VII SA/Wa 1586/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-16
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bożena Więch – Baranowska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części, może jedynie utrzymać w mocy pozostałą część decyzji organu pierwszej instancji, nie orzekając merytorycznie w uchylonej części?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części, jest zobowiązany do merytorycznego rozstrzygnięcia w tej uchylonej części lub umorzenia postępowania w tym zakresie. Samo uchylenie części decyzji i utrzymanie w mocy pozostałej części, bez dalszego orzekania co do istoty sprawy w uchylonej części, stanowi rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła w części decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i oceny technicznej. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu m.in. nieprawidłowe połączenie spraw, brak oceny przedstawionych faktów i dokumentów oraz brak postępowania wyjaśniającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku;
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) dalej k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania K. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obowiązku sporządzenia oceny technicznej o prawidłowości wykonania robót budowlanych, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ w uzasadnieniu wyjaśnił, iż decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2011 r. umarzającą postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej legalności użytkowania budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości przy Al. [...] w [...] oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. wstrzymał roboty budowlane przy rozbudowie w/w budynku prowadzone w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego oraz nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń.
Następnie organ powiatowy decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012r. nałożył na L. S. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w czterech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego obejmującego rozbudowę w/w budynku mieszkalnego jednorodzinnego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy realizacji budynku, wraz z oceną techniczną o prawidłowości ich wykonania oraz - z razie potrzeby zakres czynności lub robót budowlanych niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem.
W ocenie organu II instancji przeprowadzone przez inwestora roboty budowlane
zostały wykonane z odstępstwami od w/w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Przedmiotowe odstępstwa polegają na zmianie charakterystycznych parametrów
obiektu poprzez zmniejszenie powierzchni zabudowy, co spowodowało również zmianę zagospodarowania działki oraz kubatury, wykonaniu okna zamiast projektowanego w tym miejscu otworu wypełnionego luksferami oraz wykonaniu zimowego ogrodu o wymiarach 6,45 m x 3,00 m i wysokości od 2,15 m do 3,00 m w miejscu tarasu od strony ogrodowej.
Organ II instancji podzielił zdanie organu powiatowego, iż powyższe odstępstwa mają charakter istotnych, gdyż wypełniają przesłanki art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Przedłożenie przez inwestora w organie powiatowym projektu budowlanego zamiennego ma umożliwić ocenę prawidłowości wykonanych w ramach odstępstw robót budowlanych pod kątem zgodności ze sztuką budowlaną i przepisami oraz umożliwić legalizację wykonanych samowolnie zmian.
Zdaniem organu odwoławczego słusznie nałożono obowiązek doręczenia projektu budowlanego zamiennego wykonanej inwestycji. Jeżeli po upływie terminu organ I instancji stwierdzi wykonanie nałożonego obowiązku to, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego (art. 51 ust. 4), wydaje decyzję zatwierdzającą projekt budowlany. Niewykonanie w tym terminie nałożonego obowiązku skutkuje wydaniem przez organ decyzji, na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jej części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Organ podniósł, iż uregulowanie zawarte w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nie stanowi podstawy do nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót przy rozbudowie budynku mieszkalnego. Z treści omawianego artykułu wynika, że organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Ustawa z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane przewiduje możliwość nałożenia obowiązku sporządzenia odpowiednich ocen technicznych i ekspertyz w trybie art. 50 ust. 3 w postanowieniu o wstrzymaniu robót, a także w oparciu o art. 81 c ust. 2.
Działania organu I instancji podjęte w rozpatrywanej sprawie, organ odwoławczy uznał za prawidłowe, ponieważ jednak nieprawidłowo został nałożony obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, uchylił zaskarżoną decyzję w tej części, a pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. M. wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej.
Skarżąca w obszerny sposób opisała postępowanie w sprawie i zaskarżonej decyzji zarzuciła, że:
- organ odwoławczy połączył dwie odrębne toczące się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego sprawy i uznał, że decyzja zapadła po ponownym rozpatrzeniu przez PINB sprawy o użytkowanie budynku. Jednocześnie nie przestawił żadnego uzasadnienia na jakiej podstawie uznał, że organ I instancji wykonał jego decyzję, skoro w decyzji PINB nie ma żadnej informacji mówiącej o tym, że dotyczy ona postępowania o użytkowanie;
- organ odwoławczy nie ocenił przedstawionych w skardze faktów oraz zawartych w aktach sprawy dokumentów i nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego;
- zaskarżona decyzja nie koryguje błędów popełnionych przez pierwszą instancję, co może spowodować zalegalizowanie części samowoli budowlanej;
- organ odwoławczy nie ocenił okoliczności faktycznych dotyczących niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła z rażącym naruszeniem prawa - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, że uchyla się zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.
Tymczasem organ z rażącym, bo oczywistym naruszeniem prawa, uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części, nie orzekł w tym zakresie, a tylko zawarł orzeczenie w odniesieniu do pozostałej części decyzji organu pierwszej instancji. Organ, po uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej w części, powinien w tym zakresie orzec merytorycznie, albo w tym zakresie postępowanie umorzyć.
W orzecznictwie podkreśla się, że określone w przepisie art. 138 k.p.a. rodzaje rozstrzygnięć są bezwzględnie wiążące - decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu, dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W świetle powyższych okoliczności, Sąd odstąpił od merytorycznej kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło