II FZ 349/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. P. i S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Bd 741/12 w zakresie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. P. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2012 r. postanawia oddalić zażalenie. Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 kwietnia 2013 r. r. (sygn. akt I SA/Bd 741/12), w którym Sąd odmówił G. P. i S. P. (skarżącym) przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu orzeczenia odniesiono się do sytuacji majątkowej skarżących, ich zdolności płatniczych oraz argumentacji i wyjaśniono, że z porównania wysokości otrzymywanych świadczeń oraz wykazanych comiesięcznych wydatków wynika, że po ich opłaceniu skarżący posiadają środki pieniężne umożliwiające opłacenie kosztów toczącego się postępowania. Podniósł także, że skarżący w sposób wybiórczy przedłożyli dokumenty, co w świetle wysokości uzyskiwanych przez nich dochodów uniemożliwiało wiarygodną ocenę ich sytuacji majątkowej. Sąd wskazał także na przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) i odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący w zażaleniu, nazwanych przez nich "sprzeciwem", na powyższe postanowienie wskazali, że ponoszą koszty kredytu hipotecznego oraz załączyli dokumenty: pismo z dnia 18 lutego 2013 r., postanowienie z dnia 25 lutego 2013 r. sygn.akt I SA/Bd 741/12 wraz z pismem z dnia 26 lutego 2013 r., zeznanie podatkowe za 2010 r., zeznanie podatkowe za 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie skarżących należało oddalić. Instytucja przyznania prawa pomocy osobie fizycznej została uregulowana w art. 246 § 1 p.p.s.a. i zgodnie z nią prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, iż regulacja zawarta w treści art. 246 § 1 cytowanej ustawy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 tej ustawy, stosownie, do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym, to do sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. Należy podkreślić, że z treści art. 252 § 1 p.p.s.a. wynika, iż sąd rozpatrując wniosek strony o przyznanie prawa pomocy winien brać pod uwagę jej stan majątkowy i dochody. Pod pojęciem stanu majątkowego należy przy tym rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym. Przechodząc zaś do rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w pełni popiera stanowisko Sądu pierwszej instancji odmawiające przyznania skarżącym prawa pomocy. Dokonana przez wojewódzki sąd administracyjny analiza wydatków, możliwości płatniczych zaciągniętego kredytu w porównaniu z dochodami otrzymywanymi przez skarżących przy należnym wpisie od skargi w wysokości 100 zł. świadczy o tym, że skarżący wpis w tej wysokości SA w stanie opłacić. Naczelny Sad Administracyjny zwraca także uwagę, że zgodnie z art. 254 p.p.s.a. rozpoznawanie prawa pomocy należy do wojewódzkich sądów administracyjnych, w związku z czym przedstawienie przez skarżących dodatkowych pism, o których przedstawienie byli wcześniej wzywani, nie może być przez ten Sąd uwzględnione. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie" z art. 246 § 1 p.p.s.a., które nakłada na stronę powinność uprawdopodobnienia, a w przypadku wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych, o których mowa w art. 255 p.p.s.a., wręcz formułuje obowiązek udowodnienia przez stronę obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego Oznacza to, że inicjatywa uprawdopodobnienia i dowodzenia w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Brak przedstawienie żądanych dokumentów źródłowych powoduje, że w sytuacji, gdy wnioskujący o przyznanie prawa pomocy nie przedstawi swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej w sposób wyczerpujący i jasny, wszelkie wątpliwości przemawiają na jego niekorzyść. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie jako niezasadne w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił.