I SA/Lu 747/12
WyrokWSA w Lublinie2012-11-09
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Małgorzata Fita, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba profesjonalnego pełnomocnika, udokumentowana zwolnieniami lekarskimi, stanowi wystarczającą podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w postępowaniu podatkowym, jeśli nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Choroba profesjonalnego pełnomocnika, nawet udokumentowana zwolnieniami lekarskimi, nie stanowi automatycznie podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w postępowaniu podatkowym. Strona musi wykazać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, co oznacza, że przeszkoda była nie do przezwyciężenia nawet przy użyciu największego wysiłku. W przypadku profesjonalnego pełnomocnika oczekuje się organizacji pracy zapewniającej ciągłość działania, w tym możliwości skorzystania z substytucji, a sama choroba, jeśli nie uniemożliwiała podjęcia działań lub skorzystania z pomocy innych osób, nie zwalnia z obowiązku zachowania terminu.Stan faktyczny
Pełnomocnik strony W. O. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, powołując się na swoją chorobę i pobyt w szpitalu w okresie od marca do czerwca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, mimo że był profesjonalnym pełnomocnikiem i miał możliwość skorzystania z pomocy innych osób. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), NSA Anna Kwiatek, Protokolant Referent Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2012 r. sprawy ze skargi W. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
I SA/Lu 747/12
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 216 § 1, art. 217, art. 162 i art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 749, dalej – O.p.), Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika W. O. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za rok 2007 kwocie 75.100 zł od przychodu ze sprzedaży nieruchomości odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu podał, że decyzją z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego określił W. O. zobowiązanie podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za rok 2007 kwocie 75.100 zł od przychodu ze sprzedaży nieruchomości. Decyzja ta doręczona została na adres pełnomocnika strony, umocowanego w trakcie postępowania do jej reprezentowania w dniu 2 kwietnia 2012 r.
W dniu 25 czerwca 2012 r. do Izby Skarbowej w Lublinie wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, iż w związku z pobytem w szpitalu, leczeniem sanatoryjnym oraz zaleceniami lekarskimi w okresie rekonwalescencji od dnia 16 marca 2012 r. do dnia 18 czerwca 2012 r. nie mógł wykonywać żadnych czynności zawodowych, ze względu na możliwość pogorszenia się stanu zdrowia. Zdaniem pełnomocnika udokumentowany zaświadczeniami lekarskimi ciągły stan niezdolności do wykonywania czynności zawodowych jest stanem niezawinionym, dokumentującym brak winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia odwołania.
Jako załączniki do powyższego wniosku wniesiono uwierzytelnioną kserokopię druków ZUS [...], ZUS [...], ZUS [...].
Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania organ podatkowy stwierdził, że na podstawie art. 223 § 2 pkt 1 O.p. strona na 14 dni na złożenie odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy termin ten przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy zgodnie z treścią art. 162 § 2 O.p. dopełnić czynności, dla której był określony dany termin.
Podstawą zatem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności przez stronę w postępowaniu podatkowym jest wystąpienie równocześnie czterech przesłanek, tj. uchybienia terminowi, złożenie w określonym ustawowo czasie wniosku przez zainteresowanego, dokonanie przy tym spóźnionej czynności oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy wnoszącego żądanie.
Analizując stan faktyczny sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została stronie skutecznie doręczona w dniu 2 kwietnia 2012 r. Doręczenie następiło zgodnie z art. 148 § 2 pkt 2 O.p. Z potwierdzenia odbioru przedmiotowej decyzji wynika, iż przesyłkę odebrał asystent dysponujący pieczęcią Kancelarii R. K. i Wspólnicy Biuro Doradztwa Prawnego a zatem Kancelarii, pod firmą której pełnomocnik strony wykonywał czynności wynikające z udzielonego mu pełnomocnictwa.
Tym samym termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 16 kwietnia 2012 r. Odwołanie od decyzji z dnia [...],zostało sporządzone i nadane w dniu 21 czerwca 2012 r., w Urzędzie Pocztowym w W., o czym świadczy data stempla pocztowego, tj. 66 dni po upływie terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.
Odnosząc się do art. 162 O.p. organ wskazał, że kryterium braku winy, o którym mowa w tym przepisie, jako warunku uznania zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie nie jest więc możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić tylko wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Organ podał, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. nagłą chorobę, powódź, pożar, a więc nagłe nieprzewidziane wypadki losowe. Nie stanowią natomiast powodu do przywrócenia terminu takie okoliczności jak długotrwała niedyspozycja czy też choroba.
W ocenie organu podatkowego choroba pełnomocnika strony poświadczona zwolnieniami lekarskimi w okresie od 16 marca 2012 r. do 18 czerwca 2012 r. nie jest wystarczającym powodem do przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Samo wystąpienie choroby nie oznacza bowiem, że uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy można mówić dopiero w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, że zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Przedstawione jako załączniki do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania zaświadczenia lekarskie wskazują, że istniała przeszkoda do dokonania czynności w postępowaniu (choroba), jednak pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu poprzez dodatkowe uprawdopodobnienie, że nie mógł podjąć działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężeniu tej przeszkody. Nie wskazał, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu, np. poprzez udzielenie substytucji. W przypadku profesjonalnego pełnomocnika jakim jest doradca podatkowy, należy oczekiwać, że organizuje on pracę w taki sposób, by odpowiednio zabezpieczyć interesy swoich klientów również w przypadku choroby uniemożliwiającej mu osobiste reprezentowanie tych interesów. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik ograniczył się do przedłożenia zwolnień lekarskich. Nie wskazał żadnych informacji na temat sposobu, w jaki choroba uniemożliwiła mu złożenie odwołania w sprawie. Powołując się na chorobę, jako fakt uniemożliwiający dokonanie czynności procesowej, pełnomocnik powinien wykazać, że rodzaj i przebieg choroby rzeczywiście pozbawił go możliwości podjęcia działania. Tymczasem we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania ograniczył się do wskazania, iż w dniach od 16 marca 2012 r. do 18 czerwca 2012 r. był niezdolny do wykonywania czynności zawodowych.
Na końcu organ podatkowy stwierdził, że z akt sprawy wynika, że wnioskodawca w dniu 1 marca 2012 r. złożył w [...] Urzędzie Skarbowym uwierzytelnioną kserokopię pełnomocnictwa udzielonego przez W. O., w związku z wszczęciem postępowania w sprawie określenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości. Pełnomocnik miał zatem świadomość toczącego się postępowania i w ramach zachowania należytej staranności, podejmując się reprezentowania mocodawcy powinien tak organizować pracę, aby mógł udzielić np. substytucji innej osobie w przypadku gdy nie może wywiązać się z obowiązków wynikających z udzielonego przez podatnika pełnomocnictwa.
Istotne jest też, że z treści zaświadczeń lekarskich sporządzonych na drukach ZUS [...], ZUS [...], ZUS [...] wynika, że wnioskodawca mógł chodzić.
Z tych powodów Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że w tej sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 162 O.p. uzasadniająca przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W przedmiotowej sprawie nie dołożono odpowiedniej staranności, aby wywiązać się z ustawowego terminu przewidzianego do złożenia odwołania. Z tych też powodów nieusprawiedliwione jest jego uchybienie.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając mu naruszenie art. 120, art., 121, art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w związku z art. 162 § 1 i 2 O.p. oraz art. 51 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez:
- brak wnikliwej oceny przedstawionych wraz z wnioskiem dokumentów urzędowych, pominięcie istotnych elementów stanu faktycznego, które uprawdopodobniają brak winy w niezachowaniu terminu,
- zbyt rygorystyczne i nie mające podstaw prawnych wymagania w stosunku do zawodowego pełnomocnika w zakresie informacji o stanie zdrowia godzące w zagwarantowane w art. 51 ust. 1 Konstytucji RP prawo do prywatności oraz naruszające konstytucyjny zakaz dotyczący władzy publicznej pozyskiwania i gromadzenia informacji dotyczących obywatela poza niezbędnym minimum
- zbyt rygorystyczne i nie mające podstaw prawnych wymagania w zakresie obowiązku koniecznych działań, w okresie niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, w ramach udzielonego pełnomocnictwa.
W podanych powodów pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm obowiązujących.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że w dniu 16 marca 2012 r. był hospitalizowany i zgodnie z przedłożonymi zaświadczeniem lekarskim wydanym przez Pododdział Intensywnego Nadzoru Kardiologicznego Oddziału Kardiologii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. [...] niezdolny był do wykonywania pracy w okresie do 16 kwietnia 2012 r. Następnie stan niezdolności pełnomocnika do wykonywania zadań służbowych potwierdzają zaświadczenia lekarskie za okres od 16 kwietnia 2012 r. do 18 czerwca 2012 r. w sposób ciągły.
Pełnomocnik strony stwierdził, że organ podatkowy pominął, że z przedłożonego zaświadczenia wynika hospitalizacja na Pododdziale Intensywnego Nadzoru Kardiologicznego. Pododdział taki służy do ratowania życia pacjentów w stanach nagłych zagrożenia życia a taki miał miejsce w przypadku pełnomocnika strony.
W ocenie pełnomocnika strony, zarówno fakt hospitalizacji na Pododdziale Intensywnego Nadzoru Kardiologicznego, jak również fakt hospitalizacji pełnomocnika w szpitalu oddalonym od miejsca zamieszkania około 250 km jednoznacznie uprawdopodobnia fakt nagłego pogorszenia się stanu zdrowia połączony z brakiem możliwości przetransportowania do szpitala znajdującego się w miejscu zamieszkania pełnomocnika.
Pełnomocnik strony zwrócił uwagę na to, że ustawodawca regulując instytucję przywrócenia terminu nakazuje uprawdopodobnić brak winy w niedotrzymaniu terminu a nie udowodnić brak winy. Obowiązkiem organu podatkowe, do którego wpływa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest ocena czy przedłożone okoliczności uprawdopodobniają brak winy w dochowaniu terminu z uwzględnieniem zagwarantowanego w art. 51 Konstytucji RP prawa do prywatności. Prawo do prywatności obejmuje również prawo do zachowania informacji o stanie zdrowia, przebytych chorobach, zabiegach medycznych, zastosowanych metodach leczenia itp. Zdaniem pełnomocnika strony, żądanie innych informacji o stanie zdrowia w celu weryfikacji uprawdopodobnienia braku winy, w przypadku przedłożenia zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, jest naruszeniem konstytucyjnego prawa do prywatności i kwestionowaniem bez podstawy prawnej orzeczenia lekarskiego o pełnej niezdolności do wykonywania czynności zawodowych spowodowanej chorobą.
Dyrektor Izby Skarbowej pominął całkowicie wskazane we wniosku zalecenia lekarskie zakazujące podejmowania jakichkolwiek czynności zawodowych ze względu na możliwość pogorszenia stanu zdrowia oraz podważył orzeczenie lekarskie o niezdolności do wykonywania czynności zawodowych spowodowanej chorobą.
Pełnomocnik strony zgodził się, że ustanowiony pełnomocnik ma obowiązek należytej staranności, jednak obowiązek ten nie może być realizowany z narażeniem własnego zdrowia. Pełnomocnik wykonując zalecenia lekarskie i powstrzymując się od wszelkich czynności zawodowych w celu uniknięcia możliwości pogorszenia własnego zdrowia nie może ponosić negatywnych skutków w postaci odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Zdaniem pełnomocnika strony przedstawione w uzasadnieniu stanowisko, że od dnia 16 marca 20112 r. stan zdrowia pełnomocnika nie uniemożliwiał mu należytego wypełniania powinności pełnomocnika w postępowaniu jest oceną z przekroczeniem granic swobody oceny materiału dowodowego. Nie można bowiem żądać od pełnomocnika, aby podejmował czynności zawodowe w ramach udzielonego pełnomocnictwa, jeżeli działania te mogą spowodować negatywne skutki dla jego zdrowia oraz skutkować pozbawieniem go prawa do przysługujące zasiłku chorobowego na podstawie art. 17 §1 ustawy o świadczeniach z tytułu ubezpieczenia społecznego.
W odpowiedzi na skargę, DIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 9 listopada 2012 r. skarżący wniósł o dołączenie do akt sprawy Kart Informacyjnych z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. [...] i Karty Informacyjnej wczesnej rehabilitacji kardiologicznej Zakładu Leczniczego Uzdrowisko [...] S.A. w N. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej – p.p.s.a.) uwzględnił wniosek skarżącego.
Rozpatrując sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do treści art. 223 § 1 i 2 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z przytoczonego uregulowania wynika, że warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie tego ustawowego terminu powoduje bowiem bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji podatkowej. Organ odwoławczy jest bowiem zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie.
W rozpatrywanej sprawie fakt uchybienia terminu przez pełnomocnika strony nie jest kwestionowany. Bezsporne jest, że pełnomocnik podatnika decyzje, które następnie zaskarżył, otrzymał w dniu 2 kwietnia 2012 r., zatem bieg 14 – dniowego terminu do wniesienia odwołania upływał w dniu 16 kwietnia 2012 r. Odwołanie złożone zostało natomiast w dniu 25 czerwca 2012 r., a więc już po jego upływie.
Decyzja doręczona została skutecznie na adres pełnomocnika strony na zasadzie art. 148 § 2 O.p. Odebrał ją asystent dysponujący pieczęcią Kancelarii R. K. i Wspólnicy Biuro Doradztwa Prawnego a zatem Kancelarii, pod firmą której pełnomocnik strony wykonywał czynności wynikające z udzielonego mu pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 145 § 1 i § 2 O.p., wszelkie pisma w toku postępowania podatkowego doręcza się stronie. Jednakże jeżeli strona w postępowaniu ustanowiła pełnomocnika, to pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Oznacza to więc, że w sytuacji ustanowienia pełnomocnika, skuteczne doręczenie pisma temu pełnomocnikowi, wywołuje skutki w odniesieniu do strony, którą on reprezentuje
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, iż w związku z pobytem w szpitalu, leczeniem sanatoryjnym oraz zaleceniami lekarskimi w okresie rekonwalescencji od dnia 16 marca 2012 r. do dnia 18 czerwca 2012 r. nie mógł wykonywać żadnych czynności zawodowych, ze względu na możliwość pogorszenia się stanu zdrowia. Zdaniem pełnomocnika udokumentowany zaświadczeniami lekarskimi ciągły stan niezdolności do wykonywania czynności zawodowych jest stanem niezawinionym, dokumentującym brak winy w dotrzymaniu terminu do wniesienia odwołania.
Instytucja przywrócenia terminu jest instytucją procesową, mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia określonej czynności procesowej. Legitymowanym do wystąpienia o przywrócenie terminu jest osoba zainteresowana. Jak to bowiem wynika z treści art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zaś podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniając jednocześnie czynności, dla której termin był określony (art. 162 § 2).
Przesłanką zastosowania instytucji przywrócenia terminu jest więc uprawdopodobnienie przez zainteresowaną osobę braku swojej winy.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem DIS, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku procesowego można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie tego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Innymi słowy, brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. także B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz – Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1996 r., str. 295). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się m. in. niemożliwą do przewidzenia nagłą przerwę w komunikacji, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą, powódź czy pożar. Nie może więc wyłączać zawinienia samo zwolnienie lekarskie od pracy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt omawianej sprawy stwierdzić należy, że jako przyczynę uchybienia terminu we wniosku o jego przywrócenie wskazano chorobę pełnomocnika a na jej dowód przedstawiono zaświadczenia lekarskie, z których wynika, że pełnomocnik skarżącego chorował od 16 marca 2012 r. do 18 czerwca 2012 r. Z Kart Informacyjnych przedstawionych przez zainteresowanego na rozprawie wynika, iż z powodu nagłej choroby od dnia 16 marca 2012 r. do 21 marca 2012 r. przebywał w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. [...] a następnie do dnia 16 kwietnia 2012 r. na oddziale wczesnej rehabilitacji kardiologicznej w Zakładzie Leczniczym Uzdrowisko S.A. w N., z którego to został wypisany w stanie ogólnym dobrym.
Pomimo tego, odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik strony złożył dopiero w dniu 25 czerwca 2012 r. Zgodzić się należy, że do tego czasu legitymował się jeszcze następnymi zwolnieniami lekarskimi, jednak, jak słusznie stwierdził DIS, sam fakt przebywaniu na zwolnieniu lekarskim (długotrwałej choroby) nie oznacza jeszcze braku zawinienia w niedopełnieniu w terminie czynności procesowej.
Zgodzić się z nim również należy, że pełnomocnik jest osobą prowadzącą działalność w postaci doradztwa podatkowego. Jest to działalność polegającą m.in. na zastępowaniu podatników w toczących się postępowaniach podatkowych i sądowych. Rzeczą zatem takiej osoby jest takie zorganizowanie owej działalności, by przeszkody wynikające z bieżących zdarzeń nie zakłócały tej działalności, nie były powodem uchybień, w tym w dokonaniu czynności dla których zakreślony jest termin. Zatem pełnomocnik procesowy, w przypadkach wystąpienia różnego rodzaju przeszkód i trudności, musi podjąć takie kroki, które takie występujące przeszkody przezwyciężą, by tym samym nie powodować ujemnych następstw po stronie osób reprezentowanych. Temu m. in. służy instytucja substytucji. Jeżeli pełnomocnik zaniechał przedsięwzięcia takich działań (ustanowienie substytuta, wyręczenia się osobą trzecią, kiedy taka możliwość istnieje), skutki takiego zaniechania, nie świadczą o braku jego zawinienia, w rozumieniu analizowanego przepisu.
W niniejszej sprawie niewątpliwe choroba pełnomocnika utrudniła mu wykonywanie zwykłych obowiązków, przede wszystkim w okresie przebywania w szpitalch kardiologicznych (do dnia 16 kwietnia 2012 r.) ale nie uniemożliwia podjęcia odpowiednich kroków w celu sporządzenia pisma procesowego w postaci odwołania – zwłaszcza po tym okresie. Wskazać należy, iż pełnomocnik podatnika prowadzi działalność w ramach Kancelarii R. K. i Wspólnicy Biuro Doradztwa Prawnego, czyli podmiotu, gdzie pracują też inne osoby a zatem miał on możliwość posłużenia się osobą trzecią do sporządzenia odwołania w terminie.
Wbrew zarzutom pełnomocnika skarżącego, organ podatkowy nie kwestionował u niego istnienia choroby ani czasu jej trwania. Podobnie nie wymagał, aby wyczerpująco przedstawił on przebieg choroby i sposób jej leczenia. Dotyczący tego zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 Konstytucji RP stanowiącego o prawie do prywatności oraz zakazu dotyczącego władzy publicznej pozyskiwania i gromadzenia informacji dotyczących obywatela poza niezbędnym minimum świadczy o niezrozumieniu stanowiska organu podatkowego zawartego w zaskarżonym postanowieniu.
Jak wynika z tego postanowienia organ stwierdził jedynie, że pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu poprzez uprawdopodobnienie, że nie mógł podjąć działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężeniu tej przeszkody. Innymi słowy, nie wskazał, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu, np. poprzez udzielenie substytucji. Nie wskazał żadnych informacji na temat sposobu, w jaki choroba uniemożliwiła mu złożenie odwołania w sprawie.
W tym zakresie Sąd zgadza się z DIS, że powołując się na chorobę, jako fakt uniemożliwiający dokonanie czynności procesowej, pełnomocnik powinien wykazać, że rodzaj i przebieg choroby rzeczywiście pozbawił go możliwości podjęcia działania, zwłaszcza, że z treści zaświadczeń lekarskich sporządzonych na drukach ZUS [...], ZUS [...], ZUS [...] wynika, że mógł chodzić.
Tymczasem we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania zainteresowany ograniczył się jedynie do wskazania, iż w dniach od 16 marca 2012 r. do 18 czerwca 2012 r. był niezdolny do wykonywania czynności zawodowych.
Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie naruszają obowiązującego prawa, skarga jako nieuzasadniona, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło