I SA/Wa 774/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Przemysław Żmich (spr.) WSA Marek Leszczyński Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu odwołania J. O., decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., Dzielnicy [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Pismem z dnia 17 maja 2006 r. J. O. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o regulację stanu prawnego i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogi ul. [...] i ul. [...]. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., Dzielnicy [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł J. O. wskazując, że ulica [...] jest drogą powszechnie dostępną i faktycznie spełnia funkcje publiczne pomimo, iż nie została zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych. Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą", nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Minister ustalił, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], oznaczona jako działka nr [...], stanowiąca część dawnej nieruchomości hipotecznej [...] dz. [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła współwłasność J. O. i E. S., a zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła współwłasność osób fizycznych, nie zaś Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego. Organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę, że z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) wynika, iż nie każda droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. Aby droga zyskała taki status musi być zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy. W piśmie z dnia [...] października 2006 r., znak: [...] oraz z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...] Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] W. wskazał, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] leży w pasie drogowym ul. [...], która jest drogą wewnętrzną i brak jest dokumentów potwierdzających zaliczenie ul. [...] do którejś z kategorii dróg publicznych. Również z metryki ul. [...] założonej dnia [...] maja 1996 r. wynika, iż ulica ta stanowi drogę wewnętrzną o przebiegu od ul. [...] do ul. [...]. W związku z powyższym Minister uznał, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., gdyż ul. [...] w W. w dniu 31 grudnia 1998 r. nie posiadała statusu drogi publicznej. Od decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] J. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego gruntu zajętego pod ul. [...], obejmującego działkę nr [...] o pow. [...]. W uzasadnieniu podniósł, że w odwołaniu podniósł istotną okoliczność, dotyczącą tego, że odmowna decyzja Wojewody [...] narusza art. 1 Protokołu Nr 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, gwarantującego prawo własności. Skarżący podał, że w dniu [...] listopada 2007 r. zapadł wyrok ETPCz w Strasburgu w sprawie nr [...] [...] przeciwko Polsce gdzie wskazano, że przeznaczenie prywatnego gruntu pod drogę ogólnodostępną, połączoną z siecią dróg publicznych prowadzi do faktycznego wywłaszczenia i musi skutkować przyznaniem stosownego odszkodowania). Skarżący podał, że działka [...] jest częścią drogi ogólnodostępnej lokalnej, koniecznej, łączącej ul. [...] z ul. [...] - drogą krajową [...], którą poruszają się samochody jak i odbywa się ruch pieszy do głównej drogi krajowej na której usytuowany jest przystanek autobusowy i najbliższy sklep. Skarżący uważa, że drogę przy ul. [...] należy uznać za publiczną, gdyż jest powszechnie dostępna i faktycznie spełnia funkcje publiczne, niezależnie od jej kategorii. Przesłanki te w szczególności są spełnione, gdy droga połączona jest z siecią dróg publicznych, jest otwarta dla publicznego i prywatnego transportu, a korzystanie z niej nie jest ograniczone. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Uszło uwadze organu odwoławczego, że w swych pismach (wniosku, odwołaniu) J. O. nie domagał się załatwienia sprawy nabycia działki nr [...] przez podmiot publicznoprawny na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy. Minister pominął to, że we wniosku z dnia [...] maja 2006 r. J. O. wspominał o odszkodowaniu za grunt zajęty pod drogę ul. [...]. W odwołaniu zaś wyraźnie powoływał się na naruszenie przez Wojewodę [...] art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) oraz nawiązywał do treści wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z dnia [...] listopada 2007 r. wydanego w sprawie nr [...] przeciwko Polsce. Trzeba wskazać, że wyrok ten dotyczył zagadnienia tzw. faktycznego wywłaszczenia właściciela gruntu poprzez przeznaczenie prywatnej nieruchomości pod ogólnodostępną drogę, skutkujące ograniczeniem możliwości korzystania przez właściciela ze swej nieruchomości bez stosownej rekompensaty, co zdaniem Trybunału naruszało art. 1 Protokołu nr 1. W tej sytuacji organ odwoławczy winien wezwać J. O. do wyjaśnienia swego żądania, aby ustalić czy skarżący domaga się odszkodowania za grunt zajęty pod ul. [...] –drogę nie będącą formalnie drogą publiczną, czy kwestionuje decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. wydaną na podstawie art. 73 ustawy. Zdaniem Sądu brak wyjaśnienia przez Ministra stanu faktycznego sprawy w powyższym zakresie świadczy o naruszeniu przez organ odwoławczy przepisów art. 7 i art. 8 Kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy wezwie J. O. do wyjaśnienia, czy jego żądanie dotyczy ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod ul. [...], czy pismo z dnia [...] grudnia 2011 r. należy traktować jako odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...]. Jeżeli skarżący wskaże, że jego żądanie dotyczy ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod ul. [...], wówczas Minister rozważy zastosowanie w sprawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, a następnie przekazanie pisma z dnia [...] grudnia 2011 r. organowi właściwemu, o którym mowa w art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jeżeli natomiast skarżący oświadczy, że pismo to jest odwołaniem od decyzji Wojewody [...], wówczas Minister odwołanie to rozpozna. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł, jak w sentencji.