II SA/Kr 1227/12
WyrokWSA w Krakowie2012-11-06
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Joanna Tuszyńska, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania naprawczego w przedmiocie robót budowlanych, wszczętego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z powodu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, jest uzasadnione, gdy zagrożenie to zostało usunięte w wyniku wykonania robót nakazanych decyzją wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, a dodatkowo wydano decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu?Ratio decidendi
Postępowanie naprawcze wszczęte na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, którego celem jest usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia związanego ze sposobem prowadzenia robót budowlanych, powinno zostać umorzone, gdy zagrożenie to zostanie usunięte. Dodatkowo, wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu czyni bezprzedmiotowym dalsze postępowanie nadzorcze dotyczące procesu budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych przy budowie budynku handlowo-usługowo-mieszkalno-gastronomicznego, które wstrzymano z powodu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Po wielu postępowaniach i decyzjach nakazujących wykonanie robót naprawczych, ostatecznie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe w związku z usunięciem zagrożenia i wydaniem pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, w tym brak zbadania zgodności z prawem całej inwestycji oraz istotnych odstępstw od projektu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Jacek Bursa Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 r. sprawy ze skargi W.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala
II SA/Kr 1227/12
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem znak: PINB [...] z dnia 20 czerwca 2008 r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku handlowo - usługowo - mieszkalno - gastronomicznego na działkach [...], [...] przy ul. [...] i [...] w W., oraz zobowiązał ówczesnego inwestora do przedłożenia w terminie do 30 dni od daty otrzymania postanowienia ekspertyzę stanu technicznego konstrukcji budynku zlokalizowanego przy ul. [...] i [...] w W. wraz z podaniem przyczyn powstałych uszkodzeń, jak również sposobu technicznego rozwiązania nieprawidłowości powstałych w budynku na skutek prowadzonych robót budowlanych. W ramach niezbędnych zabezpieczeń ściany wschodniej budynku, organ nakazał zabezpieczyć wykop przed opadami deszczu i wydzielić strefę wokół budynku poprzez częściowe wyłączenie z ruchu pieszego i kołowego ul. [...] i [...] w W. bezpośrednio przylegającej do budynku nr [...]. Przyczyną wstrzymania robót było ich wykonywanie w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia.
Decyzją z dnia 8 lipca 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na W. G. obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z przedłożoną ekspertyzą stanu bezpieczeństwa budynku oraz programem zabezpieczenia istniejącego budynku przy ul. [...] i [...] w W..
Ustalił organ, że w trakcie wykonywanych robót budowlanych przy budowie budynku handlowo - usługowo - mieszkalno - gastronomicznego na działkach [...], [...] w W. wykonano wykop szerokoprzestrzenny o wymiarach śr. 22,50 x 16,80 m oraz głębokości od strony zachodniej 2,50 m, od strony północno zachodniej 2,90 m. Ponadto rozpoczęto roboty związane z podbiciem fundamentów pod ścianą wschodnią budynku sąsiedniego przy ul. [...] i [...]. Wykonano dotychczas podbicie fundamentów w narożach ściany, od północy o wym. 300 x 150 cm, od południa 270 x 105 cm oraz w części środkowej 265 x 120 cm. Roboty budowlane polegające na podbiciu fundamentu nie zostały objęte zakresem projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty znak: [...] z dnia 7 stycznia 2008 r. Powyższe roboty zostały wykonane w związku z różnicą poziomu fundamentów projektowanego budynku, którą stwierdził kierownik budowy po wykonaniu wykopu, a także w oparciu o zalecenia inspektora nadzoru inwestorskiego.
Na skutek wykonanych robót budowlanych, w budynku przy ul. [...] i [...] w części wschodniej pojawiły się rysy i pęknięcia poprzeczne na stropach i ścianach w poziomie przyziemia i I piętra (część obiektu, pod którą wykonano podbicie fundamentów).
Podał organ, że W dniu 3 lipca 2008 r. inwestor W. G. dostarczył ekspertyzę stanu bezpieczeństwa budynku oraz program zabezpieczenia istniejącego budynku przy ul. [...] i [...] w W. opracowaną S. K. i W. B.. Na podstawie tej ekspertyzy stwierdzono, że pozostawienie budynku w obecnym stanie technicznym bez wykonania prac naprawczych, powodować może dalsze uszkodzenie konstrukcji budynku a w konsekwencji doprowadzenie do katastrofy budowlanej, oraz że dokończenie podbicia i realizacja piwnicznej części realizowanego obiektu przy ulicy [...] i [...] w W. w zakresie przyległym do ściany szczytowej pozwoli na przywrócenie pierwotnego stanu w zakresie nośności podłoża oraz stateczności opisywanej ściany szczytowej budynku przy ulicy [...] i [...] w W..
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją znak: [...] z dnia 5 września 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wadliwie prowadzono pod jednym znakiem [...] dwa postępowania: w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] i [...] oraz w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku handlowo - usługowo - mieszkalno - gastronomicznego zlokalizowanego na działce [...] i [...] położonych w W..
Decyzją z dnia 28 października 2008 r. [...] na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawa budowlanego nakazał W. G. wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, poprzez wykonanie robót naprawczych określonych w dostarczonej przez inwestora na polecenie organu ekspertyzie K. B.. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ ustalił, że na podstawie decyzji PINB z dnia 8 lipca 2008 r. inwestor wykonał dalsze podbicie fundamentu budynku nr [...] oraz inne prace zabezpieczające ten budynek zgodnie z zapisem dziennika budowy w terminie od dnia 18 lipca 2008 r. do 9 sierpnia 2008 r., a także fundamenty budynku nr [...] w terminie od dnia 9 sierpnia 2008 r. do dnia 18 sierpnia 2008 r. Stan budynku był stabilny, ale niezadowalający, dlatego zażądano nowej ekspertyzy. Rzeczoznawca K. B. zalecił dociążenie ławy fundamentowej nowoprojektowanego budynku przyległej do ściany szczytowej budynku istniejącego, co ma zagwarantować spełnienie warunku nośności podłoża i docelowe zabezpieczenie, a także dociążenie pasma podłoża przy podbitej ławie fundamentowej, co należy realizować poprzez kontynuację prac budowlanych na działce przy ul. [...] i [...] w W. i zrealizowaniu co najmniej l kondygnacji projektowanego obiektu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 6 lutego 2009 r. znak: [...] uchylił postanowienie PINB w W. z dnia 3 października 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia 9 lutego 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. znak: [...] uchylił decyzję PINB w W. z dnia 28 października 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia 27 maja 2009 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił postanowienie PINB w W. z dnia 20 czerwca 2008 r. znak: [...] i nakazał W. G. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych, które wykonywane są w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia nakazał przedłożyć ekspertyzę stanu technicznego konstrukcji budynku przy ul. [...] i [...] w W. a także ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń.
Decyzją z dnia 27 lipca 2009 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. orzekł o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] do stanu zgodnego z prawem.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpatrzeniu odwołania A. M., decyzją z dnia 4 stycznia 2010 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zalecając ustalenie i wyjaśnienie czy i jakie roboty zostały przez inwestora wykonane ponad te, do których uprawniały go wydane akty administracyjne. Zauważył bowiem organ odwoławczy, że podczas kontroli w dniu 23 czerwca 2009 r. organ I instancji odnotował, że obecnie prowadzone są prace tynkarskie, a to może oznaczać, że obiekt został wybudowany mimo wiążącego inwestora nakazu wstrzymania robót.
Decyzją znak: [...] z dnia 8 czerwca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawo budowlanego odstąpił od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności stwierdzając, że dalsza realizacja prac nie wpłynie negatywnie na stan techniczny budynku sąsiedniego. W aktualnym stanie faktycznym nie ma podstaw do nakładania na inwestora jakichkolwiek obowiązków w celu doprowadzenia prowadzonych robót do stanu zgodnego z prawem, a roboty te mogą być kontynuowane zgodnie z posiadanym przez inwestora pozwoleniem na budowę i dokumentacją uzupełniającą powstałą w toku niniejszego postępowania. Roboty wstrzymane zostały w związku z powstałym zagrożeniem bezpieczeństwa, które obecnie już nie istnieje. Potwierdzają to zgromadzone w sprawie ekspertyzy.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 18 października 2010 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji WINB wskazał, że celem postępowania naprawczego, które zostało wszczęte na podstawie art. 50 ust. 2 Prawa budowlanego, jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem obiektu budowlanego a nie budynku sąsiedniego. Wydanie rozstrzygnięcia winno być poprzedzone analizą wykonanych robót budowlanych oraz zapisów dziennika budowy i ustaleniami co do zgodności z prawem całej inwestycji i wszystkich wykonanych robót.
Decyzją z dnia 21 listopada 2011 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonywanych robót budowlanych związanych z budową budynku handlowo - usługowo – mieszkalno gastronomicznego na działkach nr [...] i [...] w W..
W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania i powtórzył dotychczas prezentowane oceny. Podał, że celem postępowania naprawczego było doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem budynku położonego przy ul. [...] i [...] w W., natomiast poza zakresem rozstrzygnięcia pozostaje stan techniczny budynku położonego przy ul. [...] i [...] w W.. Związek pomiędzy tymi budynkami zachodzi tylko w tym sensie, że roboty budowlane prowadzone przy pierwszym z tych budynków stwarzały zagrożenie dla budynku drugiego. Przedmiotem postępowania jest zatem stan zagrożenia wykonywanych robót.
Dalej organ przytoczył szczegółowo zapisy z dziennika budowy, podał jakie roboty i w jakim okresie były wykonywane. Podał, że w dniu 11 sierpnia 2010 r. umieszczono wpis: "Zakończono prace budowlane na budowie budynku handlowo - mieszkalno - usługowo - gastronomicznego. Budynek nadaje się do użytkowania. W dniu 14 czerwca 2011 r. zostały przeprowadzone oględziny obiektu. Stwierdzono, że do ukończenia pozostały roboty wykończeniowe w piwnicy, pozostałe kondygnacje wykończone".
Organ wyjaśnił, że roboty budowlane polegające na podbiciu fundamentu budynku nr [...] nie zostały objęte zakresem projektu budowlanego i zostały wykonane w związku z różnicą poziomu fundamentów tego budynku w stosunku do poziomu fundamentów projektowanego budynku, którą stwierdził kierownik budowy po wykonaniu wykopu, a także w oparciu o zalecenia inspektora nadzoru inwestorskiego. Roboty te nie zostały zakwalifikowane przez organ jako istotne odstąpienie od projektu budowanego, bo nie wiązały się ze zmianą charakterystycznych parametrów wznoszonego obiektu budowlanego, ani nie mieszczą się one wśród robót budowlanych wymienionych w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. Zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia było jedyną przesłanką prowadzenia postępowania. Postępowanie to ma ograniczony zakres z uwagi na to, że inwestor wykonuje roboty budowlane na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, którego prawidłowość nie została w żaden skuteczny sposób zakwestionowana (pozwolenie na budowę jest ostateczne i nie zostało dotychczas uchylone, ani nie stwierdzono jego nieważności). Jedynym celem takiego postępowania jest zatem usunięcie zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia, i w tym kierunku powinny zmierzać działania organów nadzoru budowlanego, zaś brak takiego zagrożenia czyni takie postępowanie bezprzedmiotowym.
Organ podał także:
Równolegle do niniejszego postępowania toczyło się postępowanie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, w sprawie obiektu budowlanego, który może zagrażać życiu lub zdrowiu lub bezpieczeństwu mienia. W dniu 28 października 2008 r. PINB wydał decyzję nakładającą na inwestora obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem na podstawie ekspertyzy stanu technicznego budynku opracowanej przez K. B.. Decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Od dnia 28 października 2008 r. do dnia doręczenia inwestorowi decyzji WINB z dnia 9 lutego 2009 r. ( 17 lutego 2009 r.), inwestor miał nie tylko prawo, ale i obowiązek wykonywania robót budowlanych określonych w decyzji PINB z dnia 28 października 2008 r. Zalecane w ekspertyzie roboty polegające na: pilnym dociążeniu ławy fundamentowej nowoprojektowanego budynku przyległej do ściany szczytowej budynku istniejącego, co miało zagwarantować spełnienie warunku nośności podłoża i docelowe zabezpieczenie, a także na dociążeniu pasma podłoża przy podbitej ławie fundamentowej, co należało realizować poprzez kontynuację prac budowlanych na działce przy ul. [...] i [...] w W. i zrealizowaniu, co najmniej l kondygnacji projektowanego obiektu dla równowagi nacisków na podłoże i dla ochrony przed niskimi temperaturami - zostały wykonane przez inwestora w okresie od dnia 28 października 2008 r. do dnia 17 lutego 2009 r., co wynika jednoznacznie z zapisów zamieszczonych w dzienniku budowy.
Wykonane na zlecenie inwestora ekspertyzy zawierały wskazania kontynuacji robót budowlanych, co miało zażegnać niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia.
Odmienne wnioski sformułowane zostały jedynie w ekspertyzie z października i listopada 2008 r., wykonanej na zlecenie P. A. M. przez mgr inż. M. B., który stwierdził, że niedopuszczalne jest ze względów technicznych i bezpieczeństwa konstrukcji sugerowane w dokumentach połączenie pracy statycznej budynku starego z nowoprojektowanym - doprowadzi to do dalszego uszkodzenia budynku.".
Prawidłowość jednak stanowiska, którego istota sprowadzała się do nakazania kontynuowania budowy celem zażegnania niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia potwierdziła ekspertyza z dnia 17 marca 2009 r. wykonana na zlecenie PINB przez inż. L. P..
Wykonane przez inwestora roboty usunęły zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Jeżeli zatem inwestor, stosując się do decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego zapobiegł zagrożeniu (które było asumptem do wszczęcia obydwu postępowań, w tym niniejszego naprawczego), odpadły podstawy do prowadzenia postępowania na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
W odwołaniu od w/w decyzji A. M. i W. M. zarzucili naruszenie art. 6, 7, 8, 12, 77, 80 i 107 kpa i art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Podnieśli, że organ, wbrew zaleceniom organu odwoławczego, nie zbadał zgodności z prawem całej inwestycji. Wskazali, że po dniu 17 lutego 2009 nie wydano aktu, który uprawniałby inwestora do kontynuowania robót budowlanych, a budowa praktycznie została zakończona. Zdaniem odwołujących się z zebranego materiału nie wynika, że roboty doprowadzono do stanu zgodnego z prawem, a organ przy ocenie materiału dowodowego PINB przekroczył zasadę swobodnej oceny i naruszył art. 84 Kpa. Wskazali też, że inwestor dopuścił się istotnych odstępstw, w ramach których mieszczą się także roboty wykonane przy budynku nr [...].
Decyzją z dnia 15 czerwca 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 105 kpa umorzył postępowanie administracyjne.
W uzasadnieniu decyzji organ podał co następuje :
Decyzją z dnia 17 lutego 2012 r. Starosta przeniósł pozwolenie na budowę na rzecz obecnych właścicieli nieruchomości tj. M. K., M. M., A. U., D. B., M. G., M. G., M. G., A. S., I. F., R. C. i P. B.. W. G. był współwłaścicielem nieruchomości i inwestorem, a na podstawie umowy sprzedaży z dnia 23 lutego 2011 r. w jego miejsce współwłaścicielem została [...] Spółka Jawna S. K., M. J. i J. S.. Spółka ta została zawiadomiona przez organ odwoławczy o zakończeniu postępowania dowodowego.
Jak ustalono w postępowaniu odwoławczym, równolegle do postępowania zakończonego skarżoną decyzją, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. prowadził postępowanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku ze stwierdzonymi podczas kontroli w dniu 14 czerwca 2011 r. odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Postępowanie to zakończyło się decyzją z dnia 2 stycznia 2012 r., którą stwierdzono wykonanie przez inwestora nakazanych robót. W dniu 24 kwietnia 2012 r. wydano decyzję znak [...] o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. W tej sytuacji dalsze procedowanie w sprawie obiektu użytkowanego na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej staje się bezprzedmiotowe. Decyzja ta potwierdza legalność wybudowanego obiektu. Przedmiotem oceny jest zasadność umorzenia postępowania naprawczego prowadzonego w odniesieniu do robót budowlanych prowadzonych przy realizacji inwestycji na działkach nr [...] oraz [...] w W.. Nie są przedmiotem postępowania ani istotne odstępstwa od projektu budowlanego, ani stan obiektu nr [...], ani odpowiedzialność uczestników procesu inwestycyjnego za uszkodzenie budynku sąsiada. Kwestie te regulują odrębne przepisy prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. M. powtórzył zarzuty odwołania. Podkreślił, że nie był stroną sztucznie wygenerowanego postępowania prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w sprawie odstępstw od projektu budowlanego i że złożył wniosek o wznowienie tego postępowania. Stwierdził, że wykonane przy jego budynku roboty stanowiły odstępstwo, oraz że jego budynek podlega ochronie konserwatorskiej. Podniósł też, że w postępowaniu przed organem I instancji nie brał udziału W. G., nie brali też udziału właściciele wszystkich sąsiednich nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie w sprawie prowadzono z pewnością przewlekle, nie oznacza to jednak, że decyzja kończąca to postępowanie, jest wadliwa. Wielość wydawanych aktów, brak zdecydowania co do trybu postępowania, a także specyfika przypadku, przewlekłości tej sprzyjały. Ostatecznie jednak, co do generaliów, stwierdzić należy, że, tak jak wskazały to organy, przedmiotem wszczętego w czerwcu 2008 r. postępowania był sposób prowadzenia robót budowlanych odpowiadający przesłance z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Stwierdzone przez organ w czerwcu 2008 r. fakty pozwalały na przyjęcie, że roboty wykonywane są w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, a to wymagało interwencji organu nadzoru budowlanego. Wówczas zostało wszczęte postępowanie naprawcze na podstawie w/w przepisu. Wydana w dalszym ciągu tego postępowania decyzja z dnia 8 lipca 2008 r. nakazująca inwestorowi wykonanie określonych robót została uchylona przez organ odwoławczy. Uchylona też została decyzja organu I instancji z dnia 28 października 2008 r. wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego – także nakazująca inwestorowi wykonanie robót zmierzających do likwidacji zagrożenia. Jak wynika z ustaleń organu decyzja z 28 października 2008 r. została wykonana stosownie do nadanego jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Przyjęty w tej decyzji przez organ I instancji, na podstawie przedłożonych ekspertyz, sposób likwidacji zagrożenia polegał w istocie nie na wstrzymaniu czy zaniechaniu robót związanych z budową obiektu, lecz właśnie na ich kontynuacji. W rezultacie zagrożenie przestało istnieć w związku z dalszą kontynuacją budowy.
W takiej sytuacji przyjąć należy, że postępowanie prowadzone w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, którego przedmiotem miałoby być tylko zagrożenie związane ze sposobem wykonywania robót budowlanych, należało umorzyć. Po wykonaniu bowiem decyzji z dnia 28 października 2008 r. przestał istnieć przedmiot, co do którego wymagane byłoby merytoryczne rozstrzygnięcie administracyjne. Powyższe uwagi opatrzyć trzeba jednak zastrzeżeniem, że, wbrew twierdzeniom organu I instancji, zakres rzeczywiście przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego był nieco szerszy niż wskazywany i sprecyzowany jako przedmiot rozstrzygnięcia decyzją o umorzeniu. Stało się tak na skutek sugestii zawartych w decyzjach organu odwoławczego z dnia 4 stycznia 2010 r. i z dnia 18 października 2010 r., zmierzających do objęcia postępowaniem "całości obiektu i wszystkich robót". Wskazania te organ odwoławczy sformułował nie wiedząc, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego równolegle prowadzi w trybie art. 51 prawa budowlanego odrębne postępowanie dotyczące przedmiotowej budowy – w zakresie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. W uwzględnieniu tych sugestii organ I instancji dokonał ustaleń co do okresów i zakresów wykonywanych przy budowie robót budowlanych i stwierdził ostatecznie, że nie zostały one wykonane wbrew zakazowi wynikającemu z postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Organ więc nie tylko badał to, czy stan zagrożenia został usunięty, ale także i to czy dalsze roboty nie zostały wykonane samowolnie. Wobec powyższego przyjąć należy, że organ I instancji umorzył postępowanie w takim zakresie, w jakim je przeprowadził (a więc zarówno co do zagrożenia, jak i co do ewentualnej samowoli dot. budynku nr [...]), ustaliwszy, że zagrożenie zostało usunięte, a samowola nie miała miejsca. Przy takich ustaleniach faktycznych podjętą decyzję ocenić należało jako zgodną z prawem.
Ujawniony w postępowaniu odwoławczym fakt ostatecznego zakończenia postępowania naprawczego prowadzonego odrębnie w trybie art. 51 Prawa budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stanowił równorzędną, choć mającą inny charakter, przesłankę umorzenia postępowania wszczętego w czerwcu 2008 r. O ile umorzenie postępowania przez organ I instancji było następstwem stosownych ustaleń faktycznych, o tyle rozstrzygnięcie drugoinstancyjne było konsekwencją stanu prawnego ukształtowanego w/w decyzjami. Prawidłowo przy tym organ II instancji wskazał, że co do zasady decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przesądza o zgodności z prawem wzniesionego na podstawie pozwolenia na budowę obiektu i czyni bezprzedmiotowym ewentualne, niezakończone, postępowanie nadzorcze dotyczące procesu budowlanego.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy umorzenie postępowania uzasadniały zarówno przyczyny podane przez organ I, jak i przez organ II instancji. Zbędne więc było uchylanie decyzji organu I instancji po to tylko, aby na tej samej podstawie prawnej umorzyć postępowanie w pierwszej instancji. Uchybienie to jednak nie ma wpływu na istotę zaskarżonego rozstrzygnięcia i na ocenę jego zgodności z prawem.
Zarzuty skargi nie są uzasadnione, jakkolwiek za słuszne uznać trzeba pretensje skarżącego co do sposobu prowadzenia postępowania (zważywszy na przewlekłość postępowania, mnogość prowadzonych postępowań i mnogość wydanych aktów), zwłaszcza w sytuacji rzeczywistego zagrożenia. Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie mogą mieć wpływu zarzuty odnoszące się do innego postępowania (zakończonego decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego). Roboty wykonane przy budynku skarżącego zmierzające do likwidacji zagrożenia tj. podbicie fundamentów, nie stanowiły odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Zatwierdzony projekt robót tych w ogóle nie przewidywał, i nie stanowiły one elementu realizowanej inwestycji, a wykonane zostały tylko w związku z powstałym zagrożeniem, na podstawie stosownego nakazu. Bez znaczenia też pozostaje to, czy budynek skarżącego podlega ochronie konserwatorskiej. Zarzut dotyczący braku udziału w postępowaniu innych jeszcze osób tj. właścicieli wszystkich sąsiednich nieruchomości po pierwsze nie jest związany z interesem skarżącego, a po wtóre nie znajduje uzasadnienia w materiale sprawy. W postępowaniu nadzorczym winny brać udział te osoby, których interesu prawnego dotykać ma rozstrzygnięcie i te osoby (inwestor, właściciele działek przy ul. [...] i [...]) w postępowaniu uczestniczyły. Słusznie przy tym organ zauważył, że w takim postępowaniu krąg uczestników ustalany jest stosownie do przepisu art. 28 kpa, a nie do przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który dotyczy postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wobec powyższego skargę, jako nieuzasadniona, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło