II OSK 2193/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-11-14
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Andrzej Gliniecki, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku naruszenia stanu technicznego budynku sąsiedniego w wyniku robót budowlanych prowadzonych na sąsiedniej nieruchomości, właściwym trybem postępowania jest nałożenie obowiązku wykonania prac naprawczych na inwestora na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, czy też na właściciela budynku poszkodowanego na podstawie art. 66 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sytuacji, gdy naruszenie stanu technicznego budynku nastąpiło w związku z robotami budowlanymi prowadzonymi na sąsiedniej nieruchomości, właściwym trybem postępowania jest nałożenie obowiązku wykonania prac naprawczych na inwestora na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Nałożenie takich obowiązków na właściciela budynku, który doznał uszczerbku wskutek robót realizowanych w bezpośredniej bliskości, byłoby nielogiczne i niesprawiedliwe. Przepis art. 66 Prawa budowlanego ma zastosowanie w innych stanach faktycznych, dotyczących zaniedbań właściciela lub zarządcy w utrzymaniu obiektu budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła naruszenia stanu technicznego budynku mieszkalnego należącego do A. G. w wyniku robót budowlanych prowadzonych na sąsiedniej nieruchomości przez A. K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorce wykonanie prac naprawczych. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, uznając, że sprawę należy rozpatrzyć na podstawie art. 66 Prawa budowlanego i nałożyć obowiązki na właścicielkę poszkodowanego budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że właściwy jest tryb z art. 51 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną inwestorki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant asystent sędziego Anna Dziosa - Płudowska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2094/12 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania prac naprawczych oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2094/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi A. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania prac naprawczych w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję; w pkt III zasądził od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. G. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent m.st. Warszawy na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. K. pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku jednorodzinnego wraz z przebudową budynku gospodarczego przy ul. C. [...] w W. działka nr ew. [...] w obrębie [...], według projektu z [...] r. stanowiącego integralną część niniejszej decyzji.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy w dniach [...] r. i [...] r. przeprowadził na skutek interwencji A. G. oględziny w wyniku, których ustalono, iż na skutek robót budowlanych wykonywanych przy rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego przy ul. C. [...] pogorszył się stan techniczny sąsiedniego budynku mieszkalnego przy ul. C. [...] w W., należącego do A. G.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. dopuścił jako dowód w sprawie opinię techniczną dotyczącą nieprawidłowości powstałych podczas prac budowlanych na granicy działek przy ul. C.[...] i C. [...] w W., wykonaną przez mgr inż. J. S., posiadającego stosowne uprawnienia budowlane. Następnie opierając się na powyższej opinii Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. C. [...] w W., nakazał inwestorowi A. K. wykonanie prac naprawczych zgodnie z opinią techniczną sporządzoną przez mgr inż. J. S. Powyższej decyzji na podstawie art. 108 k.p.a. nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W opinii tej stwierdzono, iż w wyniku robót rozbiórkowych na nieruchomości przy ul. C. [...], w budynku mieszkalnym przy ul. C. [...] wystąpiły liczne pęknięcia ścian i sufitu, co może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia.
W uzasadnieniu decyzji organ przywołał cytat z ww. opinii – "usunięcie gruntu spod ławy fundamentowej istniejącego budynku stanowi zagrożenie dla konstrukcji budynku. Dodatkowym, niekorzystnym czynnikiem wpływającym na zagrożenie konstrukcji jest jakość wykonania ściany nośnej (zróżnicowanie materiałów, nieprawidłowa grubość spoin, lokalne ubytki. Prowadzone w stosunkowo niewielkiej odległości prace budowlane przy użyciu ciężkiego sprzętu mogą powodować drgania szczególnie niekorzystne zwłaszcza wobec powstałych zarysowań ściany nośnej. Należy niezwłocznie wykonać podbicie fundamentów ściany nośnej budynku istniejącego". W związku z powyższym organ stwierdził, że w celu likwidacji zagrożenia oraz możliwości kontynuacji robót budowlanych przy rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego przy ul. C. [...] w W., niezbędne jest wykonanie prac naprawczych w budynku przy ul. C. [...] w zakresie wynikającym z przedłożonej opinii technicznej.
Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. złożyła inwestorka robót przy ul. C. [...] – A. K, kwestionując opinię J.S., która stanowiła podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Przeciwne do tej opinii stanowisko w sprawie zajął rzeczoznawca budowlany Z. T. w opinii, która została złożona w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w dniu [...] r.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy zastosował nieprawidłowy tryb postępowania. W ocenie organu odwoławczego niniejszą sprawę należało rozstrzygnąć na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, a nie na podstawie art. 51 tej ustawy, gdyż przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczyło stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. C. [...] w W., natomiast obowiązki nałożono na inwestora robót na nieruchomości przy ul. C. [...] – A. K.
Ponadto, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w stanie faktycznym istniejącym na dzień wydania decyzji tego organu, nieuzasadnionym było nałożenie obowiązku wykonania robót budowlanych w zakresie zgodnym z opinią techniczną inż. J. S. Organ odwoławczy, powołując się na wpis w dzienniku budowy wskazał, iż wzmocniono już fundament pod ścianą budynku sąsiada bez pogłębiania, a przez zalanie betonem niepowiązanych cegieł, ułożonych w sposób przypadkowy w tym fundamencie. Wskazano również na opinię techniczną z dnia [...] r. inż. Z. W., w której zalecono podbicie fundamentów ściany sąsiada rzadkim betonem z dokładnym wypełnieniem szczelin, bez pogłębiania, aby nie naruszać struktury muru. Podniesiono także, iż inż. Z. W. przeprojektowała posadowienie ławy fundamentowej. Wykonano już betonowanie słupów i nadproży betonem [...]. Rozpoczęto murowanie ściany nośnej przy ścianie sąsiada po uprzednim wyrównaniu ubytków w ścianie sąsiada i uzupełnieniu brakującej zaprawy między pustakami gazobetonowymi i cegłami. Organ wskazał, iż w dniu [...] r. zakończono murowanie ścian konstrukcyjnych z pustaków [...]. Podczas murowania ścian systematycznie uzupełniano ubytki w ścianie budynku sąsiada likwidowano ubytki w pustakach oraz spoinach (...). Wykonano izolację cieplną między ścianami obu budynków z granulatu styropianowego (wpis w dzienniku budowy z dnia [...] r.)
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził też, iż zaawansowanie robót na posesji przy ul. C. [...], w szczególności podbicie fundamentów zewnętrznej ściany nośnej istniejącego budynku przy ul. C. [...], czyni nieuzasadnionym nakładanie na A. K. robót budowlanych, które zmusiłyby inwestora do rozbiórki istniejących części przyszłego obiektu. Rozbiórka fundamentów wykonanych jeszcze przed wstrzymaniem robót na posesji przy ul. C. [...], mogłaby poważnie zagrozić budynkowi przy ul. C. [...].
Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowym Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego nałożył na A. i A. G. obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. C. [...] w W.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego.
Od powyższej decyzji A. G. wniosła odwołanie.
Decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Prawa budowlanego PINB nakazał A. i A. G. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez:
– wybranie styropianu z przewodów wentylacyjnych i uszczelnienie przewodów wentylacyjnych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. C. [...] w W. oraz zakazanie użytkowania przyłącza gazowego do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Odwołanie od tej decyzji wniosła A. G. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB z dnia [...] r.
Decyzją z dnia [...] r. Mazowieckie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A. G. uchyli decyzję PINB z dnia [...] r. w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. złożyła właścicielka nieruchomości przy ulicy C. [...] – A. G.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2094/13, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że stan faktyczny sprawy, w tym ustalenia organów, pozwalają na stwierdzenie, iż wskutek robót budowlanych realizowanych przez inwestorkę A. K. na nieruchomości przy ul. C.[...] w W., bezpośrednio w granicy z budynkiem należącym do skarżącej A. G. przy ul. C. [...], doszło do naruszenia stanu technicznego tego budynku – jak twierdzi skarżąca naruszenia ściany nośnej i uszkodzenia fundamentu jej budynku, a w efekcie powstania spękań i rys na ścianach wewnętrznych.
Organ pierwszej instancji uznał za konieczne nałożenie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, na inwestorkę robót prowadzonych na nieruchomości przy ul. C. [...], obowiązku wykonania prac naprawczych w budynku przy ul. C. [...] – w zakresie opisanym w opinii technicznej inż. J.S. Organ odwoławczy uznał natomiast, iż skoro w złym stanie technicznym znajduje się budynek przy ul. C. [...] należący do skarżącej A. G., to na nią powinien być nałożony obowiązek, a jego podstawą powinien być art. 66 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zakwestionował również zakres robót jakie powinny być wykonane przez inwestorkę, wziął bowiem pod uwagę aktualne (wynikające z dziennika budowy) zaawansowanie robót budowlanych. W konsekwencji organ drugiej instancji uchylił decyzję organu powiatowego i nakazał powtórzenie postępowania w trybie art. 66 Prawa budowlanego.
Sąd uznał, iż decyzja kasatoryjna była uzasadniona, to jednak przesądzenie przez organ drugiej instancji, iż sprawa ponownie powinna toczyć się na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, było zdaniem Sądu błędne. Przepis art. 66 Prawa budowlanego znajduje się w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". W przepisach tego rozdziału wskazano m.in. podmioty zobowiązane do dbania o stan techniczny obiektu budowlanego – to jest właściciela i zarządcę obiektu budowlanego. Przepis art. 66 Prawa budowlanego ma zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do jego stanu technicznego. Na podstawie tego przepisu w skrajnych przypadkach, można nawet wydać decyzję nakazującą wyłączenie obiektu lub jego części z użytkowania, do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości istniejących w obiekcie budowlanym wystarczające jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Nie jest konieczne, by skutkiem takiego stanu istniało zagrożenie życia lub zdrowia ludzi albo niebezpieczeństwo mienia lub środowiska. Treść takiej decyzji jest zależna od okoliczności faktycznych sprawy. Oznacza to konieczność wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym istniejących nieprawidłowości oraz zapewnienia zgodności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dokonanymi w sprawie ustaleniami. Musi jednak istnieć związek między brakiem należytych działań właściciela w zakresie utrzymania obiektu budowlanego, a nieodpowiednim stanem technicznym obiektu.
Zdaniem Sądu naruszenie odpowiedniego stanu technicznego budynku przy ull. C. [...] nastąpiło w związku z robotami budowlanymi na nieruchomości należącej do A. K. przy ul. C. [...] w W. Z tej przyczyny nakładanie obowiązków na właściciela budynku, który doznał uszczerbku wskutek robót realizowanych w bezpośredniej bliskości z tym obiektem, na sąsiedniej nieruchomości, byłoby nie tylko nielogiczne ale i niesprawiedliwe.
W ocenie Sądu tryb postępowania określony przepisami art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego, wbrew stanowisku organu odwoławczego miał w tej sprawie zastosowanie. Jednocześnie jako konieczne do ustalenia w ponownie prowadzonym postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego jawi się określenie obowiązków naprawczych jakie powinna wykonać inwestorka A. K., tak w odniesieniu do naruszeń zaistniałych w stanie technicznym budynku skarżącej spowodowanych prowadzonymi przez nią robotami jak i stopniem zaawansowania tych robót budowlanych.
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego co do tego, iż zakres obowiązków nałożonych na inwestorkę musi uwzględniać aktualny stan zaawansowania robót. Jednocześnie może się okazać, że ustalenia co do zakresu naruszeń powstałych w budynku skarżącej oraz sposobu naprawienia tych szkód będą wymagały przeprowadzenia dodatkowego postępowania przez organ pierwszej instancji, w tym ewentualnego dopuszczenia dowodu z ekspertyzy technicznej. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd musiał uchylić zaskarżoną decyzję albowiem wskazania organu odwoławczego, co do trybu w jakim sprawa powinna się toczyć były wadliwe w stopniu rzutującym na prawidłowość całego postępowania, które należy powtórzyć.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2013 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A. K. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
– naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 66 ustawy – Prawo budowlane poprzez uwzględnienie skargi wniesionej przez A.G. na decyzję MWINB z dnia [...] r. uchylającą decyzję PINB dla m.st. Warszawy w sytuacji gdy skarga winna być oddalona jako bezzasadna ze względu na fakt, że MWINB w sposób prawidłowy i zgodny z prawem dokonał uchylenia decyzji PINB dla m.st. Warszawy i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż decyzja wydana przez PINB dla m.st. Warszawy wydana została w oparciu o błędnie ustaloną podstawę prawną, tj. o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jako że w zaistniałym stanie faktycznym nie było dopuszczalne oparcie rozstrzygnięcia PINB o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego;
2) art. 133 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez naruszenie obowiązku wydania wyroku na podstawie pełnych akt sprawy i całości zebranego materiału dowodowego, tj. wydanie przez WSA wyroku z pominięciem dokumentów znajdujących się w aktach, w szczególności decyzji PINB z [...] r. znajdującej się w dołączonych do akt sądowych aktach postępowania kontrolnego prowadzonego przez PINB dla m.st. Warszawy pod sygnaturą [...], z której to decyzji wynika, że inwestorka wywiązała się w sposób prawidłowy z obowiązków nałożonych na nią przez PINB dla m.st. Warszawy w postanowieniu z [...] r. składając wymaganą opinię techniczną sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego, z której wynika, że zastosowane rozwiązania projektowe aktualnego zakresu prac budowlanych prowadzonych na nieruchomości położonej w W. przy ul. C. [...], a także sposób ich wykonania, są prawidłowe i nie miały wpływu na stan techniczny budynku przy ul C. [...], w związku z czym nie było podstaw prawnych i faktycznych do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 oraz art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego, a zatem rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej przez A. G. decyzji MWINB z dnia [...] r. było prawidłowe, a skarga winna zostać oddalona;
– naruszenie prawa materialnego, tj. błędną wykładnię i zastosowanie:
3) art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz błędną wykładnię i niezastosowanie art. 66 Prawa budowlanego, gdyż decyzja wydana przez PINB dla m.st. Warszawy wydana została w oparciu o błędnie ustaloną podstawę prawną, tj. o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, podczas gdy powinna zostać wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. G. wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie koszów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Odnosząc się do zarzutu zamieszczonego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej należy zauważyć, że wymieniony tam art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. nie mógł być naruszony zaskarżonym wyrokiem, gdyż zaskarżony wyrok został wydany na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Samo zaś uchylenie zaskarżonej decyzji odpowiada prawu tym samym nie został też naruszony art. 151 p.p.s.a.
Oceniając zaskarżony wyrok należy mieć na uwadze stan faktyczny sprawy i okoliczności w jakich działały bądź też powinny podejmować odpowiednie działania organy nadzoru budowlanego, wszak sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269).
Należy zgodzić się z poglądem Sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie były podstawy do wszczęcia postępowania przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i wydania następnie decyzji na podstawie art. 51 Prawa budowlanego w stosunku do A. K. jako inwestora.
Nie ulega wątpliwości, że postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie przez organy nadzoru budowlanego zostało wszczęte i prowadzone na żądanie A.G., która w piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego informowała o naruszeniu konstrukcji jej budynku w związku z robotami budowlanymi prowadzonymi na sąsiedniej działce. W piśmie tym również wnosiła o sprawdzenie czy prowadzone roboty budowlane zgodne są z pozwoleniem na budowę. Żądanie powyższe było jak najbardziej uzasadnione, gdyż decyzją Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia A. K. – na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku jednorodzinnego wraz z przebudową budynku gospodarczego przy ul. C. [...] w Warszawie (...).
Tymczasem jak wynika z akt sprawy, w tym również z zapisów w dzienniku budowy, zaczęto realizować powyższą decyzję od rozbiórki istniejących tam budynków, na co inwestor nie miał pozwolenia (na rozbiórkę), ani nie dokonał wymaganego zgłoszenia. Nie było więc wątpliwości, że inwestor podjął działania niezgodnie z wydanym pozwoleniem, czyli z naruszeniem prawa, nie może być bowiem mowy o jakiejkolwiek rozbudowie, przebudowie czy też nadbudowie budynków, jeżeli zostały wcześniej całkowicie rozebrane. W takiej sytuacji należało wszcząć postępowanie przez organy nadzoru budowlanego w stosunku do inwestora, tymczasem wszczęto w dniu [...] r. postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. C. [...] w stosunku do A. G. Jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. wstrzymał roboty budowlane na podstawie art. 50 Prawa budowlanego, jednak tego postanowienia nie ma w przedstawionych aktach sprawy.
Decyzja PINB z dnia [...] r. nakładająca określone obowiązki na A. K., co do zasady była zgodna z prawem, chociaż w swych postanowieniach spóźniona i nieaktualna, bo jak się okazało inwestor był szybszy w budowie, niż organy nadzoru budowlanego w swych działaniach.
Nie można więc zgodzić się z poglądem organu odwoławczego i ze skargą kasacyjną, iż w takim stanie faktycznym powinna być wydana decyzja na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Nie ulega wątpliwości i nie jest to ustalenie Sądu pierwszej instancji, jak podnosi się w skardze kasacyjnej, że zarysowania, pęknięcia ścian w budynku A. G. i inne związane z tym problemy ze stanem technicznym budynku, powstały w związku z rozbiórką budynków prowadzoną na sąsiedniej działce – nielegalnie, bez wymaganego zgłoszenia czy też pozwolenia.
Dziwne, że w tej sytuacji orany nadzoru budowlanego nie kontynuowały postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego tylko skupiły się na prowadzeniu postępowania w stosunku do A. G., która nie była inwestorem: nie prowadziła żadnych robót budowlanych. Taki brak odpowiednich działań ze strony organów nadzoru budowlanego w stosunku do inwestora, który prowadził roboty budowlane niezgodnie z pozwoleniem na budowę, był bezczynnością tych organów. W związku z powyższym należy w całej rozciągłości podzielić pogląd Sądu pierwszej instancji, że w stosunku do inwestora powinno być prowadzone postępowanie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego i wydana stosowna decyzja. Przeprowadzenie postępowania naprawczego w oparciu o powyższy przepis, powinno mieć miejsce przed uzyskaniem przez inwestora (A. K.) pozwolenia na użytkowanie lub po zawiadomieniu organu o zakończeniu budowy.
Przepisy art. 66 Prawa budowlanego powinny mieć zastosowanie w innych stanach faktycznych, niż ten który miał miejsce w tej sprawie, gdyż w tym przypadku mówiąc najprościej "z ofiary (poszkodowanej) zrobiono oskarżoną (sprawcę)".
W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego przez brak podjęcia stosownych działań w stosunku do inwestora realizującego roboty budowlane niezgodnie z pozwoleniem, zaniechały wykonywania swoich zadań i kompetencji wynikających z art. 83 ust. 1, art. 84 ust. 1 pkt 1 i art. 84a Prawa budowlanego, co może grozić konsekwencjami wynikającymi z art. 77 Konstytucji RP w związku z art. 417 § 3 kc.
Nie ma żadnego uzasadnienia też zarzut skargi kasacyjnej zamieszczony w pkt 2 tego pisma, gdyż w tym postępowaniu Sąd kontrolował decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. i decyzję ją poprzedzającą, nie musiał więc w swym rozstrzygnięciu uwzględniać decyzji później wydanych w tym decyzji z dnia [...] r., czego się domaga autor skargi kasacyjnej.
Decyzje administracyjne lub postanowienia wydane w późniejszym okresie (po wydaniu decyzji z dnia [...] r.), mogą być kwestionowane i zaskarżone do sądu administracyjnego w odrębnych postępowaniach.
W pkt 3 skargi kasacyjnej zarzuca się błędną wykładnię i zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz błędną wykładnię i niezastosowanie art. 66 Prawa budowlanego, żaden z tych zarzutów nie jest trafny w tej sprawie, tym bardziej że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wyłącznie odwołuje się do stanowiska organu odwoławczego, które jak wynika z wcześniejszych rozważań było błędne. W niniejszej sprawie wstrzymując prowadzenie robót budowlanych organy nadzoru budowlanego powinny wyjaśnić, czy nie mają miejsca przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 Prawa budowlanego i wydać stosowną decyzję na podstawie przepisów art. 51 Prawa budowlanego w terminie określonym w ust. 1 tego przepisu.
Reasumując należy stwierdzić, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji i wskazanie, że powinno być prowadzone postępowanie w oparciu o przepisy art. 51 Prawa budowlanego, było rozstrzygnięciem odpowiadającym prawu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło