I OSK 1664/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-16

Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Anna Lech, Marek Stojanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie o odwołaniu dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia, wydane na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, może zostać uznane za zasadne, jeśli organ nie przedstawił wystarczającej argumentacji wykazującej zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku"?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA błędnie stwierdził nieważność zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły. NSA uznał, że WSA miał pełny materiał do oceny, czy zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek" odwołania dyrektora, a pojęcie to może obejmować wszelkie okoliczności zagrażające prawidłowemu funkcjonowaniu szkoły, nie tylko te zawinione przez dyrektora. WSA powinien był dokonać takiej oceny, zamiast stwierdzać nieważność zarządzenia z powodu braku wystarczającej argumentacji organu.
Stan faktyczny
Wójt Gminy T. odwołał dyrektora szkoły bez wypowiedzenia, powołując się na liczne zarzuty i uchybienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził nieważność tego zarządzenia, uznając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku". Skargę kasacyjną od wyroku WSA złożył Wójt Gminy T., zarzucając błędną wykładnię prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Lech Sędzia NSA Marek Stojanowski Protokolant st. asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Op 38/12 w sprawie ze skargi B. K. na zarządzenie Wójta Gminy T. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odwołania dyrektora szkoły 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu; 2. zasądza od B. K. na rzecz Wójta Gminy T. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu skargi B. K.-K. stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy T. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odwołania nauczyciela ze stanowiska urzędniczego. Sąd wskazał, iż zaskarżonym zarządzeniem Wójta Gminy T., wydanym na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), po uzyskaniu pozytywnej opinii Opolskiego Kuratora Oświaty, odwołano z dniem [...] grudnia 2011 r. B. K.-K. ze stanowiska dyrektora Gminnego Zespołu Szkół w T. bez zachowania okresu wypowiedzenia. W obszernym uzasadnieniu zarządzenia Wójt Gminy T. opisał szereg zarzutów i uchybień pod adresem B. K.-K. w kierowaniu przez nią placówką szkolną. Wójt Gminy T. stwierdził, że z uwagi na ilość i ciężar zarzutów wobec B. K.-K., zachodzą przesłanki do odwołania jej ze stanowiska dyrektora GZS w T. na zasadach określonych w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, tj. w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia, gdyż dalsze zajmowanie przez tę osobę stanowiska dyrektora grozi paraliżem organizacyjnym placówki oświatowej i budzi poważne wątpliwości co do możliwości prawidłowego wykonywania zadań przez tę placówkę. Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa B. K.-K. wniosła skargę na przedmiotowe zarządzenie, zarzucając, że doszło do rażącego naruszenia art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, gdyż wspomniane zarządzenie wydała osoba nieuprawniona i nie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające odwołanie skarżącej z pełnionej funkcji. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy T. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniesioną skargę uznał, iż zaskarżone zarządzenie zostało podjęte z naruszeniem prawa. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu wydania zarządzenia przez osobę nieuprawnioną Sąd stwierdził, iż jest on nieuzasadniony, bowiem w aktach sprawy znajdują się dokumenty, z których wynika, że na czas nieobecności Wójta spowodowanej chorobą, zadania i kompetencje Wójta przejął jego zastępca, która podpisała zaskarżone zarządzenie. Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi Sąd uznał, że w dużej mierze są one zasadne. Sąd wskazał, iż stosownie do treści art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, odwołanie następuje na podstawie "innych szczególnie uzasadnionych przypadków", których ustawa nie definiuje, stąd sformułowanie to powinno być interpretowane wąsko, a wykładnia rozszerzająca tego przepisu jest niedopuszczalna. Organ stosujący uprawnienie z tak zredagowanego przepisu musi wykazać stosowną argumentacją, czy zaktualizowała się przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku", co w praktyce polega na przedstawieniu oceny, czy stawiane dyrektorowi zarzuty dają podstawę do władczej ingerencji w łączący go z nim stosunek prawny. Ocena ta niewątpliwie nie może nosić cech dowolności, a podejmowana uchwała nie może być traktowana jako jeden z przypadków tzw. uznania administracyjnego. Przy odwołaniu dyrektora tak ważne jest wykazanie odpowiednią argumentacją zaistnienie "przypadku szczególnie uzasadnionego", rozumianego jako sytuacja wyjątkowa, gdy zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania pełnienia przez dyrektora swej funkcji z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego. Naruszenie popełnione przez dyrektora musi być przy tym na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie przez niego obowiązków. Przypadki szczególnie uzasadnione należy więc odnosić do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych, kiedy organ odwołujący ma pełne prawo ocenić, że dalsze kierowanie szkołą, placówką lub jej wyodrębnioną organizacyjnie częścią stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych obiektywnie ważnych względów jest nie do przyjęcia. Sąd stwierdził, że w podjętym zarządzeniu Wójt Gminy w T. – oprócz wymienienia i opisu zarzutów kierowanych pod adresem B. K.-K. oraz ogólnego, bez przedstawienia głębszej analizy, stanowiska o groźbie paraliżem organizacyjnym placówki oświatowej i wątpliwościach co do możliwości prawidłowego wykonywania przez nią zadań – nie wyjaśnił, czy i w jakim zakresie zarzucone uchybienia uniemożliwiają dalsze funkcjonowanie placówki i jakie skutki negatywne dla kierowanej przez skarżącą szkoły wywołałoby pozostawienie jej na stanowisku dyrektora. Organ nie dokonał wystarczającego omówienia wystąpienia przesłanki, o jakiej mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o., ponieważ nie wskazał związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzonymi uchybieniami, a dalszą działalnością szkoły. Poza tym Wójt nie zaprezentował własnego sposobu rozumienia zwrotu "szczególnie uzasadniony przypadek", co zdaniem Sądu było konieczne w sytuacji stosowania niedookreślonego pojęcia, jako podstawy prawnej zarządzenia. Sąd podkreślił, że nie wszystkie stawiane skarżącej zarzuty mogły być ocenianie w kontekście przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku, bowiem nie każde – nawet potencjalnie występujące – naruszenie, czy zaniedbanie przez dyrektora obowiązków może uzasadniać zastosowanie trybu z art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. W ocenie Sądu formułowane w stosunku do skarżącej zarzuty odnośnie prowadzenia nieprawidłowej polityki kadrowej (nabór na stanowisko sekretarza podczas gdy nie było ono wolne, zwolnienie nauczycielki języka angielskiego), uchybień w zakresie prawidłowego ułożenia szkolnego planu nauczania (odmienny od oczekiwanego podział godzin języka angielskiego), naruszenia przepisów prawa pracy (m.in. przy wypowiadaniu umów o pracę), wadliwego przyznawania nagród i dodatków motywacyjnych, nieusunięcia nieprawidłowości w aktach osobowych i odnośnie wypłaty świadczeń, wadliwego gospodarowania mieniem (brak formalnej likwidacji sprzętu) oraz środkami finansowymi (narażenia Gminy na konieczność zapłaty odszkodowań bezprawnie zwolnionym pracownicom, niewystąpienie z wnioskiem o zmianę planu finansowego), a także pozaprawnego ukarania nauczycieli karą porządkową – nie stanowiły o zaistnieniu szczególnie uzasadnionego przypadku. W zasadzie dotyczyły one negatywnej ocen pracy oraz negatywnej oceny wykonywanych zadań przez skarżącą i mogły stanowić ewentualnie przyczyny zastosowania innego trybu odwołania. Jedynie w pewnym bardzo wąskim zakresie część tych zarzutów, tj. odnoszących się do różnicy poglądów w kwestiach związanych z kierowaniem szkołą, obsadą poszczególnych stanowisk i współpracy z organami szkoły, rodzicami uczniów oraz Radą Gminy, mogła być przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie, a mianowicie tylko w kontekście wskazywanych konfliktów, które – jak podnosił organ prowadzący – znacznie utrudniają funkcjonowanie szkoły. Sąd przyznał, że zarzuty skonfliktowania środowiska nauczycieli i rodziców, wprowadzania w błąd podmiotów uprawnionych do kontrolowania placówki oświatowej, przekazywania Radzie Gminy nieprawdziwych informacji, a także brak prawidłowego kształtowania stosunków ludzkich, w zależności od okoliczności sprawy, mogłyby teoretycznie doprowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły, jednak w badanym zarządzeniu zabrakło w tej mierze jakiejkolwiek argumentacji. Ponadto, różnice poglądów w kwestiach związanych z kierowaniem szkołą, zatrudnianiem i zwalnianiem nauczycieli, współpracą z organami szkoły i rodzicami uczniów, którzy zgłaszają pewne postulaty, nie mogą stanowić podstawy do formułowania tezy o niemożności dalszego sprawowania funkcji dyrektora i konieczności stosowania wyjątkowego rozwiązania wynikającego z art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Odnośnie eksponowanego w zarządzeniu konfliktu B. K.-K. z nauczycielami na tle przyznawanych nagród i dodatków motywacyjnych Sąd stwierdził, że organ nie wyjaśnił, czy w jakikolwiek sposób przekładał się on na sposób realizacji funkcji dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej szkoły. Ponadto wniosek rady pedagogicznej o odwołanie dyrektora szkoły, nie ma w sprawie przesądzającego znaczenia i nie dowodzi jeszcze zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Sąd podkreślił, że działania lub zaniechania dyrektora mające potwierdzić zasadność stawianych zarzutów muszą być każdorazowo dowiedzione w stosownym postępowaniu, poprzedzającym podjęcie aktu. W tym zakresie Sąd dopatrzył się wielu nieprawidłowości, gdyż część zarzutów nie została oparta na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, a w niektórych przypadkach nie wynikała z własnej oceny organu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wójt Gminy T.. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając: I. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że w sprawie odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora Gminnego Zespołu Szkół w T. nie zaszedł szczególnie uzasadniony przypadek umożliwiający odwołanie dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, pomimo wydania pozytywnej opinii przez Opolskiego Kuratora Oświaty oraz uznania, że w zarządzeniu Wójta Gminy T. z dnia [...] grudnia 2011 r. brak prawidłowych wywodów pozwalających na ocenę, czy w sprawie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek; II. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: 1) art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 147 § 1 p.p.s.a, poprzez wadliwe dokonanie kontroli zarządzenia Wójta Gminy T. z dnia [...] grudnia 2011 r. i w konsekwencji bezzasadne stwierdzenie nieważności tego zarządzenia, 2 art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób pełny podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, w tym niewskazanie czynności, jakich powinien był dokonać organ administracji podczas wydawania zarządzenia, 3) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, iż sądowa kontrola powinna obejmować postępowanie poprzedzające wydanie aktu organu jednostki samorządu terytorialnego, ale już nie rozstrzygnięcie, które jest wynikiem dokonania przez właściwy organ wyboru jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym w przedmiotowej sytuacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu powinna podlegać kwestia wystąpienia przez organ administracji w celu uzyskania opinii kuratora oświaty oraz czy uzyskana opinia była pozytywna, jak również czy w sprawie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego organ przyjął, że zachodzi uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Autor skargi kasacyjnej stwierdził, iż ustawodawca nie podjął próby wyjaśnienia pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków", ani też nie wskazał katalogu chociażby przykładowych przesłanek, które stanowiłyby o wystąpieniu szczególnie uzasadnionego przypadku. Dlatego wydanie stosownego zarządzenia na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty charakteryzuje się uznaniem administracyjnym. Organ wydający nie ma bowiem prawnego obowiązku odwołania osoby, którą uprzednio powołał na kierownicze stanowisko, a jedynie może tego dokonać. Również posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem nieostrym skutkuje koniecznością uznania przez organ, czy w danym indywidualnym przypadku doszło do szczególnie uzasadnionego przypadku, który skutkować może odwołaniem nauczyciela ze stanowiska kierowniczego. To organ administracji powinien dokonać oceny i ustalenia, czy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego może wszcząć procedurę przewidzianą w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Zdaniem organu podane w uzasadnieniu zarządzenia z dnia [...] grudnia 2011 r. przyczyny odwołania B. K.-K. ze stanowiska dyrektora Gminnego Zespołu Szkół w T. mieszczą się w ramach zakreślonych w obowiązującym orzecznictwie. Przyczyną bowiem wydania zarządzenia nie było bowiem jednostkowe naruszenie prawa przez skarżącą lecz w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym ujawnione zostały liczne przypadki naruszenia prawa, które zostały rzetelnie opisane w uzasadnieniu zarządzenia. Nie bez znaczenia pozostaje tez okoliczność zgłoszenia wniosku o odwołanie dyrektor z zajmowanego stanowiska przez Radę Pedagogiczną szkoły oraz wydanie pozytywnej opinii przez Opolskiego Kuratora Oświaty. Organ nie podzielił stanowiska Sądu, iż nie wyjaśnił, czy zarzucane uchybienia uniemożliwiają dalsze funkcjonowanie placówki. Wójt podniósł, iż z treści art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, ani też z żadnego innego przepisu prawa nie wynika, że szczególnie uzasadniony przypadek musi być powiązany z niemożliwością funkcjonowania kierowanej placówki. Niemniej jednak bezsprzecznie z uzasadnienia zarządzenia Wójta Gminy T. wynika, iż podejmowane niezgodnie z przepisami prawa działania B. K.-K. doprowadziły do powstania, a następnie zaostrzenia konfliktu pomiędzy dyrektorem zespołu szkół, a nauczycielami i innymi pracownikami, jak również pomiędzy dyrektorem a rodzicami uczniów. Niepodjęcie przez organ administracji postępowania wyjaśniającego w tej sprawie uznać należałoby za niedopuszczalne. Wniosek Rady Pedagogicznej o odwołanie dyrektor z pełnionej funkcji kierowniczej, materiał dowodowy, który jednoznacznie potwierdza istnienie konfliktu dyrektor z zatrudnionymi nauczycielami oraz opinia Opolskiego Kuratora Oświaty, którego zdaniem dalsze kierowanie szkołą przez skarżącą stanowiłoby istotne zagrożenie dla osiągnięcia celów placówki, stanowiły pełną i wystarczającą przesłankę do uznania, iż zachodzi konieczność niezwłocznego odwołania B. K.-K. ze stanowiska dyrektora szkoły. Nadto Wójt podniósł, iż że przepisy prawa nie nakładały na organ administracji obowiązku tworzenia definicji zastosowanego przez ustawodawcę niedookreślonego pojęcia, jakim jest "szczególnie uzasadniony przypadek". Oczywistym jest bowiem, iż uchybienia skarżącej wskazane w uzasadnieniu zarządzenia stanowiły szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na zastosowanie regulacji z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu, że w zarządzeniu o odwołaniu zabrakło argumentacji dotyczącej zarzutów skonfliktowania środowiska nauczycieli i rodziców z dyrektorem, wprowadzania w błąd podmiotów uprawnionych do kontrolowania placówki oświatowej, przekazywania Radzie Gminy nieprawdziwych informacji, a także braku prawidłowego kształtowania stosunków ludziach. Twierdzenie to jest tym bardziej nieakceptowalne, iż zdaniem Sądu I instancji przesłanki te mogły doprowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły, a poza argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zarządzenia Wójt Gminy T. przedłożył obszerny materiał dowodowy, w tym dokumentacje organów uprawnionych do kontroli oraz pisemne oświadczenia pracowników placówki, na poparcie i uzasadnienie stanowiska o konieczności odwołania skarżącej z funkcji dyrektora bez wypowiedzenia w ciągu roku szkolnego. Organ nie podzielił także stanowiska Sądu w zakresie rzekomych nieprawidłowości w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Przy czym zauważyć można występującą w twierdzeniach Sądu I instancji sprzeczność, bowiem z jednej strony zarzuca on w uzasadnieniu wyroku brak materiałów dowodowych, z drugiej zaś strony podnosi brak własnej oceny organu administracji i oparcie się na dokumentach pokontrolnych. W rzeczywistości organ administracji przeprowadził w sposób rzetelny i wyczerpujący postępowanie wyjaśniające, zgodnie z obowiązującą procedurą, zebrał materiał dowodowy, w tym szczególnie istotne dokumenty z kontroli przeprowadzanych przez właściwe instytucje, po zbadaniu i ocenie których wydał zarządzenie, w załączniku do którego przedstawił pełne uzasadnienie, swojej decyzji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. K.-K. wniosła jej oddalenie. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy zgodzić się z rozważaniami Sądu I instancji co do charakteru art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. z 2001 r. Dz.U. Nr 256, poz. 2572 ze zm.; zwanej dalej ustawą). Użyte w tym przepisie pojęcie "przypadek szczególnie uzasadniony" jest pojęciem ogólnym i niedookreślonym, co oznacza, iż każdą sytuację należy badać i oceniać indywidualnie. W pojęciu tym mogą bowiem mieścić się zarówno sytuacje zawinione przez dyrektora jak i też niezawinione, niezależne od niego. Mogą one dotyczyć naruszenia konkretnych przepisów, ale także sytuacji w której dany dyrektor z uwagi na brak określonych predyspozycji wymaganych od osoby na stanowisku kierowniczym nie jest w stanie zapewnić prawidłowego funkcjonowania szkoły. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż możliwości odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego są ściśle określone, co ma zapewnić stabilność tego stanowiska, a co za tym idzie stabilizację pracy szkoły. Stosownie do art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy, poza przypadkiem złożenia rezygnacji, istnieje możliwość odwołania ze stanowiska kierowniczego jedynie w sytuacji naruszeń w zakresie spraw finansowych i administracyjnych lub w przypadku określonych uchybień w zakresie efektywności kształcenia i wychowania w związku ze stosownym wnioskiem organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Oczywistym jest, że wystąpienie sytuacji, o których mowa w powołanym wyżej przepisie, wyłącza stosowanie pkt 2 art. 38 ust. 1 ustawy. Jednakże nie oznacza to, że określone naruszenia w zakresie spraw finansowych i administracyjnych w powiązaniu z innymi występującymi okolicznościami nie mogą wypełniać przesłanki "przypadku szczególnie uzasadnionego". Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, w tym pojęciu mogą się mieścić wszystkie okoliczności, które powodują, że zagrożone jest dalsze prawidłowe funkcjonowanie szkoły. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż nie jest zasadne stanowisko Sądu I instancji, że zaskarżone zarządzenie nie pozwala na ocenę czy w sprawie zaistniała przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy, co stanowiło podstawę stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu przez Sąd I instancji. Nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły, dla którego organem prowadzącym jest gmina, następuje w formie zarządzenia organu gminy. Jest to akt władczy o charakterze personalnym, ale z zakresu administracji publicznej. Stosownie do brzmienia art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy organ ten ma swobodę w jego stosowaniu, ale swoboda ta nie może mieć charakteru dowolnego. Dla oceny prawidłowości stosowania tego przepisu niezbędne jest więc uzasadnienie zarządzenia, chociaż żaden przepis nie nakłada wprost takiego obowiązku. W niniejszej sprawie przedmiotowe zarządzenie zawiera obszerne uzasadnienie, wskazujące okoliczności, które w ocenie organu uzasadniają zastosowanie trybu określonego w powołanym przepisie, ale także stwierdzenie o ich wpływie na funkcjonowanie szkoły. Stwierdzić należy, iż nie jest zasadne stanowisko Sądu I instancji, iż organ zobligowany jest do przedstawienia własnego sposobu rozumienia zwrotu "szczególnie uzasadniony przypadek" w sytuacji gdy stosuje to niedookreślone pojęcie. Organ nie ma takiego obowiązku. Natomiast ma obowiązek przedstawić okoliczności, które w jego ocenie wskazują, iż zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek skutkujący odwołaniem ze stanowiska. Reasumując stwierdzić należy, iż skarga kasacyjna w zakresie naruszenia przepisów postępowania jest zasadna. Sąd posiada bowiem pełny materiał pozwalający na ocenę prawidłowości zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy i jak to wskazano wyżej nie jest zrozumiały pogląd o braku możliwości dokonania takiej oceny. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji zobligowany będzie do jej dokonania, z uwzględnieniem m.in. uwag dot. interpretacji pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego". Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło