II SA/Wa 1386/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-20
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Eugeniusz Wasilewski, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zwolnić funkcjonariusza Służby Celnej ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, jeśli postępowanie karne, będące podstawą zawieszenia, nie zostało zakończone, a okres zawieszenia przekroczył 12 miesięcy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może zwolnić funkcjonariusza Służby Celnej ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, jeśli upłynął 12-miesięczny okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych i nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało zakończone. Decyzja ta ma charakter fakultatywny i mieści się w granicach uznania administracyjnego, a sąd bada jedynie jej legalność, nie wnikając w celowość.Stan faktyczny
Skarżąca, D. G., została zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych w Służbie Celnej w związku z postępowaniem karnym, w którym przedstawiono jej zarzut popełnienia przestępstwa. Okres zawieszenia został przedłużony do czasu zakończenia postępowania karnego. Następnie Dyrektor Izby Celnej zwolnił ją ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, wskazując na upływ 12 miesięcy zawieszenia i nieustąpienie przyczyn zawieszenia. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Szefa Służby Celnej, skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Jacek Fronczyk (spr.), , , Protokolant Aleksandra Olczak, referent stażysta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], działając na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t. j.: Dz. U. z 2004 r. nr 156, poz. 1641 ze zm.), zawiesił D. G. w pełnieniu obowiązków służbowych w okresie od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] września 2009 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że z informacji uzyskanej z Prokuratury Apelacyjnej w [...] wynika, że organ ścigania prowadzi śledztwo (sygn. akt [...]), w którym zainteresowanej przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa z art. 228 § 1 w związku z art. 12 w związku z art. 65 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553 ze zm.). Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. o sygn. akt [...] zastosowano wobec D. G. środki zapobiegawcze w postaci [...].
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, D. G. uczyniła ją przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], stosując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 81 ust. 2 ww. ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku.
Następnie, decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], mając za podstawę art. 23 ust. 1 i 3 ww. ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, przedłużył D. G. okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych od dnia [...] września 2009 r. do czasu zakończenia postępowania karnego.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], działając w oparciu o art. 61 § 4 kpa w związku z art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 168, poz. 1323 ze zm.), zawiadomił D. G. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia jej ze Służby Celnej na podstawie art. 105 pkt 10 wskazanej ustawy o Służbie Celnej.
W dniu [...] czerwca 2011 r. D. G. decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] uczyniła przedmiotem wniosku do Szefa Służby Celnej o stwierdzenie jej nieważności, wskazując, że została podjęta z rażącym naruszeniem prawa.
Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Szef Służby Celnej, stosując art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa oraz art. 188 ust. 5 ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...].
D. G. od tej decyzji złożyła odwołanie do Ministra Finansów.
Minister Finansów decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższą decyzję D. G. uczyniła przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 maja 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 29/12, uznając przedstawione w niej zarzuty za bezzasadne, oddalił skargę.
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], mając za podstawę art. 105 pkt 10 i art. 188 ust. 2 i 5 ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej w związku z art. 104 § 1 kpa, zwolnił D. G. ze służby w Izbie Celnej w [...] z dniem doręczenia decyzji, które to doręczenie nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2012 r.
W motywach rozstrzygnięcia organ podał, że zgodnie z art. 105 pkt 10 ww. ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Organ wyjaśnił, że przesłanką do wszczęcia postępowania w sprawie był fakt, iż od momentu zawieszenia zainteresowanej w pełnieniu obowiązków służbowych upłynęło 12 miesięcy, natomiast z informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego w [...] wynika, że postępowanie w sprawie o sygn. akt [...], w którym D. G. występuje w charakterze oskarżonej o popełnienie przestępstwa z art. 228 § 1 w związku z art. 12 w związku z art. 65 § 1 kk, nie zostało zakończone. Zdaniem Dyrektora, obie przesłanki z ww. przepisu w sprawie wystąpiły. Toteż przez wzgląd na interes służby, konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania jednostki i jak najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów, organ zdecydował o zwolnieniu zainteresowanej, gdyż – jak wyjaśnił – Służba Celna nie może być obciążana negatywnymi konsekwencjami przedłużającego się postępowania karnego, w którym funkcjonariuszowi postawiono zarzuty korupcyjne.
Powyższą decyzję D. G. uczyniła przedmiotem odwołania do Szefa Służby Celnej, wnosząc o jej uchylenie i o umorzenie postępowania I instancji. Zarzuciła organowi rażące naruszenie art. 105 pkt 10 ww. ustawy o Służbie Celnej, polegające na nieprawidłowym jego zastosowaniu w warunkach uznania administracyjnego, a przez to także rażące naruszenie konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, bowiem w postępowaniu karnym nie zapadł wyrok skazujący. Ponadto podniosła zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym: art. 107 § 3 kpa, poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji wydanej w granicach uznania administracyjnego; art. 77 § 1 kpa, poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący; art. 78 § 1 kpa, polegające na nieuzasadnionym odrzuceniu wniosków dowodowych strony; art. 7 kpa, polegające na nieuprawnionym przedłożeniu interesu społecznego nad słuszny interes strony; art. 8 kpa, polegające na stronniczym przedstawieniu materiału dowodowego w uzasadnieniu decyzji; art. 10 § 1 kpa, polegające na uniemożliwieniu stronie zapoznania się z całością akt sprawy, a także rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej, polegające na zaniechaniu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Szef Służby Celnej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 188 ust. 5 ww. ustawy o Służbie Celnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania i powołując się na argumenty, jakich użył organ I instancji. Organ odwoławczy dodał również, że zwolnienie zainteresowanej ze służby odbyło się zgodnie z prawem materialnym i procesowym, zaś sama decyzja zwolnieniowa mieści się w granicach uznania administracyjnego. Szef Służby Celnej wskazał przy tym, że na podstawie art. 109 ust. 1 ww. ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusz celny ma zagwarantowane prawo powrotu do służby na poprzednich warunkach w przypadku prawomocnego umorzenia postępowania karnego, uniewinnienia lub uchylenia prawomocnego wyroku skazującego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję D. G. zarzuciła orzekającym w sprawie organom rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a to: art. 105 pkt 10 ww. ustawy o Służbie Celnej, poprzez wydanie decyzji z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, w tym poprzez twierdzenie, że podstawą zwolnienia ze służby nie jest popełnienie przestępstwa, lecz oskarżenie o jego popełnienie, błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na nieprawidłowej analizie informacji dotyczących planowanego i zrealizowanego zatrudnienia i wysnuciu na skutek tego błędnych wniosków; rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w tym: art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 i 2 kpa, poprzez niewyjaśnienie, na jakich dowodach organ oparł swoje rozstrzygnięcie i dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom przedstawionym przez stronę; nierozważenie wszystkich okoliczności faktycznych i błędne uzasadnienie wydanej decyzji w zakresie uznania administracyjnego; dokonanie błędnej interpretacji danych dotyczących analizy zatrudnienia w Izbie Celnej w [...]; nieuwzględnienie słusznego interesu strony i uchybienie zasadzie proporcjonalności; rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej, polegające na uniemożliwieniu stronie zapoznania się ze wszystkimi dowodami zgromadzonymi w sprawie; naruszenie zasady dwuinstancyjności, poprzez ograniczenie rozpatrzenia odwołania strony do częściowej oceny zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji, a przez to uchylenie się od kontroli instancyjnej i utrzymanie w mocy decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Formułując podniesione zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według obowiązujących norm.
Udzielając odpowiedzi na skargę, Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumentację, jaką przedstawił w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 168, poz. 1323 ze zm.), funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia.
Treść tego przepisu wskazuje, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego ("można zwolnić"). Decyzja taka wprawdzie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej.
Jak wynika z treści przywołanego przepisu, zwolnienie funkcjonariusza celnego ze służby jest możliwe w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Regulacja ta wskazuje na istnienie dwóch przesłanek, jakie muszą wystąpić, by możliwym było podjęcie decyzji o zwolnieniu ze służby. Pierwsza z przesłanek to upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, druga natomiast to nieustąpienie przyczyn, które stanowiły podstawę zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Łączne spełnienie obu przesłanek pozwala na zwolnienie funkcjonariusza celnego ze służby.
W sprawie niniejszej skarżąca została zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t. j.: Dz. U. z 2004 r. nr 156, poz. 1641 ze zm.), w związku z prowadzonym śledztwem o sygn. akt [...], w którym Prokurator przedstawił D. G. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 228 § 1 w związku z art. 12 w związku z art. 65 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553 ze zm.). Pierwotne zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych objęło okres od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] września 2009 r., jednak wobec niezakończenia prowadzonego postępowania karnego, decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], mając za podstawę art. 23 ust. 1 i 3 ww. ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, przedłużył skarżącej okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Decyzja ta na wniosek strony została poddana kontroli instancyjnej w trybie stwierdzenia nieważności, włącznie ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 maja 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 29/12, uznając przedstawione w niej zarzuty za bezzasadne, oddalił skargę.
W świetle przywołanego art. 23 ust. 3 poprzednio obowiązującej ustawy o Służbie Celnej, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych można było przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego. Choć ustawodawca nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku", to jednak, nawiązując w treści tego przepisu do prowadzonego postępowania karnego, wskazał pośrednio na przesłankę do dalszego trwania zawieszenia funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych, określając tym samym, że okres ten może zostać przedłużony do czasu jego zakończenia. Z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych, w tym zwłaszcza zarzutów, jakie mogą być stawiane w postępowaniach karnych wobec funkcjonariuszy celnych, użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "w szczególnie uzasadnionych wypadkach" jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa, "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie – może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 280).
Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Służby Celnej na odpowiednią ocenę zarówno samego faktu prowadzenia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego, jak i charakteru stawianego mu w tym postępowaniu zarzutu, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Wszak samo zawieszenie funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych pełni rolę podobną do roli środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym. Jego zastosowanie w postępowaniu karnym nie wyklucza zarówno zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych przez organ Służby Celnej, jak i możliwości przedłużenia tego zawieszenia, które ma przede wszystkim służyć dobru służby w kontekście zarzucanego funkcjonariuszowi czynu, gdyż celem zawieszenia jest odsunięcie funkcjonariusza od wykonywania czynności służbowych. Podobieństwo instytucji zawieszenia funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych do środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym wskazuje, że specyfika tego rodzaju spraw ogranicza zakres postępowania administracyjnego, regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem sam fakt toczącego się postępowania karnego z zarzutem popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza może determinować rozstrzygnięcie organu Służby Celnej o przedłużeniu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych.
Poczynione rozważania w zakresie przedłużenia zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych mają istotne znaczenie w kontekście nie tylko zastosowanej w sprawie normy prawa materialnego, ale także wobec zarzutów strony, która wywodzi, że nawet dłuższe, niż 12-miesięczne zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych, nie uprawniało organu do podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby, zważywszy że inni funkcjonariusze w analogicznych, jak jej, sytuacjach pozostali w służbie. W tym kontekście organ nie uwzględnił jej słusznego interesu, powołując się jedynie na interes służby i korzystając z możliwości zwolnienia, podjął decyzję w sytuacji, gdy nie została prawomocnie skazana, a postępowanie karne wciąż trwa. Jednak z argumentacją tą nie można się zgodzić.
Okoliczność, że postępowanie karne nie zostało zakończone, nie wpływa na możliwość wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, jeśli upłynął 12-miesięczny okres zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Istnienie w obrocie prawnym decyzji o przedłużeniu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego nie uniemożliwiało wydania decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby. Okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych nie jest bowiem okresem gwarancyjnym, w którym funkcjonariusz objęty jest ochroną przed zwolnieniem ze służby, aż do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia jego sprawy w postępowaniu karnym.
Zarówno poprzednio obowiązujące przepisy ustawy o Służbie Celnej (a więc przepisy obowiązujące w chwili przedłużania skarżącej zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego), jak i obecnie obowiązujące uregulowania ustawy o Służbie Celnej pozwalają właściwym organom zwolnić funkcjonariusza nawet wówczas, gdy nie zostało zakończone postępowanie karne, będące podstawą zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych (i przedłużenia zawieszenia do czasu zakończenia postępowania karnego). Istotny bowiem jest upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, a także nieustąpienie przyczyn, które stanowiły podstawę zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Obie ww. przesłanki z art. 105 pkt 10 ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (art. 26 pkt 13 dawnej ustawy) w sprawie wystąpiły, wszak skarżąca pozostawała w zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych od dnia [...] czerwca 2009 r., zaś zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia D. G. ze służby pochodzi z dnia [...] kwietnia 2011 r. Ważne przy tym jest, że postępowanie karne, będące podstawą zawieszenia skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych, nie zostało zakończone ani w dacie podejmowania decyzji przez organ I instancji, ani w dacie doręczenia zaskarżonej decyzji, co zresztą sporne nie jest. Natomiast w myśl art. 188 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, złożenie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji o zwolnieniu, gdyż to następuje z dniem doręczenia decyzji nieostatecznej, wszak cyt. przepis ustawy o Służbie Celnej jest w tym przypadku przepisem szczególnym w stosunku do art. 130 § 1 i 2 oraz art. 108 § 1 kpa.
Abstrahując zupełnie od kwestii winy, Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca, wprowadzając możliwość podjęcia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, wobec którego postępowanie karne, pomimo upływu 12 miesięcy, wciąż trwa, wskazał na ewentualność rozwiązania takiej sytuacji, pozostawiając w tym względzie swobodę organom Służby Celnej. Z pewnością prawodawca dostrzega więc w tego rodzaju sytuacjach potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. Jednak fakultatywność zwolnienia ze służby nie może automatycznie stanowić zakazu zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych (zakończenie postępowania karnego). Ewentualność takiej decyzji organu Służby Celnej jest bowiem wyrazem woli samego ustawodawcy, który mocą art. 105 pkt 10 ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej daje do zrozumienia, że zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych nie powinno trwać w nieskończoność, biorąc pod uwagę czasochłonność czynności podejmowanych przez organy ścigania i charakter zarzutów. Najczęściej to właśnie waga stawianych funkcjonariuszowi zarzutów w postępowaniu karnym wpływa na rozstrzygnięcie organu w przedmiocie zwolnienia ze służby. Nie bez znaczenia są tu także względy wynikające z konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej jednostki (ciągłe trwanie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych z pewnością dezorganizuje służbę), jak i najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów, co niewątpliwie odpowiada intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby (interesu społecznego), i nie można tego rodzaju ocen postrzegać w kategoriach łamania zasad procedury administracyjnej. Najistotniejsze w sprawie – z punktu widzenia oceny legalności decyzji – jest to, czy zostały spełnione przesłanki z art. 105 pkt 10 ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zasadnie uznały, że zaistniała zarówno pierwsza z przesłanek, tj. upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych, i druga – nieustąpienie przyczyn, które stanowiły podstawę zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Są to okoliczności (przesłanki), które determinują możliwość podjęcia decyzji o zwolnieniu ze służby w oparciu o powyższy przepis. Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do badania, dlaczego organ dokonuje zwolnienia danego funkcjonariusza, a pozostawia w służbie innego, będącego w analogicznej sytuacji faktycznej i prawnej. Dobór kadry i obsada stanowisk w Służbie Celnej należy do właściwego organu tej formacji i byłoby nie do pogodzenia z ustrojową rolą sądu administracyjnego, gdyby – badając legalność uznaniowej decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby – miał oceniać ją pod względem słuszności, celowości czy zasad współżycia społecznego, których w prawie administracyjnym nie stosuje się. W przypadku zarzutów korupcyjnych z wykorzystaniem pełnionej funkcji, to interes służby winien górować nad indywidualnym interesem funkcjonariusza (art. 7 kpa), gdyż znaczenie tego rodzaju przestępstw, zwłaszcza w odbiorze społecznym – co do zasady – negatywnym, wpływa niekorzystnie na wizerunek organów Państwa.
Organ Służby Celnej mógł zatem zwolnić skarżącą ze służby. Zaskarżona decyzja odpowiada kryteriom uznania administracyjnego. Motywy rozstrzygnięcia zostały w pełni wyjaśnione, decyzja nie nosi zatem znamion dowolności, zaś przytoczona w uzasadnieniu argumentacja jest wyczerpująca.
W przedstawionym stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle prawa materialnego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2012 r. o sygn. akt I OSK 40/12, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło