II OSK 1857/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-03-03

Skład orzekający: Anna Łuczaj, Małgorzata Dałkowska – Szary, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy wiaty, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego zgodności obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest prawidłowe, gdy postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności zostało zainicjowane zażaleniem na postanowienie o odmowie wydania takiego zaświadczenia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy wiaty było prawidłowe. Zawieszenie to było uzasadnione koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego zgodności obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponieważ postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności zostało zainicjowane zażaleniem na postanowienie o odmowie wydania takiego zaświadczenia, nie było ono ostateczne, co uniemożliwiało dalsze prowadzenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Sąd podkreślił, że ocena prawna dokonana w prawomocnym wyroku WSA dotycząca kwalifikacji wiaty jako samowoli budowlanej jest wiążąca.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanej wiaty drewnianej. Po uchyleniu przez WSA decyzji nakazującej rozbiórkę, organ I instancji zawiesił postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego zgodności wiaty z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Powodem zawieszenia było złożenie przez inwestora zażalenia na postanowienie Wójta Gminy o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności z planem. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. WSA oddalił skargę spółki na to postanowienie. Spółka wniosła skargę kasacyjną, kwestionując kwalifikację obiektu jako samowoli budowlanej i zasadność zawieszenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary Sędzia del. WSA Mariola Kowalska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Po 789/12 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w D. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 789/12, oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w D. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: Wielkopolski WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako: k.p.a), po rozpatrzeniu zażalenia [...] S.A. (w imieniu której działał prezes zarządu L. N.) – utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej jako: PINB dla powiatu poznańskiego) z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...], zawieszające postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie wiaty w konstrukcji drewnianej na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w D.. gm. C. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. wydania decyzji w sprawie złożonego zażalenia na postanowienie Wójta Gminy C. o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przedstawił stan sprawy. Podał, że w dniu [...] sierpnia 2010 r. pracownicy PINB dla powiatu poznańskiego przeprowadzili czynności kontrolne na nieruchomości o nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w D., gm. C., podczas których stwierdzono, że na wskazanej nieruchomości został postawiony obiekt budowlany – wiata w konstrukcji drewnianej służąca do celów gastronomicznych. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowa kontrola dotyczyła wniosku o pozwolenia na użytkowanie innego obiektu, wyznaczono ponowną kontrolę na dzień [...] października 2010 r. W wyniku przeprowadzenia ponownej kontroli stwierdzono, że na terenie działki zlokalizowana jest wiata w konstrukcji drewnianej, otwarta ze wszystkich stron, kryta dachem kopertowym w konstrukcji drewnianej z pełnym deskowaniem pokryta papą o wymiarach 11,23 m 11,42 m (powierzchnia zabudowy ok. 128,25 m). Powyższa wiata – według oświadczenia prezesa firmy L. N. – została postawiona w 2009 r. Podczas kontroli nie okazano żadnych dokumentów świadczących o legalności wzniesionego obiektu. W związku z brakiem dokumentów organ I instancji zwrócił się do Starostwa Powiatowego z zapytaniem czy w latach 2008 - 2009 została wydana decyzja pozwolenia na budowę (ewentualnie czy złożono zgłoszenie zamiaru budowy) wiaty. W odpowiedzi pismem z dnia 17 listopada 2010 r. Starostwo Powiatowe poinformowało, że nie odnaleziono żadnych akt dotyczących wydania decyzji pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia zamiaru budowy obiektu typu wiata. PINB dla powiatu poznańskiego wezwał także inwestora – [...] S.A. do przedłożenia dokumentów budowlanych takich jak: decyzja pozwolenia na budowę, dziennik budowy, których inwestor nie złożył. Jednocześnie organ pierwszoinstancyjny skierował zapytanie do Urzędu Gminy C. czy posadowiona wiata jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W dniu 26 listopada 2010 r. Urząd Gminy C. poinformował, że działka nr ewid. [...], obręb D. objęta jest zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla terenów położonych w D., zatwierdzonego uchwałą [...], zgodnie z którymi przeznaczona jest pod teren sportu osiedlowego "US", "WZ". Konkluzją podanej informacji jest stwierdzenie, że "posadowiona na działce wiata w konstrukcji drewnianej jest niedopuszczalna z zapisami (...) planu". Mając powyższe na uwadze PINB dla powiatu poznańskiego decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...], nakazał [...] S.A. rozbiórkę wiaty w konstrukcji drewnianej zlokalizowanej na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w D., gm. C. Wielkopolski WINB decyzją z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 325/11, uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego WINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB dla powiatu poznańskiego. Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...], PINB dla powiatu poznańskiego nakazał inwestorowi przedłożyć określone dokumenty w terminie 40 dni od dnia doręczenia postanowienia. Pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r. Starosta Poznański poinformował organ I instancji, że "spółka [...] S.A. (...) nie zgłosiła zamiaru budowy oraz nie wystąpiła z wnioskiem o pozwolenie na budowę wiaty o wym. 11,23m x 11,42m (...)". W dniu 17 maja 2012 r. spółka [...] przedłożyła wymagane dokumenty wskazując, iż nie zostało zakończone postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej inwestycji. Mając powyższe na uwadze PINB dla powiatu poznańskiego postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., zawiesił postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie wiaty w konstrukcji drewnianej na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w D. gm. C. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. wydania decyzji w sprawie złożonego zażalenia na postanowienie Wójta Gminy C. o odmowie "wydania zaświadczenia o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla grillowni o konstrukcji drewnianej na działce nr [...] obręb D.." Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł L. N. – prezes [...] S.A, podnosząc, iż zgadza się z zawieszeniem postępowania, natomiast organ I instancji błędnie uznał, iż przedmiotowa wiata stanowi samowolę budowlaną i jest to zupełnie inny legalny obiekt, zatem postępowanie w sprawie samowoli budowlanej powinno zostać umorzone. Organ odwoławczy podkreślił, że PINB dla powiatu poznańskiego postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. zobowiązał inwestora do przedłożenia zaświadczenia Wójta Gminy C. o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], Wójt Gminy C. odmówił inwestorowi wydania takiego zaświadczenia. Inwestor wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zatem wydane rozstrzygnięcie Wójta Gminy C. nie jest ostateczne. W ocenie organu w niniejszym postępowaniu przedłożenie przez inwestora ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wiaty o konstrukcji drewnianej na działce nr [...] obręb D. jest konieczne i stanowi to kwestię zagadnienia wstępnego. Wyjaśnił, że ustalenie, iż wykonane samowolnie roboty budowlane nie naruszają przepisów prawa w tym kwestii planowania przestrzennego, stanowi podstawę oceny możliwości legalizacji wykonanych samowolnie robót. Powyższe należy zatem traktować na zasadzie rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, stanowiącego podstawę do ewentualnego zawieszenia postępowania administracyjnego. Skoro postanowienie Wójta Gminy C. o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania nie jest ostateczne, to zasadnym było zawieszenie postępowania. Bez znaczenia przy tym jest na tym etapie postępowania, czy postanowienie to jest pozytywne, czy negatywne. Wyjaśniono, iż podjęcie zawieszonego postępowania nastąpi, gdy ustąpią przyczyny uzasadniające dalsze zawieszenie postępowania. Organ powiatowy winien podjąć zawieszone postępowanie niezwłocznie po otrzymaniu od inwestora lub od organu właściwego ostatecznego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu wskazano, iż kwestia uznania przedmiotowej wiaty za samowolę budowlaną była już przedmiotem postępowania sądowego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. II SA/Po 325/11. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, iż "(...) wiata została zrealizowana w ramach samowoli budowlanej (...)". Z akt sprawy nie wynika również, aby inwestor przedłożył dokumenty świadczące, iż jest to nowy legalnie posadowiony obiekt, wobec czego organ odwoławczy uznał za trafne postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe postanowienie wniosła [...] S.A., wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Strona skarżąca zarzuciła organowi: 1. naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia [...] czerwca 2012 r.; 2. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej wykładni zażalenia; 3. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie pełnego odniesienia się do kwestii ewentualnego umorzenia postępowania legalizacyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że obowiązkiem organu odwoławczego było dokładne ustalenie jakie strona skradająca zażalenie stawia zarzuty rozstrzygnięciu organu I instancji. W skardze wyrażono opinię, że w zażaleniu L.N. przedstawił argumentację kwestionującą w istocie konieczność prowadzenia postępowania legalizacyjnego, dlatego że w chwili obecnej dotyczyć ma ono w istocie innego obiektu aniżeli w chwili wszczęcia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 789/12, oddalił skargę. W pierwszej kolejności Sąd I instancji przypomniał, że przedmiotem wszczętego z urzędu postępowania przed PINB dla powiatu poznańskiego jest sprawa samowoli budowlanej polegające na posadowieniu wiaty drewnianej. Nakaz rozbiórki tejże wiaty został zakwestionowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 11 sierpnia 2011 w sprawie o sygn. akt II SA/Po 325/11, wskutek czego sprawa wróciła do organu I instancji. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd podał, że nieprzekonywająca jest ocena organu co do braku zgodności zabudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i polecił, aby w tym zakresie poczynić dokładne ustalenia. W toku ponownego rozpoznania sprawy Wójt Gminy C. w dniu [...] kwietnia 2012 r. wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla omawianego obiektu. Powyższe postanowienie zostało przez [...] S.A zaskarżone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu. W tej sytuacji organ I instancji prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie do czasu rozstrzygnięcia sprawy o zgodności lub braku zgodności budowli z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd wskazał, że w toku tego postępowania zgodność budowli z planem miejscowym jest kwestia sporną. Wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w prowadzonej sprawie uwarunkowane jest od przedłożenia ostatecznego rozstrzygnięcia co do zgodności budowli z planem miejscowym. W tym zakresie postępowanie toczy się przed innym organem i jej rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu. W sytuacji, gdy powyższe zagadnienie jest istotą sporu, nie można absolutnie tego zagadnienia pominąć. Konieczność ostatecznego rozstrzygnięcia tego zagadnienia w toku uprzedniego postępowania administracyjnego jest warunkiem koniecznym dla procedowania w niniejszej sprawie. Sąd zwrócił uwagę, że postępowanie legalizacyjne jest wieloetapowe. Zgodnie z art. 48 ust.3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta burmistrza albo prezydenta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd I instancji nie podzielił zarzutu naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. Uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zakwalifikował pismo skarżącego z dnia [...] czerwca 2012 r. jako zażalenie na postanowienie PINB dla powiatu poznańskiego z dnia [...] maja 2012 r. Pismo to nie zawiera żadnych braków formalnych uniemożliwiających nadanie mu właściwego biegu, pochodzi od osoby upoważnionej do reprezentacji [...] S.A. i wyraźnie wskazuje skarżone rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu stawiane w skardze zarzuty zmierzają jedynie do przeciągnięcia postępowania administracyjnego i nie mają żadnego prawnego uzasadnienia. Zarzuty, że obecnie na działce jest inny obiekt i wnioskowanie o umorzenie postępowania rozbiórkowego, nie mają także żadnego znaczenia dla oceny przez Sąd prawidłowego postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] S.A. Strona zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 4 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 22 ustawy Prawo budowlane poprzez niedopełnienie obowiązku rozpoznania skargi na postanowienie Wielkopolskiego WINB w granicach sprawy i jej rozpoznanie z pominięciem okoliczności istotnych dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy, a mianowicie: a) niedostrzeżenie okoliczności, z których bezpośrednio wynika, że w istocie postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego dotyczy, jak same organy stwierdzają, braku zgłoszenia i wystąpienia o pozwolenie na budowę grillowni, podczas gdy obiekt ten stanowi obiekt małej architektury, nie wymagający zgłoszenia ani pozwolenia na budowę, a tym bardziej wydania zaświadczenia o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, b) pominięcie okoliczności, z których wynika, iż organy nadzoru budowlanego nie przedsięwzięły wszelkich dostępnych środków mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy, co spowodowało błędne zaklasyfikowanie przedmiotowego obiektu jako obiektu budowlanego, c) pominięcie okoliczności, z których wynikało, iż w miejscu posadowienia poprzedniej konstrukcji znajduje się obecnie nowa legalnie posadowiona konstrukcja, która z uwagi na swe cechy stanowi obiekt małej architektury. 2. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 105 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż Wielkopolski WINB słusznie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania, w sytuacji gdy zgodnie z obiektywnymi kryteriami przedmiotowa konstrukcja stanowi obiekt małej architektury, zatem nie jest wymagane wydanie zaświadczenia o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż obiekt ten nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia na budowę, zatem postępowanie winno zostać przez organy nadzoru budowlanego umorzone. Wskazując na powyższe strona wnosząca skargę kasacyjną wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się w istocie do kwestionowania dokonanej przez organ kwalifikacji obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie organów nadzoru budowlanego, a które zostało zawieszone zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną wiata o konstrukcji drewnianej zlokalizowana na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w D. stanowi obiekt małej architektury niewymagający zgłoszenia ani pozwolenia na budowę, zatem tym bardziej zbędne jest wydanie w stosunku do niego zaświadczenia o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 4 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 22 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazany przepis wyznacza zakres kontroli legalności dokonywanej przez sąd administracyjny. W orzecznictwie przyjmuje się, iż niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza ono natomiast, że sąd ten ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 2059/10; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd I instancji niewątpliwie nie naruszył przywołanego wyżej przepisu. Przypomnieć trzeba, że w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia było postanowienie Wielkopolskiego WINB z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczy legalności budowy wiaty w konstrukcji drewnianej, zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w D. O kwalifikacji prawnej tego obiektu budowlanego przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 325/11. W uzasadnieniu wyroku Sąd ten wskazał, że "posadowienie przedmiotowej wiaty wymagało uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę o której mowa w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2010 r. ,nr 243, poz. 1623 ze zm.), a inwestor - Spółka [...] SA w D. - nie posiada takowej i nie wystąpił o jej uzyskanie. Tym samym wiata została zrealizowana w ramach samowoli budowlanej (...)". Przywołany wyrok został wydany w granicach rozpoznawanej sprawy i jest wyrokiem prawomocnym. Stwierdzić zatem należy, że wyrażona w wyroku z dnia 11 sierpnia 2012 r. ocena prawna kwalifikacji przedmiotowej wiaty jest oceną wiążącą w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. Co istotne, na mocy art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w prawomocnym wyroku sądu wiąże każdy orzekający w tej samej sprawie sąd administracyjny, zatem również Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej od kolejnego orzeczenia sądu I instancji. Z tego względu brak jest podstaw, by w jakikolwiek sposób analizować zasadność zarzutów skargi kasacyjnej, sprowadzających się do podważania kwalifikacji prawnej przedmiotowej wiaty jako wymagającej uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ocena prawna obiektu budowlanego we wskazanym zakresie została dokonana przez organy orzekające w sprawie prawidłowo, bowiem jest zgodna z ocena prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 325/11. W skardze kasacyjnej strona skarżąca powtórzyła argumentacje zawartą w skardze, iż obecnie na działce w miejscu poprzedniej konstrukcji posadowiony jest inny obiekt, a nadto – posadowiony jest legalnie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż tak sformułowane zarzuty pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Zauważyć należy, że z akt sprawy nie wynika, by postępowanie prowadzone było w stosunku do obiektu, którego na działce już nie ma i który został zastąpiony inną konstrukcją. Inwestor nie przedłożył dowodów potwierdzających taką zmianę, jak też nie wykazał, by obiekt został zrealizowany legalnie. Nieuzasadniony okazał się również zarzut naruszenia art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 105 k.p.a. Należy podkreślić, iż przewidziany w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.; dalej jako: Prawo budowlane) tryb postępowania organów nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej powinien w pierwszej kolejności zmierzać do legalizacji tej samowoli. Dopiero brak możliwości legalizacji skutkować będzie nakazem rozbiórki. Wydanie nakazu rozbiórki jest bowiem następstwem stwierdzenia braku możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Stosownie do art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego jeżeli budowa obiektu budowlanego wybudowanego lub będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie postanowieniem PINB dla powiatu poznańskiego z dnia [...] marca 2012 r. nałożono na [...] S.A. obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, m.in. zaświadczenia Wójta Gminy C. o zgodności wiaty o konstrukcji drewnianej zlokalizowanej na działce nr [...] przy ul. [...] w D. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie budzi wątpliwości, że ustalenie w kwestii zgodności budowy przedmiotowego obiektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowanie przestrzennego jest warunkiem koniecznym do wydania przez organy nadzoru budowlanego rozstrzygnięcia sprawy samowoli budowlanej. Konieczność rozstrzygnięcia tego zagadnienia wynika wprost z art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Ustalenia w tym zakresie dokonuje zgodnie ze swoją właściwością wójt, burmistrz lub prezydent miasta w drodze wydania zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o czym stanowi art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wójt Gminy C. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. odmówił wydania inwestorowi zaświadczenia o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wiaty (grillowni) w konstrukcji drewnianej. [...] S.A. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Stosując w drodze analogii ustawową definicję decyzji ostatecznej zawartą w art. 16 § 1 k.p.a. przyjąć należy, iż postanowienia ostateczne to te postanowienia, na które nie służy zażalenie, a zatem te, które nie mogą być weryfikowane w administracyjnym toku instancji. W związku z powyższym wydane przez Wójta Gminy C. postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia nie było ostateczne, a tym samym nie mogło w sposób wiążący inne organy administracji publicznej przesądzać o kwestii zgodności budowy obiektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Warunkiem koniecznym do procedowania w sprawie samowoli budowlanej jest uzyskanie ostatecznego rozstrzygnięcia właściwego organu w tej kwestii. W sytuacji, gdy wydanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, jest przedmiotem toczącego się postępowania organu odwoławczego wskutek złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organy nadzoru budowlanego nie mogą z przyczyn obiektywnych prowadzić postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy o zgodności lub braku zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – należy uznać zatem za prawidłowe, a co więcej – konieczne. W rozpoznawanej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ I instancji zasadnie zawiesił postępowanie w sprawie do czasu rozstrzygnięcia sprawy o zgodności lub braku zgodności budowy wiaty z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zaskarżone postanowienie, utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, odpowiada prawu. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę a zaskarżony wyrok jest prawidłowy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło