I SA/Wa 990/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-08

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Iwona Kosińska, Jolanta Dargas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot występujący z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, który nie był stroną postępowania komunalizacyjnego, posiada legitymację procesową do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wykaże, że na dzień komunalizacji korzystał z nieruchomości na cele statutowe jako związek wyznaniowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru przedwcześnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Kluczowe dla ustalenia przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej jest wykazanie przez wnioskodawcę, że na dzień komunalizacji korzystał z nieruchomości na cele statutowe jako związek wyznaniowy, co zgodnie z art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. wyłączało mienie spod komunalizacji. Organ nie dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1992 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę W. prawa własności nieruchomości. Minister Administracji i Cyfryzacji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie ma przymiotu strony. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie skargę do WSA po utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie. Skarżący zarzucił m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego i brak legitymacji procesowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] marca 2012 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r., stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi [...] w P. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Administracji i Cyfryzacji na rzecz skarżącego [...] w P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Administracji i Cyfryzacji postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [..] maja 1992 r. nr [...], w części stwierdzającej nabycie przez Gminę W. prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 1992 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.), stwierdził nabycie przez Gminę W. prawa własności wskazanej wyżej nieruchomości, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część powyższej decyzji. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji Wojewody [...] wystąpił [...] podnosząc, że z przedmiotowej nieruchomości korzysta od 1986 r., co wyłącza ją z zakresu regulacji art. 5 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r., a więc wydana na tej podstawie decyzja Wojewody musi być oceniona jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Minister Administracji i Cyfryzacji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. odmówił wszczęcia wnioskowanego postępowania odmawiając [...] legitymacji procesowej do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania nadzorczego. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem [...] złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Administracji i Cyfryzacji rozpatrując złożony wniosek stwierdził, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że z treści karty inwentaryzacyjnej nr [..] wynika, że Skarb Państwa został wpisany jako właściciel działki nr [...] na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Ostateczną decyzją z dnia [...] maja 1969 r. Prezydium Rady Narodowej W. stwierdziło, że grunty i wszystkie budynki położone w W. przy ul. [...], nr hip. [...] tab. likw. nr [....] przeszły na własność Państwa wobec niezłożenia przez osoby uprawnione wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, zgodnie z wymogami art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Decyzją Ministra-Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 1990 r. [...] wpisano do działu [...] pod poz. [...] w rejestrze kościołów i innych związków wyznaniowych. W dniu [...] marca 1997 r. [...] powiadomił o zmianie adresu siedziby na adres przy ulicy [...] w W., co wynika z pisma Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zgodnie z art. 12 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. komunalizacji nie podlegało mienie ogólnonarodowe (państwowe), jeśli korzystał z niego Kościół Katolicki, inne kościoły oraz związki wyznaniowe. Stosownie do treści wyroku NSA w Warszawie z dnia 16 maja 1994 r., sygn. akt I SA 842/93 korzystanie przez osoby wymienione w powołanym przepisie z mienia ogólnonarodowego (państwowego) w dniu 27 maja 1990 r., bez względu na tytuł prawny tego korzystania, jest okolicznością wyłączającą to mienie spod komunalizacji z mocy prawa. Wobec czego Minister wskazał, że do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [....] załączono oświadczenia [...] osób, które mają potwierdzać, że z przedmiotowej nieruchomości korzystał związek wyznaniowy, co z kolei ma wyłączyć sporną nieruchomość z zakresu regulacji art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Z załączonych oświadczeń wynika, zdaniem Ministra, że lokal przy ulicy [...] był wykorzystywany na cele mieszkalne przez członków [...]. W ocenie organu jednakże samo zamieszkiwanie nie może być utożsamiane z korzystaniem z tej nieruchomości przez związek dla jego celów. Minister stwierdził, że poza wskazanymi oświadczeniami wnioskodawca nie wskazał innych dowodów świadczących o tym, iż ze spornej nieruchomości korzystał. Z kolei ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, w ocenie organu, że z wnioskiem o zasiedzenie nieruchomości położonej przy ul. [...] wystąpił S. R. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy [...] oddalił ten wniosek. Sąd w toku postępowania ustalił, że po 1986 r. S. R. objął działkę w samoistne posiadanie, a dopiero od 1994 r. zaczął uiszczać podatek od posiadanej przez siebie nieruchomości i podjął decyzję o wynajęciu części pomieszczeń na cele kultu religijnego. Mając powyższe na uwadze Minister podniósł, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. wynika z faktu, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w sprawie o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Wojewody [...], jak i przymiot ten wnioskodawcy nie przysługiwał w postępowaniu komunalizacyjnym zakończonym powyższą decyzją. Organ podkreślił, że w postępowaniu komunalizacyjnym stroną co do zasady jest Skarb Państwa i właściwa gmina. Poza tym stroną tego postępowania może być dodatkowo tylko ten podmiot, który wykaże, że ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości, co wyklucza jej komunalizację. Zatem tylko taki podmiot będzie stroną postępowania administracyjnego, które służy ewentualnej zmianie decyzji komunalizacyjnej. Natomiast weryfikacja decyzji wydanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest uzasadniona i konieczna zarazem, jeżeli zainteresowany podmiot wykaże, że w dniu, w którym nastąpiła z mocy prawa komunalizacja spornego mienia, legitymował się on tytułem prawnym uniemożliwiającym komunalizację. W ocenie Ministra w omawianej sprawie wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów, a organ z urzędu ich nie znalazł, świadczących o legitymacji wnioskodawcy do skutecznego żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego wobec decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. Nadto z załączonej do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy umowy notarialnej z dnia [...] maja 1999 r. Rep. [...] wynika, że S. R. zobowiązuje się darować - osobie prawnej będącej związkiem wyznaniowym pod nazwą [...] z siedzibą w W. udział we współwłasności nieruchomości stanowiącej działkę [...] o powierzchni [...] ha, wynoszący [...] części. Umowa ta wywiera jedynie skutki obligacyjne, a zawarcie umowy o skutkach rozporządzających uzależnione jest m.in. od wydania przez Sąd Rejonowy [...] prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia przez S. R. - na mocy zasiedzenia - własności przedmiotowej nieruchomości. Wobec czego z przytoczonych faktów nie wynika, by S. R., a tym bardziej związkowi wyznaniowemu [...], przysługiwało prawo własności do przedmiotowej nieruchomości. Zatem uwzględniwszy brak tytułu prawnego, jak i faktycznego wnioskodawcy nie przysługuje mu przymiot strony w sprawie o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Wojewody [...], jak i przymiot ten nie przysługiwał w postępowaniu komunalizacyjnym zakończonym tą decyzją. Mając powyższe na uwadze, Minister utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. Na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] marca 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [....], wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Kwestionując rozstrzygnięcie strona wskazała na błędnie odtworzony przez organ stan faktyczny sprawy, niewłaściwe oznaczenie przedmiotowej nieruchomości poprzez podanie błędnego jej adresu położenia i wielkości powierzchni oraz nieuzasadnione stanowisko o braku posiadania przez skarżącego przymiotu strony postępowania. Ponadto strona skarżąca zarzuciła wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 127 § 3 kpa poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Administracji Publicznej a nie przez Ministra Administracji i Cyfryzacji. W uzasadnieniu złożonej skargi skarżący przedstawił argumenty na poparcie postawionych zarzutów i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, choć nie wszystkie postawione w niej zarzuty Sąd uznał za uzasadnione. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] marca 2012 r., którym organ ten utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. w części stwierdzającej nabycie przez Gminę W. prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Kwestionowana decyzja komunalizacyjna Wojewody została wydana w trybie art. 5 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym oraz ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.). Podstawą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie, wskazaną przez organ nadzoru, było przyjęcie, że wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej [...] nie ma przymiotu do bycia stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Stosownie zaś do treści art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu. Zasadnicze zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie ma ustalenie, czy strona skarżąca posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. W ocenie Sądu w tej kwestii organ nadzoru nie dokonał prawidłowej, całościowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i co najmniej przedwcześnie uznał, że po stronie wnioskującego o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej nie istnieje przymiotu strony. Interes prawny ma charakter materialnoprawny, oparty więc jest na normach administracyjnego prawa materialnego, wśród których musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 kpa). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Interes faktyczny nie tworzy legitymacji procesowej. Postępowanie komunalizacyjne w niniejszej sprawie prowadzone było na podstawie przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W trybie tego przepisu, jeśli nie istniały powody dla wyłączenia przedmiotowego mienia z komunalizacji, organ ma obowiązek stwierdzić nabycie jego własności przez właściwą gminę przy zaistnieniu warunków w tym przepisie wymienionych. Decyzja o której mowa jest decyzją deklaratoryjną, stwierdza bowiem nabycie przez gminę mienia w takim zakresie, w jakim przysługiwało ono Skarbowi Państwa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych stronami postępowania komunalizacyjnego co do zasady są Skarb Państwa, jako dotychczasowy właściciel mienia i właściwa gmina, ponieważ postępowanie komunalizacyjne dotyczy interesu prawnego tych podmiotów. W postępowaniu tym organ rozstrzyga bowiem kwestię nabycia własności mienia Skarbu Państwa przez właściwą gminę wraz ze wszystkimi obciążeniami i prawami osób trzecich (art. 9 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.). Aby uznać inny podmiot za stronę przedmiotowego postępowania niezbędne jest wskazanie jego interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu. Inne podmioty mogą brać udział w postępowaniu komunalizacyjnym, jeżeli wykażą się tytułem prawno-rzeczowym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji takim, który komunalizacji stałby na przeszkodzie z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn przewidzianych w art. 11 powołanej ustawy. Umknęły jednak uwadze organu nadzoru skutki prawne jakie wywołuje art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu nie podlega uwłaszczeniu mienie ogólnonarodowe (państwowe), jeżeli korzystają z niego Kościół Katolicki, inne kościoły oraz związki wyznaniowe. Oznacza to natomiast, że grunt, który w dniu 27 maja 1990 r. "należał do" terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, podlega komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, o ile nie zachodziły wyłączenia wskazane nie tylko w art. 11 tej ustawy, lecz również w art. 12 powołanej ustawy. Konsekwencją tego przepisu jest, że w rozpatrywanej sprawie o interesie prawnym strony skarżącej można mówić jedynie wówczas (niewątpliwie bowiem strona skarżąca nie była stroną postępowania komunalizacyjnego), jeśli potrafi ona udokumentować swoje twierdzenie, że na dzień komunalizacji, to ona jako związek wyznaniowy korzystała do celów statutowych z przedmiotowej nieruchomości. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 1994 r. sygn. akt I SA 842/93 (ONSA 1995/2/80). W orzeczeniu tym Sąd wyjaśnił, że korzystanie przez osoby wymienione w art. 12 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.) z mienia ogólnonarodowego (państwowego) w dniu 27 maja 1990 r., bez względu na tytuł prawny korzystania, jest okolicznością wyłączającą to mienie spod komunalizacji z mocy prawa. Jeśli zatem [...] skutecznie wykaże, że na dzień komunalizacji jako związek wyznaniowy korzystał z przedmiotowej nieruchomości, to wówczas uznać należy, że przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Sposób zaś przeanalizowania i rozpatrzenia przez organ nadzoru zebranego w sprawie materiału dowodowego, mającego w ocenie strony skarżącej dowodzić istnienia tej przesłanki, budzi poważne wątpliwości, co do prawidłowości dokonanych przez organ nadzoru ustaleń. Z treści uzasadnienia wydanych postanowień wynika bowiem, że z załączonych do złożonego wniosku oświadczeń wynika, że lokal przy ulicy [...] był wykorzystywany na cele mieszkalne przez członków [...]. Samo zaś zamieszkiwanie nie może być w ocenie organu nadzoru utożsamiane z korzystaniem z tej nieruchomości przez związek dla jego celów. Minister stwierdził, że poza wskazanymi oświadczeniami wnioskodawca nie wskazał innych dowodów świadczących o tym, że ze spornej nieruchomości korzystał. Taka ocena nie znajduje jednak potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Do wniosku dołączone bowiem zostały oświadczenia [...] osób. Z treści oświadczenia H. P. wynika, że "[...]". Także z oświadczenia R. P. wynika, że od 1986 r. przy ulicy [...] wykonywał on prace mające na celu dostosowanie tego miejsca do potrzeb działalności [...]. Również L. G. w złożonym oświadczeniu stwierdziła, że po roku 1986 [...]. Nie sposób także pominąć złożonego pod przysięgą oświadczenia [.....] z treści którego wynika, że przebywał on w Polsce w 1987 i 1988 r. i uczestniczył w [...]. Nie znajduje zatem potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym ocenia organu nadzoru, że lokal przy ulicy [...] był wykorzystywany jedynie na cele mieszkalne przez członków [...], a w aktach sprawy brak jest innych dowodów świadczących o tym, że ze spornej nieruchomości korzystał. Ponadto organ nadzoru stwierdził, że z treści postanowienia Sądu Rejonowy [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., sygn. akt [...], wynika, że Sąd ten w toku postępowania ustalił, iż po 1986 r. S. R. objął działkę w samoistne posiadanie, a dopiero od 1994 r. zaczął uiszczać podatek od posiadanej przez siebie nieruchomości i podjął decyzję o wynajęciu części pomieszczeń na cele kultu religijnego. Z treści uzasadnienia tego orzeczenia nie wynika jednak w ogóle, od kiedy przedmiotowa nieruchomość była wynajmowana [..]. Sąd stwierdził jedynie datę, od kiedy płacony był za tę nieruchomość podatek (1994 r.). Natomiast co do faktu wynajmowania przedmiotowej nieruchomości stwierdził jedynie, że "część pomieszczeń znajdujących się na nieruchomości wnioskodawca wynajął dla [...] Sąd nie określił przy tym daty od kiedy pomieszczenia te były wynajmowane, stwierdził jedynie fakt ich wynajmowania. Za nieznajdujące potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym uznać należy także wywodzenie faktu istnienia [...] przez organ nadzoru dopiero od decyzji Ministra-Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 1990 r., mocą której [...] wpisano do działu [...] pod poz. [...] w rejestrze kościołów i innych związków wyznaniowych. Jak wynika z treści znajdujących się w aktach sprawy decyzji Ministra Urzędu Do Spraw Wyznań z dnia [...] października 1985 r. oraz z dnia [...] września 1987 r. organ ten zarejestrował związek wyznaniowego pod nazwą najpierw [...] a następnie [....], mającego działać najpierw jako stowarzyszenie zwykłe, a następnie jako stowarzyszenie zarejestrowane posiadające osobowość prawną. Jak wynika z treści powołanych decyzji od dnia rejestracji w 1985 r. stowarzyszenie to było przez organy państwowe uznawane za związek wyznaniowy. W tej sytuacji przypomnieć należy, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, który byłby zgodny z rzeczywistością. W tym celu konieczne jest dokonanie wszechstronnej analizy całego materiału dowodowego i uzasadnienie swego stanowiska w sposób przewidziany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, czyli art. 107 § 3 kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nie jest dopuszczalne i narusza powołane przepisy postępowania administracyjnego wybiórcze korzystanie przez organ administracji publicznej z zebranego w sprawie materiału dowodowego, który polega na doborze i powoływaniu się w uzasadnieniu decyzji na te elementy materiału dowodowego, które potwierdzają zasadność podjętego rozstrzygnięcia, zaś pozostały materiał dowodowy pozostaje poza ocena i analizą organu orzekającego, jakby w ogóle nie istniał. Z wyżej podanych powodów w ocenie Sądu orzekającego istota niniejszej sprawy (kwestia korzystania przez stronę skarżącą z przedmiotowej nieruchomości w dniu komunalizacji) nie została prawidłowo zbadana przez organ nadzoru przed podjęciem rozstrzygnięcia. Zachodzą zatem przedstawione wyżej poważne wątpliwości, które nie zostały w ogóle wyjaśnione w toku kontrolowanego postępowania. Brak także dowodów na to, że organ nadzorczy prowadził w tym kierunku odpowiednie postępowanie wyjaśniające. Tym samym z akt sprawy wynika, że kwestia posiadania (lub nie) przymiotu strony we wnioskowanym postępowaniu nadzorczym nie została przed podjęciem rozstrzygnięcia przez organ nadzoru prawidłowo zbadana. Natomiast zdaniem Sądu orzekającego wyjaśnienie kwestii zakresu i charakteru korzystania przez skarżącego z przedmiotowej nieruchomości na dzień dokonanej komunalizacji była elementem niezbędnym do dokonania przez organ nadzoru prawidłowej oceny kwestii interesu prawnego strony skarżącej. Wobec tego Sąd uznał, że organ nadzoru nie wyjaśnił dokładnie sprawy i nie zebrał oraz nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Oznacza to, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7, 28 i 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozważania organu nadzoru w kwestii interesu prawnego i przymiotu strony uznać należy zatem za co najmniej przedwczesne, gdyż zostały dokonane w oderwaniu od prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na właściwą ocenę zasadności wniosku skarżącego Uniwersytetu. Po uzupełnieniu i ponownej analizie całości zebranych w sprawie materiałów dowodowych, biorąc pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku a także wymogi określone w art. 107 § 3 kpa, organ nadzoru przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu ponownie wydanego rozstrzygnięcia, które winno odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Na zakończenie wyjaśnić jeszcze należy, że za niezasadny Sąd orzekający uznał postawiony w skardze zarzut naruszenia przez Ministra art. 127 § 3 kpa poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Administracji Publicznej a nie przez Ministra Administracji i Cyfryzacji. Jak bowiem wynika z pieczątki znajdującej się pod zaskarżonym orzeczeniem, postanowienie to zostało podpisane przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Administracji Publicznej działającego w granicach posiadanego upoważnienia w imieniu Ministra Administracji i Cyfryzacji. Fakt ten został dodatkowo potwierdzony w nadesłanej przez organ Sądowi odpowiedzi na skargę. Zgodnie zaś z treścią art. 268a kpa organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Żaden przepis prawa nie wyłącza zaś wydania takiego upoważnienia przez Ministra Administracji i Cyfryzacji i nie zobowiązuje go do osobistego podpisywania wszystkich orzeczeń, które zapadają po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło