III SA/Po 112/12

Dnia 15 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) WSA Beata Sokołowska Protokolant: sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi MK na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Z, działając w imieniu Prezydenta Miasta, nałożył na A, karę pieniężną w kwocie 1.980,00 zł za zajęcie bez zezwolenia pasa drogi - ul. Stróżyńskiego w Poznaniu, poprzez umieszczenie reklam. Kara została nałożona za okres od 15 października 2010 r. (tj. od dnia wszczęcia postępowania) do dnia 25 października 2010 r. (do dnia wykonania ostatniego zdjęcia potwierdzającego obecność reklam w pasie drogowym). Jako podstawę działania organu wskazano art. 40 ust. 1, ust. 12 i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, ze zm.) i przepisy Uchwały Nr XL V/469/IV/2004 Rad Miasta Poznania z dnia 25 maja 2004r. Zgodnie z zamieszczoną tabelą, za umieszczenie na okres 11 dni reklamy o łącznej pow. 18,00m2 firma A zobowiązana została do zapłaty 10-krotnej opłaty liczonej wg stawki przewidzianej dla drogi powiatowej (1,00 zł.). Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, że w dniu 15 października 2010 r. podczas kontroli pasa drogowego ul. S w Poznaniu stwierdzono zajęcie pasa drogowego przez tablice reklamowe, o czym został zawiadomiony właściciel reklamy. W dniu 25 października 2010 r. ZDM dokonał ponownej kontroli, która potwierdziła ustalony wcześniej stan faktyczny. Kolejno, dnia 23. listopada 2010 r. odbyły się w terenie oględziny miejsca ustawienia przedmiotowych reklam. Podczas tych czynności obecni byli tylko przedstawiciele ZDM. Pismem z dnia 20 stycznia 2011 r. organ poinformował stronę o zakończeniu toczącego się postępowania administracyjnego, oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W dniu 15 lutego 2011 r. podczas wizyty w siedzibie ZDM A zapoznała się z całością zgromadzonych w jej sprawie akt oraz oświadczyła, że przedmiotowe banery reklamowe zostały usunięte z pasa drogowego w dniu 16 października 2010 r. Zdaniem organu I instancji oświadczenie strony nie jest wiarygodne, bowiem jak wykazała kontrola z dnia 25 października 2010 r. nośniki reklamowe były obecne w pasie drogowym ul. S w Poznaniu w dniu wskazanym przez stronę. Odwołanie od decyzji złożyła A, reprezentowana przez adwokata. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 40 ustawy o drogach publicznych poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pozostającej w sprzeczności z istniejącym stanem faktycznym, albowiem w dniu 16 października 2010 r. przedmiotowe banery reklamowe zostały usunięte z pasa drogowego. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wraz z odwołaniem przesłano pismo z P z dnia 3 sierpnia 2011 r., z którego wynika, że przesunięcie płotu parkingu strzeżonego od ul. S nastąpiło w dniach 16-17 października 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu SKO wskazało m.in., że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej - art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Konsekwencją zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia jest kara pieniężna nakładana przez zarządcę drogi w trybie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Powołany przepis art. 40 ust. 12 nakłada na zarządcę drogi obowiązek wymierzenia, w formie decyzji administracyjnej, kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Przepis ten odwołuje się do zasad naliczania opłat za zajęcie pasa drogowego - w myśl art. 40 ust. 6 ww. ustawy, opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3. ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Powierzchnia reklamy została ustalona poprzez dokonanie pomiarów; miało to miejsce podczas kontroli z dnia 15 października 2010 r. i 25 października 2010 r. Pomiarów dokonano odbiornikiem GPS, posiadającym świadectwo oraz dalmierzem laserowym, posiadającym certyfikat kalibracji. Strona nie przedstawiła żadnego dowodu podważającego ww. ustalenia. Skład orzekający stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowych wyliczeń kary za zajęcie pasa drogowego na potrzeby tej reklamy. Wobec tego, że organ I instancji szczegółowo przedstawił sposób wyliczenia kar, Kolegium odstąpiło od powtórzenia tych wyliczeń. Kolegium wyjaśniło nadto, że przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego było umieszczenie reklam w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi - Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu. Stąd pismo z P z dnia 3 sierpnia 2011 r. nie może być w tej sprawie uwzględnione jako dowód. Wynika bowiem z niego, że w dniach 16-17października 2010 r. nastąpiło przesunięcie płotu parkingu strzeżonego. Niniejsza sprawa nie dotyczy przesunięcia płotu parkingu, tylko reklam zawieszonych na tym płocie. SKO stwierdziło, że oczywista omyłka w dacie wydania decyzji została dostrzeżona (jest 25 sierpnia 2011 r., winno być 25 lipca 2011r.) i nie miała ona wpływu na rozstrzygnięcie ZDM. W skardze do Sądu administracyjnego strona zarzuciła organom naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 40 ustawy o drogach publicznych. Zdaniem skarżącej stanowiska organów obu instancji są bezpodstawne, bowiem strona w dniu 16 października 2010 r. usunęła ogrodzenie wraz z zamieszczonymi na nim reklamami. Usunięcie ogrodzenia nastąpiło przy udziale Spółdzielni. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. strona skarżąca podtrzymała skargę, a nadto dodała, iż organ nie ustalił przebiegu pasa drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115), dalej zwaną u.d.p., stanowiący, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, którym mowa w ust. 2 pkt 3 (m.in. umieszczenia w pasie drogowym reklam) ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (ust. 6). Zgodnie z definicją legalną pasa drogowego, określoną w art. 4 pkt 1 u.d.p., przez pas drogowy należy rozumieć grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, wydzielony liniami granicznymi, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego wynika, że skarżąca umieściła w pasie drogowym ul. S w Poznaniu reklamę o łącznej powierzchni 18,00 m². Ustalenia te poczyniono w toku trzykrotnej kontroli, które miały miejsce w dniach 15 października 2010 r., 18 października 2010 r. oraz 25 października 2010 r. Z przeprowadzonych kontroli sporządzone zostały protokoły (odpowiednio k. 26, 20,17). Ustalenia stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, które w obu decyzjach zostały szczegółowo powołane, zaś znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonych i powołanych dowodach, w ocenie Sądu nie budzą zastrzeżeń co do ich prawidłowości w ramach przeprowadzanej kontroli. Mało tego, poparte są dokumentacją zdjęciową, na której wyraźnie widnieje reklama umieszczona na płocie (k. 18, 19, 21, 22, 23, 27, 28, 29). Warto w tym miejscu odnotować, że oględziny polegają na bezpośrednim zbadaniu przedmiotu oględzin przez organ orzekający w celu dokonania spostrzeżeń za pomocą określonego zmysłu (w niniejszej sprawie zmysłu wzroku). Środek dowodowy zastosowany przez organ w niniejszym postępowaniu jest środkiem bezpośrednim, tj. umożliwiającym bez ogniw pośrednich zetknięcie się organu orzekającego ze stanem faktycznym w danej sprawie. Oględziny, przez to, że umożliwiają wyeliminowanie zniekształceń informacji wynikających z przepływu jej przez ogniwa pośrednie, wysuwane są na pierwsze miejsce w systemie środków dowodowych, zabezpieczających zrealizowanie zasady prawdy obiektywnej. Rezultatem procesu dowodzenia uzyskanym na podstawie przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie opisanego środka dowodowego jest dowód w postaci wykazania, że nastąpiło zajęcie bez zezwolenia pasa drogi - ul. S w Poznaniu, poprzez umieszczenie reklam. Mają rację organy, że ustalenia te choć kwestionowane zarówno w odwołaniu jak i w skardze, nie zostały przez stronę podważone, a zdaniem Sądu stanowią w istocie polemikę z dokonanym przez organ I instancji ustaleniem stanu faktycznego. W ocenie Sądu, nieuprawniony jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez organy administracji przepisów prawa procesowego - art. 7 k.p.a., którego naruszenie skarżąca upatruje w błędnym ustaleniu stanu faktycznego. Zdaniem Sądu, argumentacja skarżącej nie daje podstaw do uznania, że organy administracji dokonały nieprawidłowych ustaleń, przyjmując, że strona zajmował pas drogowy bez zezwolenia zarządcy drogi. Wprawdzie rację ma skarżąca, że posiada pismo Spółdzielni Mieszkaniowej, z którego wynika, że nastąpiło przesunięcie płotu parkingu w dniu 16-17 października 2010 r., jednak z treści tego pisma nic ponad to nie wynika. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, niniejsze postępowanie administracyjne dotyczyło zajęcia pasa drogowego pod reklamy, a nie umieszczenia płotu w pasie drogi. Pismo Spółdzielni jest ogólne i nie wynika z niego np. do którego miejsca nastąpiło przesunięcie płotu (np. płot mógł zostać przesunięty, ale nadal znajdował się w pasie drogi), brak jest również informacji co się stało z umieszczonymi na nim reklamami. Zdaniem Sądu, warto dodać, że prawidłowo ustalony został także okres, przez jaki pas drogowy był zajęty. Wydana decyzja dotyczy zajęcia pasa drogowego od 15 października 2010 r. do 25 października 2010 r., bowiem zajęcie pasa drogowego w tym czasie zostało właściwie wykazane i udokumentowane. Natomiast kontrola przeprowadzona w dniu 23 listopada 2011 r. i sporządzony z niej protokół oraz dokumentacja zdjęciowa wskazują już jednoznacznie na usunięcie reklamy z pasa drogi. Na zakończenie trzeba podkreślić, że organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania. Skarżąca miała możliwość zgłaszania wniosków dowodowych na potwierdzenie swoich racji w toku postępowania administracyjnego. Nie powołała się jednak na żadne dowody mogące ewentualnie zanegować poczynione przez organ ustalenia. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).