I FZ 283/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia V. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 806/12 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 806/12 umarzającego postępowanie sądowe w sprawie ze skargi V. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 8 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2009 r. oraz styczeń 2010 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym postanawia oddalić zażalenie. Będącym przedmiotem zażalenia postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 806/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił V. W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie postanowienia tego Sądu z dnia 7 listopada 2012 r., mocą którego umorzono postępowanie sądowe ze skargi strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 8 grudnia 2010 r., wydaną wobec skarżącego w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2009 r. oraz styczeń 2010 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji ocenił, że postanowienie z dnia 7 listopada 2012 r. prawidłowo doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącego – radcy prawnemu I. W. – ustanowionemu na podstawie pełnomocnictwa ogólnego z dnia 30 maja 2011 r. udzielonego przez skarżącego w zakresie związanym z działalnością firmy L. w postępowaniu przed sądami powszechnymi i administracyjnymi, a także przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Sądem Najwyższym i Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnictwo to zostało złożone przez radcę prawnego – I. W. za pismem przewodnim z dnia 10 czerwca 2011 r. wraz z dalszym pełnomocnictwem udzielonym pracownikowi kancelarii (M. M.) do przeglądania akt, dokonywania kserokopii, fotokopii i uwierzytelnień dokumentów akt sprawy. Konstatacji o prawidłowym doręczeniu przedmiotowego postanowienia nie zmieniał fakt udzielenia przez skarżącego także pełnomocnictwa z dnia 5 listopada 2009 r. doradcy podatkowemu – H. K., bowiem na podstawie art. 76 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako "P.p.s.a.") sąd, jeżeli jest kilku pełnomocników jednej strony, doręcza pismo tylko jednemu z nich. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie, skarżący wnosząc o jego uchylenie zarzucił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny niezasadnie przyjął, iż radca prawny I. W. została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy z uwagi na brak umocowania do reprezentowania skarżącego w toczącym się postępowaniu - umocowana była bowiem jedynie do reprezentowania firmy skarżącego. Właściwym pełnomocnikiem w sprawie, według autora zażalenia była H. K. W zażaleniu wskazywano również na wyjątkowe okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu, jak też w końcowej jego części uzupełniono zarzuty skargi kasacyjnej, wniesionej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny bowiem, mimo błędnego uzasadnienia, prawidłowo rozstrzygnął o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 806/12. Przed oceną zaskarżonego postanowienia, także przez pryzmat argumentów podnoszonych w zażaleniu przypomnieć trzeba, że zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W myśl natomiast art. 87 § 2 P.p.s.a., to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wskazując na motywy dla których Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji należy wskazać, że koronnym argumentem na który we wniosku o przywrócenie terminu powoływała się strona miał być brak prawidłowego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy na której ogłoszono postanowienie o umorzeniu postępowania ze skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 8 grudnia 2010 r. Tymczasem zawiadomienie o terminie przedmiotowej rozprawy nie mogło mieć żadnego znaczenia w kontekście wiedzy skarżącego (jego pełnomocnika) o wydaniu takiego postanowienia, skoro postanowienie to podlegało doręczeniu stronie niezależnie od jej obecności na rozprawie, gdyż przysługiwał od niego środek zaskarżenia – skarga kasacyjna. Przywrócenia uchybionego w sprawie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie mogła również uzasadniać argumentacja o niewłaściwym umocowaniu w sprawie I. W. Taki argument bowiem sprawia, że strona w zasadzie kwestionuje w ogóle prawidłowość doręczenia przedmiotowego postanowienia, a co za tym idzie rozpoczęcie biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej, liczonego od dnia doręczenia tego postanowienia z dnia 7 listopada 2012 r. Instytucja przywrócenia terminu natomiast ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona wykazuje brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności. Natomiast w przypadku, gdy strona twierdzi, że termin nie rozpoczął swojego biegu, albowiem dokonano nieprawidłowego doręczenia nie ma mowy o przywróceniu terminu. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu. Jest to bowiem konsekwencja tego, że strona nie może uchybić terminowi, który jeszcze nie rozpoczął biec. Zagadnienie oceny prawidłowości doręczenia stronie postanowienia WSA w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r. o umorzeniu postępowania może być przedmiotem rozstrzygnięcia przez wojewódzki sąd administracyjny na etapie kontroli wstępnej wniesionej skargi kasacyjnej w aspekcie dochowania terminu jej złożenia. Negatywne rozstrzygnięcie w tym zakresie może być kwestionowane przez stronę w drodze skargi kasacyjnej na postanowienie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w zażaleniu zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, gdyż zaskarżone postanowienie, pomimo błędnego uzasadnienia, jest zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.