I SAB/Wa 316/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. G. i M. D. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku M. G. z dnia [...] maja 2009 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] oznaczona jako "[...]", gmina [...], dz. [...] o pow. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących M. G. i M. D. solidarnie kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. G. i M. D. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. polegającą na nie rozpoznaniu przez organ sprawy dotyczącej odszkodowania za przejęcie nieruchomości oznaczonej jako "[...]", gmina W., dz. [...] o pow. [...] m2 na rzecz gminy W. na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz. U. z 21.11.1945 r.). W uzasadnieniu skargi skarżące wyjaśniły, że wnioskiem z dnia 6 maja 2009 r., zwróciły się do Prezydenta W. o przyznanie im odszkodowania na podstawie przepisu art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 261, poz. 2603 ze zm.) za nieruchomość gruntową [...] oznaczoną jako "[...]", gmina [...], dz. [...] o pow. [...] m2, a przejętą na rzecz gminy W. na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (DZ. U. z 1945 r., nr 21 , poz. 11). M. G. i M. D. wskazały, że są jedynymi spadkobierczyniami H. G., dawnego właściciela nieruchomości oznaczonej jako "[...]", gmina W., dz. [...] o pow. [...] m2. Skarżące potwierdziły, że uzyskały decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], którą organ stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 1979 r., o przyznaniu odszkodowania za ww. nieruchomość. W związku z powyższym pismem datowanym na dzień 18 stycznia 2012 r., skarżące ponownie wniosły za pośrednictwem pełnomocnika o rozpoznanie wniosku złożonego do Urzędu W. w dniu 6 maja 2009 r. Zdaniem skarżących skoro ich pierwotny wniosek o odszkodowanie opatrzony jest datą 5 czerwca 2009 r., to od tej daty powinno toczyć się postępowanie administracyjne. M. G. i M. D. uważają, że wszelkie formalne kwestie zostały już ustalone i nic nie stało na przeszkodzie oszacowania odszkodowania za utraconą nieruchomość, powołaniu biegłego i wydania decyzji administracyjnej. Tymczasem mimo upływu terminów wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego, do dnia sporządzenia niniejszej skargi ani one ani ich pełnomocnik nie otrzymali żadnej informacji w sprawie złożonych wniosków. Dopiero po wniesieniu zażalenia do Wojewody [...] pełnomocnik skarżących otrzymał informację o przedłużeniu terminu na załatwienie sprawy zgodnie z przepisem art. 36 k.p.a. do dnia 30 czerwca 2012 r. Jednakże, pomimo wyznaczonego terminu nie podjęto czynności w sprawie, organ nie wskazał nowego terminu, nie podał kolejnych przyczyn nie załatwienia sprawy w terminie, jak również nie wydał decyzji w sprawie. Reasumując M. G. i M. D. uznały, że Prezydent W. pozostaje w bezczynności, bowiem od dnia 6 maja 2009 r. to jest od dnia złożenia przez nie stosownego wniosku, czyli przez okres ponad 3 lat nie wydał decyzji. Ponadto skarżące wniosły o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ przyznał, że prowadzi postępowanie dotyczące przyznania odszkodowania za grunt nieruchomości położonej przy ul. [...] zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 102, poz. 651 ze zm.). Dodał również, że pismem z dnia 9 sierpnia 2012 r., pełnomocnik stron został poinformowany, że ze względu na trwającą analizę dokumentacji oraz konieczność wykonania operatu szacunkowego, nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie wyznaczonym w art. 35 § 2 k.p.a. Dlatego też jako datę zakończenia postępowania wskazano dzień 31 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – taka zaś sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi M. G. i M. D. jest bezczynność Prezydenta W. polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku M. G. i M. D. z dnia 6 maja 2009 r., o odszkodowanie za opisaną w nim nieruchomość. Na wstępie należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W.,a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał – w terminach wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego - sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Jednak wbrew stanowisku skarżących nie można uznać, że zwłoka organu trwa od 5 czerwca 2009 r., to jest od dnia złożenia przez skarżące do organu pierwotnego wniosku o odszkodowanie. Jak wynika bowiem z akt sądowych po tej dacie – niezależnie od wysłania pisma informacyjnego do stron z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w którym wyjaśniono, iż z uwagi na zakończenie sprawy przyznania odszkodowania prawomocną decyzją, która pozostaje w obiegu prawnym – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zawiadomieniem z dnia [...] marca 2011 r., wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] grudnia 1979 r., dotyczącej przyznania odszkodowania H. G. w zamian za "[...]". Podkreślenia wymaga również to, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek z dnia 3 lutego 2010 r. nadesłany do organu przez M. G. i M. D. W następstwie powyższego organ w dniu 19 maja 2010 r. wydał decyzję nr [...], którą stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [..] z dnia [...] grudnia 1979 r., by następnie kolejną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., stwierdzić nieważność decyzji z dnia [...] maja 2010 r., z uwagi na przekroczenie swojej właściwości przy jej wydaniu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że o ww. działaniach organu skarżące były informowane (por. pismo z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...]). W dalszym toku postępowania akta sprawy zostały przekazane do Wojewody [...], który decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji odszkodowawczej Urzędu Dzielnicy [...]. Tym samym do dnia doręczenia skarżącym decyzji Wojewody [...] organy prowadziły postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczej z dnia [...] grudnia 1979 r., i dlatego nie można, zdaniem Sądu uznać, że do jego zakończenia pozostawały w bezczynności. Termin do załatwienia wniosku z dnia 6 maja 2009 r. o odszkodowanie niejako "odżył na nowo" z chwilą doręczenia stronom decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...]. Od tej właśnie daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Nie ulega wątpliwości, że do dnia wniesienia skargi Prezydent W. nie zakończył postępowania administracyjnego, mimo, że pismem z dnia 10 kwietnia 2012 r., informował pełnomocnika skarżących, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do [...] czerwca 2012 r. W ocenie sądu takie postępowanie Prezydenta W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Ponadto podważa ono także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Nie zmienia również oceny Sądu fakt, że Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] uznał za nieuzasadnione zażalenie skarżących na nie załatwienie w terminie przez Prezydenta W. sprawy odszkodowania. Z uwagi na obowiązek wynikający z treści przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. stwierdzić również należy, że zwłoka organu nie ma w ocenie Sądu charakteru rażącego w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu, a jak wskazano wyżej z akt administracyjnych sprawy wynika, że od dnia wpłynięcia wniosku skarżących, do dnia wyrokowania organ podejmował czynności zmierzające do wydania rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.