II FZ 322/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. K.-C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 2596/12 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi K. K.-C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 3 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 14 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2596/12, odmówił K. K.-C. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 3 lipca 2012 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011 r. W dniu 4 września 2012 r. przesłano skarżącej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą niniejsze wezwanie uznano za doręczoną z dniem 21 września 2012 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.). Skarżąca wnioskiem z 9 października 2012r. zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na ww. zarządzenie wskazując, że awizo dotyczące przesyłki znalazła w skrzynce pocztowej dopiero po powrocie z sanatorium, tj. 1 października 2012 r. Postanowienie skarżąca odebrała osobiście w WSA 9 października 2012 r., ponieważ Poczta nie mogła wcześniej ustalić, kto był nadawcą awizowanej przesyłki. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżąca złożyła zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. W postanowieniu z dnia 14 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmawiając przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia uznał, że przedstawione przez skarżącą w uzasadnieniu wniosku okoliczności, mające wskazywać na brak jego winy w uchybieniu terminu nie zasługują na uwzględnienie. Sąd wskazał, że wyjazd rehabilitacyjny do sanatorium jest niewątpliwie zdarzeniem planowanym i przewidywalnym. Nawet jeżeli miejsce w sanatorium skarżąca uzyskała na krótko przed wyjazdem, nie sposób uznać, że było to zdarzenie nagłe i nieprzewidywalne. Wyjazdy do sanatorium nie mają charakteru nagłych zdarzeń, lecz są planowane z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym. Skarżąca wnosząc skargę do Sądu powinna liczyć się możliwością otrzymywania korespondencji oraz zachować odpowiednią staranność wymaganą od osoby będącej stroną postępowania sądowego. Dlatego też, planując dłuższy pobyt poza miejscem zamieszkania, skarżąca powinna zadbać o to, by wskutek jej długiej nieobecności nie nastąpiły dla niej negatywne skutki procesowe związane np. z nieodbieraniem korespondencji. Sam fakt jej czasowego przebywania poza miejscem stałego zamieszkania, nie może wyłączać zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 85 P.p.s.a. wynika, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Aby uniknąć negatywnych następstw uchybienia terminowi strona może skorzystać z przewidzianej w art. 86 P.p.s.a. instytucji przywrócenia terminu. W myśl § 1 ww. przepisu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak wynika z kolejnych przepisów omawianej ustawy, wniosek o przywrócenie terminu składa się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). We wniosku strona powinna uprawdopodobnić, iż niedokonanie czynności w ustawowo zakreślonym terminie nie wynikało z jej winy (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Kryterium braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Sąd winien zatem każdorazowo oceniać, czy przy dokonywaniu czynności zachowano staranność, jakiej można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. J.P. Tarno- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz- Warszawa 2006,s. 226 i powołana tam literatura oraz orzecznictwo). Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W świetle przedstawionych uwag stwierdzić należało, że powołane przez stronę okoliczności nie uprawdopodobniały braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia zażalenia. Wbrew argumentom skarżącej, podnoszonym zarówno w zażaleniu, jak i we wniosku o przywrócenie terminu, leczenie sanatoryjne nie może zwalniać strony od obowiązków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Przede wszystkim należy uznać, że przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu nie miała charakteru nagłego. Słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła w żaden sposób, że jej wyjazd nastąpił w sposób na tyle nagły, że nie mogła poczynić starań w celu zapewnienia sobie skutecznego doręczania korespondencji podczas nieobecności w miejscu zamieszkania. Należy podkreślić, że wina w uchybieniu terminu oceniana jest przy zastosowaniu kryterium należytej staranności, którą powinna zachować strona postępowania sądowoadministracyjnego. Od strony wszczynającej postępowanie należy wymagać, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nawet bez odwoływania się do profesjonalnej wiedzy prawniczej, antycypowania możliwego toku czynności procesowych. Strona wyjeżdżająca do sanatorium winna zadbać należycie o swoje interesy. Wyjazd do sanatorium nie stanowił okoliczności, na którą strona nie miała wpływu lub której nie można było przewidzieć, stąd skarżąca powinna podjąć starania, które zapewniłyby jej możliwość odbierania korespondencji z Sądu. Ponieważ obowiązku tego nie dopełniła, Sąd pierwszej instancji zasadnie oddalił wniosek skarżącej, słusznie uznając, że uchybienie przez skarżącą terminowi do wniesienia zażalenia nie było usprawiedliwione. Reasumując, ocena determinującej oddalenie wniosku o przywrócenie terminu przesłanki braku winy w uchybieniu terminu dokonana przez Sąd pierwszej instancji była prawidłowa, a okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły jej. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji