II OZ 80/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 28/12 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 28/12 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 31 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 28/12 oddalił skargę S. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania. Pismem z dnia 27 listopada 2012 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że termin do złożenia przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 7 listopada 2012 r. Zaznaczył przy tym, że pouczenie o 7 - dniowym terminie na złożenie wniosku zawarte zostało w zawiadomieniu o rozprawie, które zostało doręczone skarżącemu w dniu 24 września 2012 r. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 28/12, na podstawie art. 141 §2 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 28/12. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. K. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wywodził, że nie mógł wiedzieć o rodzaju rozstrzygnięcia Sądu I instancji, a tym samym nie mógł przewidzieć, czy powinien złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, czy nie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 141 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. poz. 270 ze zm.) "§1 Uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, z zastrzeżeniem §2. §2 W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. §3 Odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym. §4 Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania". W zażaleniu na zaskarżone postanowienie skarżący wywodził o braku możliwości powzięcia informacji o rodzaju rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd I instancji, co zdecydowało o braku złożenia przez niego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego przez ten Sąd w sprawie. Niemniej jednak, skarżącemu w zawiadomieniu o terminie rozprawy wskazano jak powinien się zachować, w hipotetycznie przedstawionych w tym zawiadomieniu sytuacjach. Sąd wskazał skarżącemu, że jeśli skarga zostanie oddalona, to uzasadnienie wyroku sporządzone zostanie wyłącznie na wniosek strony, zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Sąd jednocześnie wskazał skarżącemu, że tylko stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, która na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku, sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku doręcza odpis jego sentencji z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Tym samym nie jest zasadny wywód skarżącego, że w sprawie powinien mu zostać doręczony odpis sentencji wydanego w sprawie wyroku, ponieważ nie był on w tym czasie pozbawiony wolności nie działając przy tym bez adwokata lub radcy prawnego. Kolejnym argumentem podniesionym przez skarżącego w uzasadnieniu zażalenia jest to, że nie mógł on przewidzieć, jakiego rodzaju rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, a w związku z tym, czy powinien wystąpić z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia wyroku. Wywód ten jest niezasadny. Z całokształtu ustawowej regulacji dotyczącej sposobu sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku wynika, że ustawodawca zasadniczego znaczenia przy określeniu zasad sporządzania uzasadnienia orzeczenia upatrywał w fakcie, czy strona występująca w sprawie, jest zdolna samodzielnie, bez ograniczeń, dowiedzieć się o treści rozstrzygnięcia i sposobie wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia. Wyjątkiem od ogólnej zasady o której stanowi art. 141 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, objęte zostały osoby pozbawione wolności, a więc osoby, które z przyczyn obiektywnych, będąc pozbawione wolności, nie mogły podjąć aktywnie czynności, zmierzających do ustalenia podjętego w sprawie przez Sąd rozstrzygnięcia. Skarżący w takiej sytuacji – jak wynika z akt sprawy – się nie znajdował. Sąd I instancji realizując zasadę wyrażoną w art. 6 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazał skarżącemu czynności procesowe, które powinien podjąć, a więc pouczył o sposobie i terminie wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia rozstrzygnięcia, a także pouczył o skutku prawnym i skutku zaniedbania tejże czynności. Sąd nie jest inicjatorem postępowania, nie jest zatem jego rolą wskazywać stronie jakie pismo procesowe, w określonej sytuacji procesowej musi ona złożyć. Sąd jedynie udziela stronie potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych. Zawiadomienie o rozprawie i znajdujące się w nim pouczenie, stanowi wystarczającą wskazówkę, co do dalszego zachowania osoby będącej stroną w sprawie. Jest to wskazówka, która obejmuje szereg, hipotetycznych sytuacji strony w postępowaniu, a więc obejmująca także sposoby postępowań tych osób, w takich odmiennych sytuacjach się znajdujących. Jednocześnie Sąd nie jest w stanie i nie powinien, przewidywać zamiarów stron występujących w postępowaniu i zawiadamiać je o każdym możliwym rodzaju czynności, którą strona może podjąć lub której może żądać w konkretnej sytuacji. Zadaniem Sądu jest udzielenie stronie wystarczających wskazówek w sprawie i pozostawienie wyboru zachowania stronie. Z tego zadania, w niniejszy postępowaniu, Sąd I instancji w pełni prawidłowo się wywiązał, czyniąc tym samym zawarte w uzasadnieniu zażalenie wywody skarżącego niezasadnymi. Warto w tym miejscu wskazać, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy zaistnieniu okoliczności prawem przewidzianych. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.