I FZ 15/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1105/12 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 16 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za styczeń – lipiec 2008 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1105/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania, zaskarżonej przez M. J., decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 16 lipca 2012 r. Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że skarżący w skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Wyjaśnił, że wykonanie tego rozstrzygnięcia może skutkować koniecznością zawieszenia prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (ewentualnie złożenia wniosku o upadłość), ponieważ zajęcie rachunku bankowego, jak też innych składników trwałych przedsiębiorstwa pozbawi skarżącego płynności finansowej. Dokonując merytorycznej oceny wniosku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący, poza wyrażeniem subiektywnej obawy zlikwidowania działalności gospodarczej, nie wykazał okoliczności uprawdopodabniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Według Sądu bowiem dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość ogłoszenia upadłości bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami. W zażaleniu powyższemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako "P.p.s.a."), poprzez przyjęcie, że nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla skarżącego tego rodzaju skutki finansowe, że ich odwrócenie nie będzie możliwe i w konsekwencji doprowadzi do upadłości skarżącego, a co za tym idzie wyrządzi także szkodę znacznych rozmiarów, nie tylko dla skarżącego ale także dla jego rodziny i społeczeństwa. W uzasadnieniu wywiedzionego środka zaskarżenia strona zwróciła uwagę, że już w skardze wykazała, że obecna sytuacja w transporcie drogowym – tak międzynarodowym jak i krajowym – oraz zatory płatnicze, które pojawiły się już w 2010 r. w prowadzeniu takiej działalności, oraz wykonanie zaskarżonej decyzji bez orzeczenia Sądu Administracyjnego skutkować będą koniecznością złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Mając na uwadze powyższe w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy, Sądowi pierwszej instancji do ponownego jej rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przed oceną zaskarżonego postanowienia, jak i argumentów podniesionych w rozpoznawanym środku zaskarżenia należy przypomnieć, że zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, warunkiem jednak wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., II GZ 139/08, LEX nr 493849). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. W świetle powyższych uwag za prawidłową należy uznać, dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji. W aktach sprawy brak jest bowiem danych wskazujących na aktualną sytuację majątkową podatnika. Stan ten w połączeniu z niedołączeniem takich dokumentów do wniosku spowodował brak, po stronie Sądu możliwości zweryfikowania, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawcy, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Wstrzymanie, bowiem wykonania decyzji uzasadniać mogą konkretne okoliczności będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. W konsekwencji nieprzedstawienie przez stronę swojej sytuacji majątkowej uniemożliwia w ogóle, tak jak w niniejszej sprawie, ocenę wpływu wykonania decyzji na sytuację majątkową strony. Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie mogły również przemawiać obiektywne, przedstawione w zażaleniu trudności, pojawiające się w prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Jak już bowiem była o tym mowa w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników. Tym samym za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 61 § 3 P.p.s.a., Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.