II SA/Sz 655/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Przedsiębiorstwo W. z siedzibą przy ul. [...] będąc dzierżawcą działki [...] w O. , pismem z dnia [...] r. zwróciło się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przeprowadzenie kontroli w zakresie zgodności z prawem postawienia przez firmę Spółka A. tablic reklamowo – informacyjnych na powyższej działce. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] r. przeprowadził na działce nr [...] czynności kontrolne, w toku których ustalił, że w narożniku działki nr [...] , przy drodze usytuowane są trzy tablice, jedna z tablic to tablica reklamowo – informacyjna podświetlana o konstrukcji stalowej obłożona folią, o wymiarach szerokość [...] cm, wysokość [...] cm i grubość [...] cm. Tablica zasilana jest energią elektryczną którą doprowadza biegnący bezpośrednio ze stacji benzynowej kabel ułożony na gruncie. Tablica posiada fundament betonowy. Następnie organ I instancji zwrócił się do Starostwa Powiatowego o informację w jakim trybie zostały zrealizowane tablice reklamowo – informacyjne znajdujące się na działce nr [...] w O. Z uzyskanej odpowiedzi ze Starostwa wynika, że nie znaleziono w posiadanych rejestrach zapisu dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę ani braku sprzeciwu do zgłoszenia budowy trzech tablic. W tych okolicznościach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie budowy tablicy reklamowo – informacyjnej podświetlanej wykonanej bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w O. przez firmę Spółkę A. Postanowieniem z dnia [...] r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego : nakazał firmie Spółka A. 1) wstrzymać w terminie natychmiastowym wszelkie roboty budowlane związane z budową podświetlanej tablicy reklamowo – informacyjnej usytuowanej na działce [...] w O., gdyż są wykonane bez pozwolenia na budowę; 2) zabezpieczyć obiekt i roboty przed powstaniem zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia; 3) dostarczyć w terminie do dnia [...] r., niezbędne dokumenty o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, w celu doprowadzenia wstrzymanych robót budowlanych związanych z budową tablicy informacyjno – reklamowej podświetlanej do stanu zgodnego z prawem i uzyskania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót, a mianowicie : a) zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy o zgodności wykonywanych robót związanych z budową podświetlanej tablicy reklamowo – informacyjnej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; b) cztery egzemplarze projektu budowlanego podświetlanej tablicy reklamowo – informacyjnej sporządzonego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 03 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120, poz. 1133 ze zm.), przez osobę uprawnioną do projektowania. Projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno budowlanymi do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego, gdyż zwolnienie ze sprawdzenia projektu architektonicznego nie dotyczy przypadku budowy obiektu bez pozwolenia na budowę; c) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ I instancji do postanowienia dołączył pouczenie (k – [...] akt administracyjnych), w którym pouczył stronę między innymi, że na to postanowienie nie służy zażalenie strony mogą je zaskarżyć tylko w odwołaniu (art. 142 k.p.a.) oraz, że zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków określonych w niniejszym postanowieniu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego będzie obowiązany nakazać w drodze administracyjnej, na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, rozbiórkę obiektu. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., znak [...] , na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 273, poz. 1623 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego – nakazał Spółce A. rozebrać na swój koszt podświetlaną tablicę reklamowo informacyjną – wybudowaną bez pozwolenia na budowę o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane ponieważ nie został spełniony obowiązek określony w postanowieniu PINB znak [...] z dnia [...] r. polegający na przedłożeniu w terminie do dnia [...] r. niezbędnych wymienionych w postanowieniu dokumentów – uporządkować nieruchomość po wykonaniu rozbiórki w/w obiektu. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji przedstawił tok sprawy od złożenia zawiadomienia przez P., poprzez opisanie czynności organu po wszczęciu postępowania w sprawie samowolnie postawionej tablicy reklamowo – informacyjnej podświetlanej. Organ przytoczył treść postanowienia z dnia [...] r. zobowiązującego stronę do przedłożenia stosownych dokumentów oraz wskazał, że w dniu [...] r. P. przesłało organowi pismo informując, że jako dzierżawca terenu na którym stoją tablice nie wyrażał i nie wyraża zgody na dysponowanie przez firmę Spółkę A. nieruchomością na cele budowlane, do pisma dołączyło : kopię pisma Burmistrza Gminy skierowanego do Kancelarii Adwokackiej A. G. w Z. , w którym informował, że Gmina jest właścicielem działki nr [...] na której posadowione są tablice oraz, że w dniu [...] r. wystosowano pismo do H. M. w sprawie usunięcia tablic, których jednak nie usunięto oraz kopię oświadczenia Burmistrza Gminy z dnia [...] r., w którym potwierdza, że firma A. jest dzierżawcą gruntu komunalnego działki nr [...] obręb O., ma prawo do posiadania i dysponowania tą nieruchomością i do ochrony swoich praw w zakresie przysługującym właścicielowi oraz dokonywania działań w kierunku przeciwstawienia się lub usunięcia samowolnych naruszeń prawa. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji podniósł, że w dniu [...] r. wpłynęło do organu pismo Burmistrza Gminy z dnia [...] r., w którym oświadczył, że nie wyraża zgody na posadowienie na przedmiotowej działce stanowiącej własność Gminy tablic reklamowych. W dniu [...] r. firma Spółka A. przesłała do organu I instancji kopię wniosku o udostępnienie dokumentów związanych z budową stacji paliw na działce nr [...]. Do wniosku dołączono uzgodnienie z dnia [...] r. Spółki B. zezwalające na umieszczenie tablicy reklamowej o pow. [...] m2 w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] na okres od [...] r. W związku z powyższą informacją, organ I instancji zwrócił się do Zarządu Dróg Wojewódzkich o podanie czy Spółka B. w roku [...] lub w latach następnych lub jej następca firma Spółka A.zwracały się o uzgodnienie lokalizacji tablic oraz czy firmy te wnosiły za usytuowanie w pasie drogowym tablic stosowne opłaty. Z odpowiedzi ZZDW udzielonej pismem z dnia [...] r. wynika, że firma D. nie występowała o wydanie decyzji na ustawienie reklamy w pasie drogi wojewódzkiej nr [...] i w związku z tym należy domniemywać, że nie wnosiła opłat. Reasumując organ I instancji stwierdził, że inwestorzy wybudowali tablice reklamowe bez pozwolenia na budowę wynikającego z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Spółka A. nie wywiązała się z nałożonego postanowieniem z dnia [...] r. obowiązku i nie przedłożyła żądanych dokumentów. Wobec tego uzasadniony jest nakaz rozbiórki podświetlanej tablicy reklamowo informacyjnej wybudowanej bez zgody właściwego organu. W odwołaniu od tej decyzji Spółka A. podniosła, że jeżeli w sprawie konieczne będą jakiekolwiek zezwolenia, to Spółka o nie niezwłocznie wystąpi. W uzasadnieniu odwołania Spółka wskazała, że od wielu lat prowadzi działalność, polegającą na wynajmie stanowisk na targowisku ( Sp. C.) oraz handlu paliwami ( Sp.). Targowisko i stacja paliw położone są na działce nr [...] w obrębie O.. Spółki są jednak również posiadaczami działki nr [...] , przylegającej do działki nr [...]. Przez działkę nr [...] przebiega utwardzona (wybrukowana) droga dojazdowa do stacji paliw i targowiska położonego na działce [...]. W dniu [...] r. na przedmiotowej drodze pozwany, posługując się prawdopodobnie wynajętym sprzętem oraz pracownikami, pomimo protestów, postawił ogrodzenie, które całkowicie uniemożliwiło skorzystanie z dotychczasowej drogi dojazdowej do stacji paliw. Wezwania do usunięcia ogrodzenia okazały się nieskuteczne. Pozwany prowadzi w odległości ok. ,[...] m od tego miejsca własną stację benzynową, stąd jego działania polegające na grodzeniu dojazdu do stacji benzynowej powoda oraz do targowiska stanowią również czyn nieuczciwej konkurencji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art.- 48 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Spółki A. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że przedmiotowe postępowanie dotyczy podświetlanej tablicy reklamowo informacyjnej o konstrukcji stalowej obłożonej folią, o wymiarach : ster. [...] cm, osadzonej na betonowym fundamencie, usytuowanej w narożniku działki nr [...], przy drodze. Tablica ta zasilana jest energią elektryczną, doprowadzoną biegnącym bezpośrednio ze stacji benzynowej ułożonym na gruncie kablem. Dzierżawcą działki nr [...] jest P., zaś właścicielem tablicy reklamowo informacyjnej Sp. Z informacji Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego (pismo z dnia [...] r.) wynika, że w rejestrach wydziału nie odnaleziono zapisu dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę ani braku sprzeciwu do zgłoszenia budowy trzech tablic reklamowo informacyjnych na działce nr [...] w obrębie O. W dniu [...] r. organ I instancji przeprowadził ponowne oględziny i stwierdził, że przedmiotowa tablica reklamowo informacyjna usytuowana jest poza terenem zabudowanym. Następnie organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Od tej zasady są wyjątki, które są określone art. 29 – 31 tej ustawy. Instalowanie reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, wymaga pozwolenia na budowę. W przypadku zatem wybudowania powyższej budowli bez wymaganego pozwolenia na budowę, stosuje się tryb przewidziany w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W niniejszej sprawie, organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nakazał inwestorowi – Sp. przedłożenie w terminie do dnia [...] r. wymaganych prawem dokumentów, w celu doprowadzenia samowolnie wykonanego przedsięwzięcia do stanu zgodnego z prawem. Inwestor nie wywiązał się w wyznaczonym terminie z nałożonych obowiązków i w tych okolicznościach zgodnie z art. 48 ust. 1 i 4 tej ustawy należało orzec nakaz rozbiórki. Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej dotyczącej działań podejmowanych przez "pozwanego", organ odwoławczy wyjaśnił, że nie stanowią one przedmiotu niniejszego postępowania i nie mają wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka podniosła, że "składa skargę powołując się na ochronę stanu faktycznego oraz ochronę prawa posiadania". W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że od wielu lat prowadzi działalność polegającą na wynajmie stanowisk handlowych na targowisku oraz handlu paliwami. Targowisko i stacja paliw położone są na działce nr [...] w obrębie O. Przez działkę nr [...] przebiega utwardzona (wybrukowana) droga dojazdowa do stacji paliw oraz targowiska położonego na działce [...]. Z drogi tej korzysta Spółka, osoby przez nią zatrudnione oraz klienci powodów. W dniu [...] r, na przedmiotowej drodze, firma A. postawiła ogrodzenie, uniemożliwiając korzystanie z drogi. Firma ta prowadzi w odległości ok. [...] m od tego miejsca własną stację benzynową i jej działania to przejaw nieuczciwej konkurencji. W okresie ustawienia przedmiotowej tablicy obowiązki zarządu (do dnia [...] r.) wykonywał P. W., który może posiadać dokumentację sankcjonującą posadowienie tablicy. Strona skarżąca podkreśliła, że P. W. został skazany nieprawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] r. za popełnienie przestępstwa na szkodę E. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik strony skarżącej radca prawny R. K. zarzucił naruszenie art. 48 i art. 51 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7 i art. 77 kpa i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Usunięcie z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej wymaga stwierdzenia, że wydając akt naruszone zostały przepisy prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik spraw, bądź przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania, albo przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych ustawach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą orzekania przez Sąd jest materiał zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku postępowania toczącego się przed organami obu instancji. Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r., Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa. Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) powoływanej dalej jako "ustawa". Przepis art. 28 ust. 1 ustawy stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31; przepisy te wyliczają zakres budów i robót budowlanych zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa lub wybudowanie obiektu budowlanego, budowli bez wymaganego pozwolenia na budowę czyli w warunkach samowoli budowlanej, skutkuje zasadniczo nakazem rozbiórki (art. 48 ust. 1 ustawy). Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnie wiążącego, gdyż podlega wyłączeniu w stosunku do każdego przypadku spełniającego warunki legalizacji samowoli. Stosownie bowiem do art. 48 ust. 2 ustawy właściwy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub już wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest obowiązany wydać postanowienie, w którym wstrzymuje prowadzone roboty, określa wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w określonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów. Przedstawienie przez inwestora żądanych dokumentów traktowane jest, stosownie do art. 48 ust. 5 ustawy, jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i o pozwolenie na wznowienie robót (o ile budowa nie została już zakończona). Stwierdzając zatem możliwość legalizacji właściwy organ zobowiązany jest wydać postanowienie nakładając na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych dokumentów do załatwienia sprawy (legalizacji samowoli budowlanej) tj. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów wymienionych w art. 33 ust. 2 pkt 1,2 i 4 oraz ust. 3 ustawy. Dopiero niespełnienie obowiązków nałożonych takim postanowieniem skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki, określonego w art. 48 ust. 1 ustawy. Podkreślić też trzeba, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, ale uprawnieniem (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2004 r. OSK 1602/04, niepublik.). W rozpoznawanej sprawie wydany nakaz rozbiórki podświetlonej tablicy reklamowo informacyjnej, z powołaniem się na przepis art. 48 ust. 1 ustawy, jest konsekwencją niewykonania przez stronę skarżącą obowiązków nałożonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. W tych okolicznościach, Sąd uznał za zasadne wydanie decyzji, na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy, nakazującej rozbiórkę podświetlonej tablicy reklamowo informacyjnej posadowionej na działce nr [...] w O., bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 ustawy). W ocenie Sądu, ustalony w sprawie stan faktyczny znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym, który został przez organy nadzoru budowlanego zebrany i oceniony zgodnie z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., prowadząc w konsekwencji do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Z prawidłowo poczynionych ustaleń wynika, że na terenie działki nr [...] w O. będącą własnością Gminy C. a w dzierżawie A., posadowiona została podświetlana tablica reklamowo informacyjna o wymiarach szer. [...] cm, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sporną tablicę reklamowo informacyjną prawidłowo organy orzekające sklasyfikowały jako budowlę na posadowienie której wymagane jest pozwolenie na budowę. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy instalowanie reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, wymaga pozwolenia na budowę. Strona skarżąca takiej decyzji, co bezspornie wynika z akt sprawy, nie przedłożyła organom nadzoru budowlanego. W ocenie Sądu, niezasadny jest zatem zarzut strony skarżącej o naruszeniu art. 48 ust. 1 ustawy. Wbrew również zarzutowi zgłoszonemu na rozprawie przez pełnomocnika strony skarżącej chybiony jest zarzut naruszenia art. 51 ustawy. Wyjaśnić należy, że przepisy art. 50 – 51 ustawy, odnoszą się do takich robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust.1 ustawy. Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.