I SA/Ke 541/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skarg M. A. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2007 r., z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2008 r., z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2009 r., z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2010 r., z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2011 r.. 1. uchyla zaskarżone decyzje; 2. określa, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz M.A. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Decyzje organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzjami z dnia [...] 2012 r. od nr [...] do nr [...] utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. od nr [...] do nr [...] w sprawie określenia M. A. wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za lata od 2007 do 2010 oraz za okres od stycznia do maja 2011 r. 1.2. W uzasadnieniach decyzji wskazano, że podstawę wymiaru podatku od środków transportowych stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j. t. Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej zwana "u.p.o.l.". Jedną z okoliczności, z którą ustawodawca wiąże powstanie obowiązku podatkowego jest nabycie zarejestrowanego środka transportowego. Obowiązek podatkowy w takiej sytuacji powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Nabywca, czyli nowy właściciel zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka transportowego, obowiązany jest do opłacania podatku od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło przeniesienie prawa własności. 1.3. W przedmiotowej sprawie ustalono, że w dniu 6 maja 2006 r. M. A. nabył pojazd marki STAR 660 nr rej. [...], nr podwozia [...]. Do rejestracji ww. pojazdu o nr rejestracyjnym [...] (od 24 maja 2011 r. [...]), podatnik przedstawił umowę kupna sprzedaży dotyczącą nabycia kompletnego pojazdu marki Star 660. Z akt sprawy nie wynika, że M. A. nabył ramę z elementami zawieszenia, ale kompletny pojazd marki STAR 660. 1.4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało na przepisy u.p.o.l. zwalniające z podatku od środków transportowych pojazdy zabytkowe, środki transportowe stanowiące zapasy mobilizacyjne, pojazdy specjalne oraz pojazdy używane do celów specjalnych w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym (art. 12 ust. 1 pkt 2 i pkt 5 u.p.o.l.). Zdaniem Kolegium, analiza akt badanej sprawy nie wykazała, aby sporny pojazd stanowił pojazd specjalny czy też pojazd używany do celów specjalnych w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Sporny pojazd został natomiast włączony do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K., ale dopiero w dniu 24 maja 2011 r. Dowód rejestracyjny wydany przez Prezydenta Miasta dla pojazdu o nr rejestracyjnym [...] potwierdza natomiast, że pojazd ten do dnia 23 maja 2011 r. był samochodem ciężarowym o przeznaczeniu uniwersalnym. 2. Skargi do Sądu 2.1. Na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. M. A. złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Kielcach, wnosząc o ich uchylenie. 2.2. W uzasadnieniach skarg wskazał, że przedmiotowy pojazd jest pojazdem zabytkowym od chwili zakupu. Skarżący poinformował konserwatora zabytków, że posiadane części jak i rama pochodzą z samochodu papieskiego z 1979 r. na co posiada dokumenty poświadczone przez biegłych rzeczoznawców samochodowych. Konserwator nie zarejestrował ich jednak jako zabytku przez 5 lat. Skarżący zaznaczył w zgłoszeniu, że była to tylko rama i podzespoły. Nie było możliwości wykorzystania ww. części do jazdy po drogach nie mając silnika i ważnego dowodu rejestracyjnego. Po rekonstrukcji samochód został zarejestrowany jako pojazd zabytkowy, a takie pojazdy są zwolnione z opłat od środków transportu. Skarżący podniósł ponadto, że przedmiotowy samochód był używany przez poprzedniego właściciela Urząd Gminy jako pojazd specjalistyczny – piaskarka, także zwolniony od opłat. 2.3. W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji i wniosło o oddalenie skarg. 2.4. Na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Ke 541/12, I SA/Ke 542/12, I SA/Ke 543/12, I SA/Ke 544/12, I SA/Ke 545/12 i prowadzić ją pod wspólną sygn. akt I SA/Ke 541/12. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skargi zasługują na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone decyzje naruszają prawo. Proces decyzyjny organu zawiera bowiem błędy skutkujące naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jego wynik. 3.2. Przedmiotem kontroli Sądu są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczące określenia M. A. podatku od środków transportowych za 2007 r., 2008 r., 2009 r., 2010 r. oraz za okres od stycznia do maja 2011 r. Istota sporu dotyczy ustaleń faktycznych w zakresie kwalifikacji podatkowej środka transportowego zakupionego przez skarżącego w dniu 6 maja 2006 r. W ocenie M. A. przedmiotowy pojazd został zakupiony jako pojazd zabytkowy i jest taki do chwili obecnej. Ponadto poprzedni właściciel, co podnosił skarżący już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, używał tego pojazdu jako specjalistyczny - piaskarkę. Tym samym, zwolniony jest od opodatkowania. Zdaniem Kolegium natomiast pojazd ten jest pojazdem uniwersalnym, co wynika z dowodu rejestracyjnego. 3.3. Kwestia prawidłowych ustaleń w zakresie rodzaju pojazdu ma istotne znaczenie w kontekście skutków podatkowych w podatku od środków transportowych. Rodzaj pojazdu stanowi bowiem podstawowe kryterium ustalenia obowiązku podatkowego w tym podatku. Przepis art. 8 u.p.o.l., określając przedmiotowy zakres podatku od środków transportowych, wskazuje na następujące rodzaje środków transportowych: samochody ciężarowe, ciągniki siodłowe i balastowe, przyczepy i naczepy o określonej ustawą dopuszczalnej masie całkowitej oraz autobusy. Od rodzaju pojazdu ustawodawca uzależnił również zwolnienie od opodatkowania podatkiem od środków transportowych. Wśród pojazdów zwolnionych od opodatkowania znajdują się m.in. pojazdy specjalne oraz pojazdy używane do celów specjalnych w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym (art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.), a także pojazdy zabytkowe w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym (art. 12 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l.). 3.4. W świetle powyższych uregulowań należy stwierdzić, że w postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania w podatku od środków transportowych organ podatkowy zobowiązany jest do prawidłowego ustalenia rodzaju danego pojazdu. Dokonując wskazanych ustaleń organ powinien kierować się naczelną zasadą postępowania, tj. zasadą prawdy obiektywnej określoną w art. 122 Ordynacji podatkowej, której rozwinięciem jest przepis art. 187 § 1 tej ustawy. Z zasady tej wynikają dla organu podatkowego dwie istotne powinności, po pierwsze zebranie materiału dowodowego niezbędnego dla podjęcia rozstrzygnięcia, po drugie jego wnikliwe rozpatrzenie. Dokonując tych czynności organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 191 Ordynacji podatkowej, tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wymaga wyjaśnienia, że organ podatkowy nie jest uprawniony do samodzielnych ustaleń odnoszących się do cech przedmiotu opodatkowania, gdyż nie dysponuje niezbędną w tym zakresie wiedzą. Dane te ustala na podstawie dokumentów, np.: świadectwa homologacji, karty pojazdu, zaświadczenia diagnosty. Niezbędne dane można również uzyskać z centralnej ewidencji pojazdów prowadzonej przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Podstawowym jednak dokumentem, na podstawie którego ustala się rodzaj i parametry środka transportowego na potrzeby opodatkowania podatkiem od środków transportowych, jest dowód rejestracyjny. Dokument ten jest decyzją administracyjną stwierdzającą dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego. Szczegółowe warunki wydania dowodu rejestracyjnego oraz dane w nim zawarte zostały określone w art. 71 i nast. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137), w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdów do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (j. t. Dz. U. z 2007 r. nr 137, poz. 968 ze zm.), oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (j. t. Dz. U. z 2007 r., nr 186, poz. 1322 ze zm.). W dowodzie rejestracyjnym organy podatkowe znajdą podstawowe dane dotyczące opodatkowania środków transportowych, takie jak np. imię i nazwisko lub nazwę posiadacza dowodu rejestracyjnego oraz właściciela pojazdu, nr PESEL lub REGON posiadacza i właściciela pojazdu, markę pojazdu, dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, dopuszczalną ładowność, liczbę osi czy liczbę miejsc siedzących oraz przeznaczenie pojazdu (uniwersalny lub inny). Zaznaczyć należy, że dowód rejestracyjny jest dokumentem urzędowym sporządzonym w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej, a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (art. 194 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy jest związany treścią dowodu rejestracyjnego, dopóki nie zostanie ona zmieniona w odrębnym od podatkowego trybie. Sam bowiem nie jest uprawniony do poprawiania danych wynikających z tego dowodu. Znamienne przy tym jest, że wpis w dowodzie rejestracyjnym ma charakter konstytutywny, co oznacza, że dane z dowodu rejestracyjnego, w tym istotne w przedmiotowej sprawie dla określenia rodzaju środka transportowego, dotyczą okresu od dnia dokonania wpisu (skutkują na przyszłość – ex nunc). 3.5. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organ nie wykazał, że należący do skarżącego pojazd w okresie od 2007 r. do maja 2011 r. był uniwersalnym środkiem transportowym. Określając skarżącemu podatek od środków transportowych za 2007 r., 2008 r., 2009 r., 2010 r. oraz za okres od stycznia do maja 2011 r. Kolegium wskazało jedynie na dowód rejestracyjny pojazdu o nr rejestracyjnym [...] wydany w dniu 16 maja 2011 r., z którego wynika że sporny pojazd jest pojazdem uniwersalnym. Wbrew twierdzeniom organu, z dokumentu tego nie wynika jednak, że pojazd ten do dnia 23 maja 2011 r. (wpis do ewidencji zabytków) był samochodem ciężarowym o przeznaczeniu uniwersalnym (jeśli już to jedynie od 16 maja do 23 maja 2011 r.). W związku z konstytutywnym charakterem dokumentu, jakim jest dowód rejestracyjny, dane w nim zawarte dotyczą okresu od chwili jego wydania, tj. od dnia 16 maja 2011 r. Nie stanowią natomiast potwierdzenia z mocą wstecz, jak przyjął to organ. Z uzasadnień zaskarżonych decyzji oraz z akt sprawy nie wynika natomiast, że Kolegium dysponowało innymi dokumentami potwierdzającymi uniwersalny charakter spornego środka transportowego przed dniem 16 maja 2011 r., jak np. wcześniejszy dowód rejestracyjny, świadectwo homologacji, zaświadczenie diagnosty czy informacje z ewidencji pojazdów. Umowa kupna-sprzedaży z dnia 6 maja 2006 r. samochodu marki Star 660 o nr rejestracyjnym [...], na którą powołuje się organ, nie jest takim dokumentem. Potwierdza ona jedynie fakt, że M. A. jest właścicielem przedmiotowego pojazdu od dnia 6 maja 2006 r., co z resztą jest bezsporne. W związku z tym wskazuje ona na podmiot, na którym ciąży obowiązek podatkowy zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.o.l. Nie wskazuje natomiast czy zakupiony przez skarżącego pojazd był uniwersalnym środkiem transportowym. Dane takie wynikają z pewnością z dowodu rejestracyjnego wydanego dla pojazdu o nr rejestracyjnym [...], którym jednak organ nie dysponował. 3.6. Podsumowując, Sąd stwierdził, że organ dokonując ustaleń faktycznych w zakresie rodzaju przedmiotowego pojazdu, naruszył przepisy postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jego wynik. Nie wykazał bowiem, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż należący do skarżącego pojazd w okresie od 2007 r. do maja 2011 r. był uniwersalnym środkiem transportowym, czego konsekwencją jest jego opodatkowanie podatkiem od środków transportowych. 3.7. Ponownie prowadząc postępowanie Kolegium weźmie pod uwagę powyższe rozważania i dokona ustaleń, co do rodzaju i przeznaczenia pojazdu w latach 2007, 2008, 2009, 2010 oraz od stycznia do maja 2011, a następnie wyda stosowne decyzje. 3.8. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., uchylił zaskarżone decyzje. O ich niewykonalności orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy. Rozstrzygnięcie w pkt 3 wyroku (zwrot skarżącemu kosztów postępowania) znajduje oparcie w art. 200 ustawy p.p.s.a.