II SA/Sz 828/12
WyrokWSA w Szczecinie2012-11-07
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce przysługuje wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu, który stał się własnością Skarbu Państwa na podstawie przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów, mimo że pojazd utracił na wartości w trakcie przechowywania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego dotyczącego stanu technicznego pojazdu w poszczególnych okresach oraz sposobu sprawowania dozoru przez spółkę. Brak było dowodów na to, czy utrata wartości pojazdu była wynikiem nienależytej staranności dozorcy, czy też okoliczności niezależnych od niego. W związku z tym, odmowa przyznania wynagrodzenia była przedwczesna.Stan faktyczny
Spółka A. wnioskowała o przyznanie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu, który stał się własnością Skarbu Państwa na podstawie przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił przyznania wynagrodzenia, argumentując, że spółka nie dochowała należytej staranności przy przechowywaniu pojazdu, co doprowadziło do jego utraty wartości. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), art. 18 i art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.), w związku z § 3 pkt 1 lit. b, § 4 ust. 1 pkt 3 i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237), po rozpoznaniu sprawy na skutek zażalenia z [...] r. wniesionego przez R. Sp. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania spółce wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], za okres od [...] r. do [...] r.
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
Wraz z pismem z [...] Komenda Miejska Policji przesłała Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, celem jego realizacji, postanowienie Sądu [...] z [...] stwierdzające likwidację depozytu w postaci samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], przechowywanego na parkingu R. przy ul. [...]. Pojazd ten w dniu [...] r. został zabezpieczony w toku oględzin miejsca zdarzenia do postępowania przygotowawczego a następnie, na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...], umieszczony na parkingu prowadzonym przed R., na podstawie umowy nr [...] zawartej przez spółkę z Komendą Wojewódzką Policji, której przedmiotem było przechowywanie pojazdów zabezpieczonych przez Policję do celów procesowych na parkingu strzeżonym - całodobowo dozorowanym, na parkingu tej spółki. Do pisma załączone były również dokumenty dotyczące umieszczenia pojazdu na tym parkingu.
Pismem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał stronę do wydania przedmiotowego pojazdu. Tego samego dnia został on odebrany z parkingu przez upoważnionego pracownika organu likwidacyjnego.
Wnioskiem z [...] r. R. zażądało przyznania wynagrodzenia za przechowywanie powyższego pojazdu za okres od [...] do dnia odbioru z parkingu w wysokości [...] zł za każdą dobę przechowania.
Wezwaniem z [...] r. organ likwidacyjny zwrócił się do wnioskodawcy o wyjaśnienie m.in. czy występował o zapłatę należności za parkowanie przedmiotowego pojazdu do właściciela pojazdu, a jeśli nie, to dlaczego oraz czy w okresie przechowywania pojazdu otrzymał jakiekolwiek wynagrodzenie z tytułu jego przechowywania, a jeśli tak to od jakiego podmiotu i w jakiej wysokości. Zapytano także, na jakiej podstawie spółka zobligowana była do przyjęcia pojazdu na parking i w jak sposób pojazd znalazł się na parkingu. W odpowiedzi z [...] r. R. wyjaśniło, że nie występowało o zapłatę należności za parkowanie do poprzednich właścicieli, ponieważ brak jest prawnej możliwości takiego wystąpienia, za wnioskowany okres nie występowało o zapłatę do innych podmiotów a ponadto spółka podejmowała szereg działań zmierzających do zakończenia parkowania pojazdów, m.in. informowała na bieżąco KMP, monitowała o podjęcie działań zmierzających do likwidacji niepodjętych depozytów.
Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z [...] zwrócił się do Komendy Miejskiej Policji o wyjaśnienie, jakie działania zostały podjęte przez Policję po wygaśnięciu umowy, mające na celu zakończenie parkowania pojazdu, w szczególności czy podjęto próbę odbioru pojazdu. W odpowiedzi z [...] r., poza przesłaniem wymienionych w piśmie dokumentów, wyjaśniono, że z uwagi na to, że podczas wcześniejszej próby obioru pojazdów przedstawiciel spółki odmówił ich wydania, zaprzestano podejmowania kolejnych prób odbioru pozostałych samochodów.
W wyniku rozpatrzenia złożonego wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] odmówił spółce R. przyznania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu za okres od [...] r.
W uzasadnieniu organ I instancji zaznaczył, że w umowie z [...] (§ 4 ust. 5) spółka jako jej wykonawca zobowiązała się dochodzenia we własnym zakresie zapłaty od podmiotu wskazanego w zezwoleniu na odbiór pojazdu (czyli właściciela pojazdu) w przypadku nieodebrania przez osoby uprawnione. To działania spółki co najmniej mogły doprowadzić do braku zapłaty za należności, których teraz wnioskodawca dochodzi od Skarbu Państwa. W ocenie organu likwidacyjnego spółka nie podjęła również żadnych działań mających na celu zakończenie parkowania po wygaśnięciu umowy.
Na ww. postanowienie strona pismem z [...] r. wniosła zażalenie. W jego uzasadnieniu przytoczono treść art. 5 ust. 1 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, zgodnie z którym z chwilą likwidacji niepodjętego depozytu na Skarb Państwa przechodzą wszelkie korzyści i ciężary, jakie przyniósł od dnia, w którym znalazł się w dyspozycji przechowującego depozyt. W związku z powyższym w ocenie strony koszty przechowania od [...] r. do dnia odbioru obciążają Skarb Państwa. W ocenie strony ponieważ między spółką a poprzednim właścicielem nie doszło do zawarcia cywilnej umowy, nie miała ona (i nadal nie ma) podstaw do wystąpienia z pozwem o zapłatę. Nie ma też możliwości dochodzenia roszczeń na drodze administracyjnej. Zdaniem skarżącego nigdy nie odmówiono wydania pojazdu osobie uprawnionej a wskazana w postanowieniu notatka funkcjonariusza Policji tego nie dowodzi. Nigdy też nie skierowano do spółki wniosku, czy wezwania do wydania tego pojazdu. Podkreślono dodatkowo, że żaden z powołanych w postanowieniu przepisów nie daje uprawnień organu egzekucyjnego Policji w przypadku spornego pojazdu.
Mając na względzie rozbieżności w dacie będącej początkiem okresu, za jaki strona żąda przyznania wynagrodzenia za parkowanie między wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia a zażaleniem na postanowienie organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej pismem z [...] zwrócił się do strony o doprecyzowanie zakresu złożonego żądania. W odpowiedzi z [...] r. wnioskodawca wyjaśnił, że prawidłowa data zawarta jest we wniosku o wynagrodzenie.
Dyrektor Izby Skarbowej– postanowieniem z dnia [...] - utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania spółce wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki [...]o numerze rejestracyjnym [...], za okres od [...] r. do [...] r.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w myśl § 3 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanego dalej rozporządzeniem rozciągającym), przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy. Jednocześnie na podstawie § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rozciągającego przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do naczelników urzędów skarbowych zwanych dalej "organem likwidacyjnym" w odniesieniu do przechowywania oraz likwidacji ruchomości innych niż określone w pkt 1 i 2, dla których właściwi są dyrektorzy izb celnych albo starostowie.
Zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej u.p.e.a.) organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Jednocześnie na podstawie art. 18 u.p.e.a., jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej Kpa).
Na podstawie art. 138 § 1 Kpa organ odwoławczy wskutek wniesionego odwołania wydaje decyzję, w której w zależności od sposobu rozstrzygnięcia: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo umarza postępowanie odwoławcze. W myśl art. 144 Kpa przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń.
Obowiązki, jakie ma spełniać dozorca ustawodawca określił w art. 102 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z nim dozorca obowiązany jest przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością aby nie straciła na wartości, oraz wydać ją na wezwanie organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego. Dozorca obowiązany jest zawiadomić organ egzekucyjny o zamierzonej zmianie miejsca przechowania ruchomości. Jednocześnie podkreślić trzeba, że kwestii przechowywania niniejszego pojazdu i spełnienia przez dozorcę jego obowiązków nie można rozpatrywać w oderwaniu od umowy nr [...] r. zawartej przez R. sp. z Komendą Wojewódzką Policji, na podstawie której został on umieszczony na parkingu spółki. W § 2 ust. 4 umowy wskazano, iż realizacja każdej usługi obejmować miała:
- protokolarne przyjęcie pojazdu nie później niż w ciągu 30 minut od momentu dostarczenia go przez przewoźnika,
- w przypadku pojazdu uszkodzonego - zabezpieczenie go przed kradzieżą, dostępem osób nieupoważnionych, uszkodzeniem oraz przedostaniem się opadów atmosferycznych do wnętrza pojazdu tj. komory silnika, kabiny kierowcy i pasażera, bagażnika,
- w przypadku pojazdu nieuszkodzonego - zabezpieczenie go jak wyżej oraz uzupełnienie ciśnienia w ogumieniu, sprawdzenie i w razie potrzeby uzupełnienie elektrolitu i płynu chłodniczego, a w okresie jesienno-zimowym zabezpieczenie silnika przed skutkami oddziaływania niskich temperatur,
- wydanie pojazdu osobie legitymującej się upoważnieniem wydanym przez Zamawiającego.
Dokonując oceny spełnienia obowiązków dozorcy w kontekście zasadności żądania wnioskodawcy o przyznanie mu wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu należy w pierwszej kolejności odnieść się do jednej z podstawowych zasad postępowania dowodowego, a mianowicie wynikającej z art. 80 Kpa zasady swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej ocenia na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ administracji w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Podkreśla się również, iż rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być ponadto zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Mając to na uwadze Dyrektor Izby Skarbowej jako dowód w sprawie przyjął, poza dokumentami dotyczącymi przedmiotowego pojazdu, również dokumenty dotyczące przechowywania [...] innych pojazdów umieszczonych na parkingu przy ul. [...], które są przedmiotem odrębnych postępowań prowadzonych równolegle przez tutejszy organ wskutek zażaleń złożonych przez "R." sp. na postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r. oznaczone numerami: [...]. Brak jest bowiem podstaw by przyjąć, kierując się wspomnianymi zasadami logiki i doświadczenia życiowego, że różne pojazdy w zbliżonych okresach były przechowywane na tym samym parkingu, przez ten sam podmiot w odmienny sposób.
Biorąc pod uwagę, że niniejszy pojazd był pojazdem zabezpieczonym w sprawie kierowania pojazdem mechanicznym pod wpływem środka odurzającego kradzieży z włamaniem do niego. Mając jednocześnie na uwadze jego stan w dniu usunięcia, należało go jednak uznać wówczas za pojazd uszkodzony. Do oceny wywiązywania się dozorcy z należytej starannością, aby przechowywana rzecz nie straciła na wartości, należy wziąć pod uwagę zapis § 2 ust. 4 pkt 2 umowy. Pojazd w dniu usunięcia nie miał klosza kierunkowskazu prawego przedniego, otarty zderzak przedni, był brudny, porysowany, odrapany, bez stacyjki; miał wyrwaną antenę i wyłamaną klamkę prawych drzwi. Z kolei w dniu odbioru samochodu z parkingu biegły skarbowy stwierdził, iż pojazd ma (oprócz tych wymienionych w dyspozycji usunięcia) uszkodzenia następujących elementów: błotnika przedniego, lewego, reflektora lewego, lampy kierunkowskazu przedniego lewego, zderzaka przedniego, pokrywę komory silnika błotnika tylnego prawego, zderzaka tylnego, poszycia drzwi lewych w części, tarcz kół przednich i tylnych, fartucha błotnika przedniego lewego, błotnika przedniego prawego. Ponadto brak było w pojeździe akumulatora i stacyjki zapłonu.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, mając na względzie stan pojazdu w dniu odebrania go z parkingu utrwalony na fotografiach wykonanych [...] r. przez upoważnionego do odbioru pracownika organu likwidacyjnego oraz opis zamieszczony w opinii technicznej nr [...] sporządzonej przez biegłego skarbowego [...] r. a także stan wymienionych wcześniej [...] innych pojazdów przechowywanych na parkingu R. sp., co do których sąd orzekł likwidację niepodjętego depozytu, będący przedmiotem tego postępowania samochód [...] o numerze rejestracyjnym [...] przechowywany był wbrew przywołanemu ustaleniu umownemu i w konsekwencji bez dochowania przewidzianej w ustawie należytej staranności, aby ruchomość nie straciła na wartości. W ocenie tutejszego organu przechowawca nie dopełnił obowiązku zabezpieczenia pojazdu przed dostępem osób nieupoważnionych, uszkodzeniem oraz przedostaniem się opadów atmosferycznych do wnętrza pojazdu, co trudno jednocześnie uznać za dochowanie należytej staranności. Podkreślić bowiem trzeba, że dla potrzeb realizacji umowy wykonawca zobowiązał się (w § 4 ust. 3 pkt 3) do posiadania na terenie parkingu zadaszonego miejsca spełniającego warunki przechowywania na koszt Policji pojazdów uszkodzonych w liczbie co najmniej [...] stanowisk jednocześnie. Mając jednocześnie na uwadze, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że uszkodzenia i zaginięcie części wyposażenia pojazdu wyniknęły wskutek przypadku lub siły wyższej (za które dozorca nie odpowiada). Nie było uzasadnionej potrzeby dochodzenia, w jaki konkretnie sposób i w jakich okolicznościach do nich doszło.
W tym miejscu zauważyć należy, że na podstawie tego samego przepisu § 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia rozciągającego przepisy działu II rozdziału 6 u.p.e.a. dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów (jak w niniejszej sprawie) i nieodebranych rzeczy. Do drugiej z tych kategorii zaliczane są pojazdy nieodebrane przez właścicieli, a usunięte wcześniej z drogi na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym. Przepisy tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w okresie zawarcia i trwania umowy nr [...] r. (przewidującej, że opłata za przechowywanie samochodów osobowych na parkingu strzeżonym za każdą dobę wynosić
będzie [...] zł.) stanowiły, że pojazd usunięty z drogi umieszczało się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Jednocześnie na podstawie ustawowego upoważnienia Rada Miasta stosowną uchwałą ustaliła w owym czasie opłatę za parkowanie na parkingu strzeżonym w wysokości [...] zł. Zestawienie tych dwóch opłat, z których pierwsza była czterokrotnie większa od drugiej, w ocenie tutejszego organu pozwala dojść do wniosku, że w przypadku ruchomości stanowiących depozyty dozorca obowiązany był zintensyfikować swoje działania i w zakresie dozoru dochować szczególnej staranności, tak aby rzecz nie tylko nie straciła na wartości ale też, biorąc pod uwagę, że depozytami są rzeczy stanowiące dowody rzeczowe, by nie utraciła swych cech i właściwości, które mogą mieć znaczenie w postępowaniu przygotowawczym. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej R. sp. nie tylko nie dochowało szczególnej staranności ale również nie wywiązało się z podstawowego obowiązku dozorcy, jakim jest przechowywanie nieruchomości z taką starannością, aby nie straciła ona na wartości. W tej sytuacji brak jest w ocenie tutejszego organu podstaw do przyznania dozorcy wynagrodzenia za dozór, skoro dozór ten sprawowany był nienależycie.
Pismem z dnia [...] R. sp., reprezentowana przez r.pr. M.M., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1. prawa materialnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30
sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w
szczególności naruszenie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i nieuzasadnione uznanie, iż skarżącej nie przysługuje wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...] za okres od [...] r. do [...] r.,
2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik
sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności:
- naruszenie przepisu art. 138 § 1 ust. 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, mimo istnienia przesłanek do uchylenia tego postanowienia,
- naruszenie przepisu art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w sposób wyczerpujący do wszelkich zarzutów skarżącej oraz niedokonanie wyczerpującej analizy wszelkich przedstawionych w sprawie dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia oraz nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,
- naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 228 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ administracji w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń, w szczególności przyjęcie, że skarżąca miała możliwość dochodzenia swoich roszczeń bezpośrednio od właściciela pojazdu na drodze cywilnej, zaniechanie dochodzenia należności od właściciela pojazdu jest podstawą do uznania, iż mamy do czynienia z brakiem należytego wykonania obowiązków dozorcy, pomimo faktu, iż skarżąca w świetle bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa i aktualnego orzecznictwa nie miała możliwości dochodzić swoich praw bezpośrednio od właściciela pojazdu, skarżąca odmówiła wydania pojazdu osobie uprawnionej, dozór był wykonywany w sposób nieprawidłowy, w sytuacji, gdy przekazany do przechowywania pojazd, już w chwili przekazania na parking był bardzo uszkodzony.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze, organ drugiej instancji wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu znalazło się wyjaśnienie jego podstawy prawnej, wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł. Organ nie odmówił przy tym innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, zaś nieodniesienie się kompleksowe przez niego do zarzutów skarżącej co do ustaleń organu pierwszej instancji nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, a tym bardziej, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Strona skarżąca - w odpowiedzi na pismo organu – wskazała, że z materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, czy, kiedy i jakim stopniu pojazd utracił swoją wartość. W szczególności nie została sporządzona wycena pojazdu w chwili jego przekazania na parking skarżącej oraz w chwili jego odbioru przez organ. Brak tych dowodów uniemożliwia przyjęcie, czy doszło do utraty wartości przez przedmiotowy pojazd i czy skarżąca ponosi za to jakąkolwiek odpowiedzialność. Ewentualna utrata wartości pojazdu była przed wszystkim wynikiem upływu czasu i działania na pojazd warunków atmosferycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie wywody zawarte w jej uzasadnieniu są trafne.
Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżąca Spółka trafnie podniosła w skardze zarzut naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącej Spółki o wypłatę wynagrodzenia za przechowywanie, zabezpieczonego przez Policję do celów procesowych, pojazdu na parkingu tej Spółki, który to pojazd na podstawie postanowienia Sądu o likwidacji niepodjętego depozytu przeszedł na własność Skarbu Państwa.
W realiach rozpatrywanej sprawy, a więc w przypadku pojazdu zajętego przez Policję dla celów procesowych, którego następnie Skarb Państwa stał się właścicielem na podstawie przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów, stosuje się przepisy o przechowywaniu rzeczy ruchomych zawarte w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym administracji.
Zgodnie z § 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237) przepisy działu II rozdziału 6 dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy.
Uznać tym samym należy, że organy orzekające w sprawie prawidłowo zakwalifikowały roszczenie R. Spółki zawarte w jej wniosku z dnia [...] r., jako oparte o przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że "Organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1, który to wyjątek nie wystąpił w niniejszej sprawie.
Na podstawie powyższego przepisu Skarb Państwa zobowiązany jest do zapłaty wynagrodzenia za dozór od dnia, w którym stał się właścicielem pojazdu do dnia odebrania go od dozorcy. Rzeczą organu likwidacyjnego było zatem ustalenie czasookresu, za jaki powinno zostać zapłacone wynagrodzenie za dozór i wysokości tego wynagrodzenia, o ile zostałoby ustalone, że wynagrodzenie przysługuje.
Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że organ odwoławczy roszczenie Spółki o wynagrodzenie za dozór uznał co do zasady za uprawnione, a odmawiając jego przyznania kierował się treścią art. 102 § 1 ustawy o p.e.a., zgodnie z którym dozorca obowiązany jest przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością, aby nie straciła na wartości oraz wydać ją na wezwanie organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego. Z mocy tego przepisu dozorca obowiązany jest także zawiadomić organ egzekucyjny o zamierzonej zmianie miejsca przechowywania ruchomości.
O ile za zgodne z prawem uznać trzeba stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że w kwestii zapłaty na podstawie art. 102 § 2 ustawy o p.e.a. za dozór przechowywanego pojazdu należy rozstrzygać z uwzględnieniem paragrafu pierwszego tego artykułu, o tyle sposobu, w jaki organ przepis ten zastosował nie można zaakceptować.
Nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia należy podkreślić, że stanowisko organu drugiej instancji uznające, że istnieją podstawy do odmowy przyznania skarżącej Spółce wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu w okresie objętym wnioskiem jest co najmniej przedwczesne, gdyż oparte zostało na nienależycie zebranym materiale dowodowym, którego braki zastąpiono przypuszczeniami i domniemaniami wykładanymi na niekorzyść strony, co w sytuacji zaniechania przez organy obu instancji własnej inwencji we wszechstronnym wyjaśnieniem sprawy nie może być uznane za działanie zgodne z zasadą praworządności (art. 6 kpa).
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, że dozór sprawowany był nienależycie, a w związku z tym pojazd stracił na wartości do wartości równej wartości złomu. Zdaniem Sądu, organ ten doszedł do takiego wniosku opierając się na niepełnym materiale dowodowym, co do sposobu sprawowania dozoru.
Z dyspozycji usunięcia pojazdu z dnia [...] r., znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy, wynika, że pojazd w dniu usunięcia nie miał klosza kierunkowskazu prawego przedniego, otarty zderzak przedni, był brudny, porysowany, odrapany, bez stacyjki, miał wyrwaną antenę i wyrwaną klamkę prawych drzwi. Tymczasem, w dniu odbioru samochodu z parkingu biegły skarbowy stwierdził, iż pojazd ma (oprócz tych wymienionych w dyspozycji usunięcia) uszkodzenia następujących elementów: błotnika przedniego, lewego, reflektora lewego, lampy kierunkowskazu przedniego lewego, zderzaka przedniego, pokrywę komory silnika błotnika tylnego prawego, zderzaka tylnego, poszycia drzwi lewych w części, tarcz kół przednich i tylnych, fartucha błotnika przedniego lewego, błotnika przedniego prawego. Ponadto brak było w pojeździe akumulatora i stacyjki zapłonu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że porównując stan przedmiotowego pojazdu wynikający z dyspozycji usunięcia z jego stanem wynikającym z opinii technicznej sporządzonej w dniu jego odbioru oraz mając na uwadze stan przedmiotowego pojazdu utrwalony na fotografiach wykonanych w dniu [...], budzi wątpliwość ocena wyrażona w zaskarżonym postanowieniu, jakoby przedmiotowa ruchomość straciła (całkowicie) na wartości. Zdaniem Sądu, wymienione w opinii technicznej uszkodzenia i braki nie uzasadniają twierdzenia, że wartość pojazdu była zerowa.
Gdyby nawet przyjąć - w oparciu o opinię techniczną z dnia [...] r. - że badany pojazd stracił na wartości, to, w ocenie Sądu, nie zostało udowodnione, że wartość złomowa pojazdu była następstwem niestarannie wykonywanego przez skarżącą dozoru, czy też stanowiła następstwo innych okoliczności niezależnych od dozorującego lub splotu okoliczności zależnych i niezależnych od dozorującego. Za niewystarczające w tym zakresie należy bowiem uznać wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że, cyt.: "mając jednocześnie na uwadze, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że uszkodzenia i zaginięcie części wyposażenia pojazdu wyniknęły wskutek przypadku lub siły wyższej (za które dozorca nie odpowiada) nie było uzasadnionej potrzeby dochodzenia, w jaki konkretnie sposób i w jakich okolicznościach do nich doszło".
W niewyjaśnieniu wszystkich wyżej wskazanych okoliczności Sąd upatruje naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 6,7,77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu orzekającego będzie wyczerpujące zebranie materiału dowodowego na okoliczność stanu technicznego spornego pojazdu w poszczególnych okresach dysponowania nim przez organy Policji oraz po przejściu własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, a następnie wszechstronne rozważenie tego materiału i dokonanie rzetelnej oceny sposobu sprawowania dozoru przez R. Spółkę z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących przechowaniu.
Wyjaśnienie i rozważenie tych wszystkich okoliczności powinno stanowić podstawę do dalszych ustaleń i rozważań, co do wysokości wynagrodzenia w przypadku przyjęcia, że istnieją podstawy faktyczne i prawne do przyznania wynagrodzenia. Kwestie te jednak, w aktualnym stanie sprawy, nie mogły być przedmiotem szerszych rozważań Sądu, skoro nie zajmowały się nimi orzekające w sprawie organy egzekucyjne.
Dlatego należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w pkt I sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku oparte zostało o przepis art. 152 tej samej ustawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 wyżej wymienionej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło