dniu 12 maja 2010r. nową opinię, w której stwierdził, że w stosunku do stanu opisanego w "Orzeczeniu technicznym..." stan ukształtowania powierzchni działki uległ niewielkim zmianom, mianowicie: pryzma zlokalizowana wzdłuż granicy z działką nr ... została rozplantowana, nawisy ziemi wzdłuż działki nr ... zostały uformowane w skarpę, na granicy z działką nr ... został wykonany nowy nasyp do wysokości cokołu ogrodzenia działki nr ..., przylegający do tego cokołu, a cała działka nr ... została obsiana mieszankami traw. Stan ukształtowania tej działki nadal jednak wywołuje zakłócenia stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich tj. na granicy z działką nr .... istnieje zagrożenie powstawania oberwisk i spływu skarp, posesja ta jest nadmiernie zalewana i zamulana, na granicy z działką nr ... sytuacja uległa pogorszeniu w związku z podwyższeniem nasypu aż do samej granicy z tą działką, a na granicy z działką nr ... skarpa jest niezabezpieczona, widoczne są ślady zamulania, nie zostały również wykonane żadne urządzenia zapobiegające szkodom, mające na celu przechwycenie części spływającej wody z połaci dachowych i spowolnienie prędkości jej odpływu z podwyższonego terenu działki nr ... W konsekwencji tych ustaleń biegły zalecił wykonanie:
- na granicy z działką nr ... murku oporowego, który może też spełniać funkcję cokołu ogrodzenia i który zabezpieczy przed osuwaniem się gruntu stromo uformowanej skarpy,
- na granicy z działką nr ... zdjęcie pasa ziemi o szerokości min. 1,5 m i o grubości ok. 0,25 m - do rzędnej gruntu przy cokole na dz. nr ...
- na granicy z działką nr ... - drogą dojazdową do posesji I. i D. P. - zdjęcie pasa nawiezionej ziemi o szerokości 1,5 m do rzędnej powierzchni przylegającej drogi lub założenie cokołu zabezpieczającego nasyp przed tworzeniem się oberwisk,
- wykonanie drenażu rozsączającego - przechwytującego wody opadowe odprowadzane z połaci dachowej i studni chłonnej, urządzeń zaproponowanych przez P. Ł. w przedłożonym PINB zamiennym projekcie zagospodarowania działki nr ....
Decyzją z dnia ... 2010r. organ I instancji nakazał E. Ł. i P. Ł. wykonanie powyższych zaleceń, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia ...2010r. utrzymało tę decyzję w mocy.
Wyrokiem z dnia 29 marca 2011.r, sygn. akt II SA/Lu 793/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obie te decyzje jednak uchylił, stwierdzając, że zostały one wydane z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 79 K.p.a.
Sąd wskazał, że w dniu 12 maja 2010r. organ I instancji przeprowadził oględziny, w trakcie których została zaprezentowana opinia biegłego B. S., jednak o dowodzie z opinii nie poinformowano wcześniej skarżących, co ograniczyło im czynne uczestnictwo w tej czynności.
Ponadto organ odwoławczy dysponując dokumentami zgromadzonymi w postępowaniu, w tym opiniami rzeczoznawcy z dnia 12 maja 2009r. i października 2008r., protokołem z oględzin z dnia 12 maja 2009r. oraz innymi pismami przedstawionymi przez strony postępowania nie ustalił, jakich zmian dokonali E. i P. Ł. na swojej nieruchomości w celu zabezpieczenia działek sąsiednich, czy pokrywają się one z pracami, do których zobowiązał ich organ I instancji w decyzji z dnia ... 2010r.
Organy obu instancji nie poczyniły również właściwych ustaleń odnośnie kręgu stron postępowania. Jak wynika z akt sprawy współwłaścicielami działki nr ... stanowiącej drogę dojazdową, na której według ustaleń organów rozpatrujących sprawę także powstają szkody na skutek naruszenia stosunków wodnych przez skarżących – oprócz D. i I. małż. P., są także inne osoby (A. F., R. i M. małż. S., A. i A. małż. S.).
Uchylając decyzje organów obu instancji Sąd wskazał więc, że rozpatrując ponownie sprawę organy powinny uzupełnić materiał dowodowy poprzez ustalenie prac wykonanych przez E. i P. Ł. po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a następnie ocenić czy pokrywają się one z czynnościami wskazanymi w decyzji z dnia ... 2010r. Ponadto organ powinien zobowiązać rzeczoznawcę B. S. do ustosunkowania się do zgłoszonych przez skarżącego w piśmie z dnia 19 czerwca 2010r. zastrzeżeń wobec jego opinii, a czynność ta powinna być połączona z oględzinami, podczas których rzeczoznawca zapoznałby się i ocenił prace wykonane przez skarżących w trakcie postępowania; Sąd wskazał również, że o toczącym się postępowaniu należy zawiadomić wszystkie osoby, którym służy przymiot strony.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją z dnia .... 2011r. ponownie nakazał E. i P. Ł. wykonanie określonych czynności, a decyzją z dnia ... 2012r. organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zostały wykonane zalecenie WSA w Lublinie zawarte w wyroku z dnia 29 marca 2011r.
W piśmie z dnia 12 września 2011r. biegły ustosunkował się obszernie do zarzutów skarżących z dnia 19 czerwca 2010r. wskazując, że podczas oględzin w dniu 12 maja 2010r. widoczne było gołym okiem, że istniejąca na działce nr ... skarpa przy garażu stwarza zagrożenie powstawania oberwisk i spływów, a optymalnym urządzeniem zapobiegającym szkodom na działce nr .... jest wykonanie cokołu przegradzającego i odprowadzanie wody z połaci dachowych budynku E. i P. Ł. do drenów rozsączających.
W dniu 11 października 2011r. przeprowadzono oględziny z udziałem biegłego i w obecności P. Ł., który zapowiedział, że tego samego dnia złoży wniosek dowodowy i następnego dnia tj. 11 października 2011r. wniosek taki złożył, a w piśmie z dnia 17 listopada 2011r. biegły przedstawił aktualny stan wody na gruncie i ustosunkował się do tego wniosku.
Biegły stwierdził, że prace związane z uporządkowaniem nawiezionego gruntu zalegającego wzdłuż granicy z działkami nr ...i nr ... zostały wykonane, natomiast urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr ... nie wykonano. Wskazał, że szkodliwe oddziaływanie zmiany stanu wody na gruncie działki nr .... polega na tym, że obecnie cały odpływ wód opadowych z gruntów tej działki skierowany jest na działkę nr ...., podczas gdy przed budową domu i zmianą ukształtowania powierzchni działki nr ... naturalny odpływ wody opadowej z działki miał kierunek północno – zachodni i w znacznej mierze ciążył na działkę nr ... Obecnie ze względu na cokół ogrodzenia na granicy z działką nr ... odpływ ten zmienił kierunek i w całości ciąży na działkę nr ... W tej sytuacji zaleca się jako urządzenie zapobiegające szkodom na działce nr ... wykonanie przegrody wzdłuż granicy z działką nr ..., która stworzy możliwość równomiernego odpływu wody opadowej z działki nr ... przez obrzeża na granicy działek nr ..., a więc w sposób zbliżony do sytuacji sprzed zmiany stanu wody na działce nr ... Odpływ wody opadowej z działki nr ... uległ bowiem niekorzystnej zmianie, gdyż zmniejszyła się powierzchnia chłonna działki o powierzchnię niezbędną do budowy budynku i garażu, a odpływ z połaci dachowych tego budynku został skierowany wprawdzie na własny nieutwardzony teren, ale teraz jest skoncentrowany, a ponieważ nie jest odprowadzony do dołu chłonnego ani drenażu rozsączającego zwiększa niekorzystne oddziaływanie na działkę nr ... W dalszym ciągu istnieją więc podstawy, by organ nakazał właścicielom działki nr ... wykonanie na granicy z działką nr ... trwałej przegrody (w formie murku oporowego lub cokołu pod ogrodzenie lub z krawężników lub płyt chodnikowych lub t.p.) na styku z cokołem ogrodzenia z działką nr ...i stwierdzenia, że wysokość przegrody winna być taka sama jak cokołu oraz wykonanie zadeklarowanego przez właścicieli działki nr ... w uaktualnionym projekcie zagospodarowania działki sposobu odprowadzenia wody opadowej z połaci dachowych do studni chłonnej lub drenażu rozsączającego.
Mając na uwadze powyższe zalecenia biegłego decyzją z dnia 22 grudnia 2011r. organ I instancji nakazał więc E. i P. Ł. dokładnie te czynności, które wskazał biegły tj. wykonanie na granicy z działką nr ... trwałej przegrody zabezpieczającej przed bezpośrednim odpływem wody opadowej z działki nr ... (w formie murku oporowego lub cokołu pod ogrodzenie lub z krawężników lub płyt chodnikowych lub t.p.) na styku z cokołem ogrodzenia z działką nr ... i stwierdzenia, że wysokość przegrody winna być taka sama oraz wykonanie zadeklarowanego przez właścicieli działki nr ...w uaktualnionym projekcie zagospodarowania działki sposobu odprowadzenia wody opadowej z połaci dachowych do studni chłonnej lub drenażu rozsączającego, a organ odwoławczy decyzją z dnia ... 2012r. utrzymał tę decyzję w mocy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli E. Ł. i P. Ł., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Podnieśli, że w sprawie nie zostało udowodnione, że naruszyli stosunki wodne na swojej działce nr ... ze szkodą dla działek sąsiednich, a biegły wskazał jedynie możliwość wystąpienia szkód, podczas gdy rzeczywistych szkód nie wykazano, a to nie było wystarczające do zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne.
Poza tym zmiana kierunku wód została – zdaniem skarżących - spowodowana wykonaniem ogrodzenia na działce nr ..., co potwierdził wprost biegły w swojej opinii oraz wykonaniem betonowego podjazdu na działce nr ... Wobec tego prawidłowe ustalenie naturalnego stanu wód na gruncie powinno nastąpić z pominięciem tych wszystkich urządzeń - na podstawie rzędnych wszystkich działek, co umożliwiłoby ustalenie czy wykonane przez skarżących prace budowlane zmieniły ten naturalny stan wód na ich działce; organ powinien też zlecić wykonanie ekspertyzy hydrologicznej.
Skarżący zarzucili ponadto, że nałożone na nich obowiązki są prawnie i faktycznie niewykonalne.
Przegroda zabezpieczająca na granicy z działką nr ... nie może być wykonana, gdyż na tej działce tuż przy granicy znajduje się cokół oraz betonowy podjazd, które obsunęłyby się przy wykonywaniu jakichkolwiek prac ziemnych, co stanowiłoby naruszenie art. 147 K.c.
Z kolei ich propozycja odprowadzania wody opadowej z połaci dachowych do studni chłonnej lub drenażu odsączającego jest obecnie nieaktualna, gdyż takie rozwiązanie deklarowali w projekcie zagospodarowania działki w 2008r., przed rozpoczęciem budowy domu, jednak projekt ten nie został przez PINB zatwierdzony, a skarżący wskazanych urządzeń nie wykonali, gdyż szkody nie występują.
Skarżący podnieśli również, że po wydaniu decyzji przez organ I instancji zmieniło się zagospodarowanie działki nr ..., czego nie uwzględnił organ odwoławczy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania tj. art.7, 77 § 1, art. 68 § 1, art. 107 § 1 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 29 marca 2011r., sygn. akt II SA/Lu 793/10 uchylił poprzednie decyzje organów obu instancji. W świetle art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu wiązały w sprawie organy, których decyzje Sąd uchylił - organy obu instancji związane były więc zaleceniami Sądu zawartymi w tym wyroku.
Dokonując oceny zaskarżonej obecnie decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stwierdzić należy, że w ponownym postępowaniu administracyjnym nie uwzględniono w całości tych zaleceń.
W powołanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na uchybienia postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy – Sąd nakazał organom ustalenie jakie czynności zostały przez skarżących wykonane po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a przed wydaniem decyzji organu odwoławczego, nakazał też prawidłowe przeprowadzenie oględzin z udziałem biegłego i skarżących, już po uprzednim zapoznaniu się przez nich z jego opinią, tak, by mogli oni w trakcie oględzin wnosić uwagi i ustosunkować się do spostrzeżeń biegłego, a także ustosunkowanie się biegłego do zarzutów do opinii podnoszonych przez skarżących w piśmie z dnia 19 czerwca 2010r. oraz ustalenie prawidłowego kręgu stron postępowania (z uwzględnieniem właścicieli działki nr ... będącej drogą dojazdową).
O ile organ zapewnił wszystkim stronom udział w postępowaniu (o czynnościach procesowych zawiadamiał również współwłaścicieli działki nr ...), zobowiązał biegłego mgr inż. B. S. do ustosunkowania się do zarzutów skarżących i w piśmie z dnia 17 listopada 2011r. biegły udzielił wyjaśnień (k. 345 akt admin.), o tyle organ nie przeprowadził prawidłowo oględzin w dniu 11 października 2011r.
W świetle art. 67 § 1 i § 2 pkt 3 K.p.a. organ zobowiązany był sporządzić z tej czynności protokół, a zgodnie z art. 68 § 1 K.p.a. protokół ten powinien być sporządzony tak, by z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Tylko tak sporządzony protokół, odczytany wszystkim obecnym stronom i przez nie podpisany zgodnie z art. 68 § 2 kpa, stanowić może wiarygodny dowód, służący ustaleniu stanu faktycznego.
Natomiast protokół oględzin z dnia 11 października 2011r. (k.343 akt admin.) nie zawiera wymaganych w powołanym przepisie ustaleń. Wynika niego jedynie to, jakie osoby brały nim udział oraz że dokonano "oględzin w terenie", a "biegły zapoznał się z aktualną sytuacją na gruncie i odpowiedział na zadawane przez strony pytania", natomiast "wszelkie zalecenie i wytyczne zostaną zawarte w decyzji administracyjnej".
Treść tego protokołu nie zawiera więc żadnych informacji o tym, jak oględziny przebiegały, co stwierdził biegły i organ, jakie uwagi wnosiły strony i jak biegły się do tych uwag odnosił, nie mógł więc on stanowić wystarczającej podstawy ustalenia stanu faktycznego. Z protokołu tego nie wynika najistotniejsza w sprawie okoliczność tj. jaki jest obecnie stan ukształtowania działki i co się zmieniło od czasu wydania poprzednich decyzji przez organy administracyjne, a brak tych ustaleń świadczy o niewykonaniu zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawartych wyroku z dnia 29 marca 2011r. Samodzielne ustalenia biegłego co do aktualnego stanu zagospodarowania działki przedstawione przez niego w piśmie z dnia 17 listopada 2011r., a nie zaprotokołowane podczas oględzin i nie zaakceptowane podpisem stron nie mogły stanowić wystarczającej podstawy ustalenia stanu faktycznego, a następnie wydania rozstrzygnięcia.
Skoro zatem brak jest wiarygodnych ustaleń co do aktualnego zagospodarowania działki, nie było uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że stan wód na działce skarżących został zmieniony, a zmiana ta szkodliwie oddziałuje na sąsiednie działki, tym bardziej, że na rozprawie sądowej w dniu 30 października 2012r. skarżący wskazali, że po wydaniu zaskarżonych decyzji między jego działką a działką nr ...stanowiącą własność m.in. F. M. na odcinku ok. 20 m został wybudowany przez właścicieli tej działki cokół. Wobec braku należytych ustaleń w tym zakresie nie była możliwa ocena czy konieczne jest wykonanie przez skarżących urządzeń zapobiegających szkodom, ani ewentualne określenie rodzaju tych urządzeń.
Niezależnie od niewykonania przez organy wszystkich zaleceń wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie - słusznie skarżący podnoszą, że biegły w swojej opinii nie określił jednoznacznie przyczyny zmiany stanu wód na gruncie, stwierdzając, że "naturalny odpływ wody opadowej z działki miał kierunek północno – zachodni i w znacznej mierze ciążył na działkę nr ... Obecnie ze względu na cokół ogrodzenia na granicy z działką nr ... odpływ ten zmienił kierunek i w całości ciąży na działkę nr ... (...)". Wydanie decyzji na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.145) wymagało bezspornego ustalenia bezpośredniej przyczyny powodującej niekorzystną zmianę stanu wód na gruncie i jej określenie nie może pozostawiać żadnych wątpliwości. Podstawą tych ustaleń jest dowód z opinii biegłego, który podlega, jak każdy inny dowód, ocenie przez organ orzekający w sprawie.
Badając skargę stwierdzić należy ponadto, że osnowa decyzji organu I instancji nieprecyzyjnie określa nakazane obowiązki, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne. Przepis art. 107 § 1 K.p.a. wymaga wskazania w decyzji rozstrzygnięcia (osnowy), które powinno być jasne i precyzyjne, nie wymagające interpretacji. Z kolei art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Rozstrzygnięcie (osnowa) decyzji wydanej na podstawie tego przepisu powinno więc dokładnie określać nałożone obowiązki, tak by one mogły być należycie wykonane przez stronę lub wyegzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym. Decyzja sformułowana w taki sposób, że nie da się jej wykonać dotknięta jest bowiem wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.)
Tymczasem decyzja organu I instancji określa jako obowiązek wykonanie na granicy z działką nr ... trwałej przegrody (...) na styku z cokołem ogrodzenia na granicy z działką nr ...". Takie sformułowanie jest nieprecyzyjne – nie wiadomo bowiem czy przegroda ta ma być wykonana na całej długości granicy pomiędzy działkami nr ... i nr ... czy też "na styku z cokołem ogrodzenia na granicy z działką nr ..." i co oznacza termin "na styku".
Również nakaz wykonania "zadeklarowanego przez właścicieli działki nr ... w uaktualnionym projekcie zagospodarowania działki sposobu odprowadzania wody opadowej z połaci dachowych do studni chłonnej lub drenażu rozsączającego" nie jest jasny, gdyż odwołuje się do projektu zagospodarowania działki, który nie stanowi załącznika do decyzji i jest kwestionowany przez skarżących jako nieaktualny. Z nakazu tego nie wynika więc w ogóle w jaki sposób ma być wykonana studnia chłonna bądź drenaż rozsączający.
Nakazane w osnowie zaskarżonej decyzji obowiązki zostały sformułowane dokładnie tak, jak określił je w swojej opinii biegły, a więc w sposób uniemożliwiający ich prawidłowe wykonanie, dlatego organ winien określić je samodzielnie tak, by były one dla adresatów czytelne, a w razie wątpliwości organ winien zwrócić się do biegłego o wyjaśnienia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" i art. 135 P.p.s.a.; o czasowej niewykonalności uchylonych decyzji orzeczono na mocy art.152 P.p.s.a., zaś o kosztach na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni zawarte w treści uzasadnienia wskazania Sądu – ponownie przeprowadzi oględziny z udziałem biegłego i stron, sporządzi z nich protokół zgodnie z wymogami art. 68 § 1 Kpa, ustali aktualny stan zagospodarowania działki nr ... i istniejące na niej urządzenia i na nowo oceni czy na tej działce nastąpiła zmiana stanu wód i czy ta zmiana powoduje niekorzystne oddziaływanie na działki sąsiednie, a nakładając ewentualnie obowiązki na podstawie art. 29 ustawy - Prawo wodne organ określi je tak, by nadawały się do wykonania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło