VI SA/Wa 2451/11
WyrokWSA w Warszawie2012-11-21
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Małgorzata Grzelak, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Polskiego Związku Piłki Nożnej o odmowie wydania licencji na uczestnictwo w rozgrywkach ekstraklasy, wydana z naruszeniem wewnętrznych regulaminów PZPN, może zostać uznana za decyzję administracyjną podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Decyzje organów statutowych Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawach przyznawania i pozbawiania licencji sportowych, mimo że nie są decyzjami administracyjnymi w ścisłym tego słowa znaczeniu, podlegają kontroli sądów administracyjnych. Naruszenie przez te organy wewnętrznych regulaminów PZPN, które określają warunki i tryb przyznawania licencji, stanowi podstawę do uchylenia lub stwierdzenia nieważności takich rozstrzygnięć.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania licencji na uczestnictwo w rozgrywkach Ekstraklasy w sezonie 2009/2010 dla klubu K. Spółka Akcyjna (dawniej L. S.A.). Polski Związek Piłki Nożnej (PZPN) odmówił wydania licencji, powołując się na niespełnienie kryteriów finansowych i infrastrukturalnych. Klub odwołał się, a następnie zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenia formalne i merytoryczne. WSA pierwotnie stwierdził nieważność decyzji, ale NSA uchylił ten wyrok, wskazując na błędną ocenę charakteru prawnego rozstrzygnięć PZPN. Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez WSA, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją uchwałę, stwierdzając ich nieważność z powodu rażących naruszeń wewnętrznych regulaminów PZPN.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją uchwałę Polskiego Związku Piłki Nożnej, stwierdził, że opisane rozstrzygnięcia nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Polskiego Związku Piłki Nożnej na rzecz skarżącej kwotę zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. Spółka Akcyjna z siedzibą w L. na decyzję Polskiego Związku Piłki Nożnej z siedzibą w [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania licencji uprawniającej do uczestnictwa w rozgrywkach ekstraklasy w sezonie 2009/2010 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją uchwałę nr [...] na sezon rozgrywkowy 2009/2010 (bez daty); 2. stwierdza, że opisane w pkt 1 decyzja i uchwała nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Polskiego Związku Piłki Nożnej z siedzibą w [...] na rzecz skarżącej K. Spółka Akcyjna z siedzibą w L. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2009r. Komisja Odwoławcza ds. Licencji Klubowych Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZPN) nr [...], odmówiła L. S.A. z siedzibą w L. (obecnie K. S.A., skarżąca) wydania licencji uprawniającej ją do uczestnictwa w rozgrywkach Ekstraklasy w sezonie 2009/2010.
Decyzją tą Komisja Odwoławcza "podtrzymała decyzję I instancji" (uchwałę nr [...] na sezon rozgrywkowy 2009/2010 (bez daty) odmawiającą skarżącej wydania licencji uprawniającej ją do uczestnictwa w rozgrywkach Ekstraklasy w sezonie 2009/2010.
Powyższa decyzja zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. (k. 531) Polski Związek Piłki Nożnej poinformował L. S.A. z siedzibą w L. o rozpoczęciu procedury przyznawania licencji na sezon 2009/2010. W załączeniu tego pisma przesłał wymagane formularze; kwestionariusz dot. kryteriów personelu i administracji; kryteria sportowe, prawne oraz finansowe; a także załączniki do Podręcznika Licencyjnego regulującego procedurę licencyjną. Podręcznik Licencyjny został przyjęty przez PZPN uchwałą nr I/9 Zarządu PZPN z 31 marca 2006 r., a następnie zmieniony uchwałą Zarządu PZPN nr XIV/194 z 28 listopada 2008 r.
Dnia [...] marca 2009 r. do PZPN Komisji ds. Licencji dla Klubów Ekstraklasy wpłynął wniosek skarżącej (k. 229) o przyznanie Klubowi skarżącej licencji uprawniającej do gry w Ekstraklasie w sezonie 2009/2010. We wniosku skarżąca powołała się na Podręcznik Licencyjny PZPN. Do wniosku tego załączono szereg dokumentów (spis załączników k. 232-236), które miały potwierdzać spełnienie przez skarżącą następujących kryteriów:
1. sportowych – m.in.:
a. program rozwoju młodzieży na okres 2009 - 2011 – k. 288,
b. zatwierdzony program szkolenia młodzieży – k. 299,
c. listę zespołów młodzieżowych – k. 300,
2. dot. personelu i administracji – m.in.:
e. kwestionariusz z [...] marca 2009 r. – k. 309,
f. zakresy obowiązków wraz ze stosownymi umowami/kontraktami lub porozumieniami odnośnie stosunku pracy/współpracy:
i. sekretariatu skarżącej – k. 315,
ii. prezesa – k. 318,
iii. dyrektora generalnego, prokurenta – k. 322,
iv. księgowej – k. 324,
v. kierownika ds. bezpieczeństwa obiektu sportowego skarżącej – k. 325,
vi. rzecznika prasowego – k. 331,
vii. lekarza, specjalisty ds. odnowy biologicznej – k. 333 i 339,
viii. pierwszego trenera drużyny Ekstraklasy seniorów piłki nożnej – k. 340,
ix. trenera – koordynatora i trenerów sekcji młodzieżowej – k. 344 wraz z listą nazwisk k. 357,
x. służb porządkowych – k. 354.
3. prawnych:
g) statut skarżącej – k. 383,
h) deklaracja udziału w rozgrywkach – k. 394,
i) oświadczenie skarżącej – k. 395,
j) KRS skarżącej na dzień [...] lutego 2009 r. – k. 397.
4. finansowych – m.in.:
k) bilans na dzień [...] grudnia 2008 r. – k. 410,
I) rachunek zysków i strat za okres od [...] stycznia do [...] grudnia 2008 r. – k. 413,
m) oświadczenie Zarządu skarżącej z [...] marca 2009 r., że w związku z rzeczonym na wstępie wnioskiem zatwierdza sprawozdanie finansowe sporządzone na dzień [...] grudnia 2008 r. – k. 417,
n) oświadczenia skarżącej dot. braku zaległych zobowiązań z tytułu:
i. transferów – k. 420,
ii. umów z pracownikami – k. 421,
iii. płatności składek ZUS – k. 422,
iv. płatności podatku dochodowego od osób fizycznych – k. 423,
o. bilans na dzień [...] czerwca 2009 r. – k. 433,
p. rachunek zysków i strat za okres od [...] stycznia do [...] czerwca 2009 r. – k. 436,
q. bilans na dzień [...] grudnia 2009 r. – k. 451,
r. rachunek zysków i strat za okres od [...] stycznia do [...] grudnia 2009 r. – k. 454,
s. sprawozdanie ze spostrzeżeniami na temat stanu faktycznego w zakresie zobowiązań skarżącej wobec pracowników oraz na rzecz ZUS i Urzędu Skarbowego, sporządzone przez P. Sp. z o.o. na dzień [...] grudnia 2008 r. – k. 466,
t. sprawozdanie ze sprawdzenia prognozowanych informacji finansowych przedstawionych przez skarżącą, sporządzone przez P. Sp. z o.o. – k. 471,
u. sprawozdanie ze spostrzeżeniami na temat stanu faktycznego w zakresie zobowiązań skarżącej z tytułu transferów, sporządzone przez P.Sp. z o.o. – k. 473,
v. protokół ze Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy skarżącej z [...] kwietnia 2009 r. – k. 484,
w. opinia niezależnego biegłego rewidenta wraz ze sprawozdaniem finansowym i raportem z badania sprawozdania finansowego skarżącej za rok obrotowy 2008, sporządzona przez P. Sp. z o.o.– k. 488,
5. infrastruktury – m.in.:
a. kwestionariusz lustracji S. w L. z [...] marca 2009 r. – k. 268
b. pomiar wielkości boiska – k. 266.
Złożone dokumenty uzyskały akceptację ekspertów PZPN oprócz dokumentów finansowych, które zostały zakwestionowane.
W wyniku rozpatrzenia wniosku podjęta została uchwała (bez daty, bez wskazania miejsca wydania i bez wskazania organu wydającego uchwałę) nr [...] na sezon rozgrywkowy 2009/2010, którą odmówiono skarżącej wydania licencji uprawniającej do uczestnictwa w rozgrywkach Ekstraklasy w sezonie 2009/2010.
W uzasadnieniu tej uchwały wskazano jedynie, że skarżąca nie spełnia warunków zawartych w Podręczniku Licencyjnym PZPN, a braki formalne i merytoryczne wniosku z [...] marca 2009 r. oraz załączonych do niego dokumentów nie zostały usunięte pomimo wezwania. Brakami tymi są: nieprzygotowanie stadionu zgodnie z raportem z wizytacji obiektu z [...] maja 2009 r. oraz nieudokumentowanie realizacji prognozy finansowej na sezon 2009/2010. Uchwała została umieszczona na druku firmowym PZPN oraz zaopatrzona w pięć nieczytelnych podpisów, w tym podpis "Przewodniczącego Komisji ds. Licencji Klubowych – H. N.". W uzasadnieniu uchwały zamieszczono pouczenie, iż stronom niezadowolonym z rozstrzygnięcia przysługuje odwołanie do Komisji Odwoławczej ds. Licencji w terminie 5 dni od daty doręczenia uchwały.
Z akt sprawy wynika, że powyższa uchwała została podjęta na posiedzeniu "Komisji ds. Licencji dla Klubów Ekstraklasy", które rozpoczęło się w dniu [...] maja 2009 r., zaś zakończyło się [...] maja 2009 r.
Dnia [...] maja 2009 r. skarżąca złożyła odwołanie, w którym wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę zaskarżonej uchwały, poprzez przyznanie licencji. Skarżąca podniosła, iż poprzez zawarcie umowy z F. sp. z o.o. nastąpiło właściwie udokumentowanie prognozy finansowej na sezon 2009/2010. Odnosząc się natomiast do drugiego z braków - nieprzygotowania stadionu, wskazała, że właściciel zobowiązał się przygotować stadion do rozgrywek w zgodzie z zaleceniami określonymi w raporcie ekspertów z [...] maja 2009 r. Jednocześnie skarżąca poinformowała, że zawarła umowę z G. na wynajem stadionu.
Komisja Odwoławcza ds. Licencji Klubowych rozpatrując odwołanie wydała w dniu [...] maja 2009 r. decyzję nr [...], w której "podtrzymała decyzję I instancji" i odmówiła skarżącej wydania licencji uprawniającej do uczestnictwa w rozgrywkach Ekstraklasy w sezonie 2009/2010.
W uzasadnieniu decyzji Komisja Odwoławcza uznała umowę z [...] maja 2009 r. zawartą przez skarżącą z G.za ważną i znoszącą zastrzeżenia Komisji w obszarze kryteriów infrastruktury. Odnosząc się natomiast do drugiego braku – kryterium finansowego, Komisja Odwoławcza stwierdziła, że skarżąca nie przedłożyła wiarygodnych dokumentów, niezbędnych do spełnienia warunków licencyjnych, zapisanych w rozdziale 10 Podręcznika Licencyjnego PZPN. W ocenie Komisji sytuacja finansowa klubu L. uzasadniała ogłoszenie jego upadłości. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że uzupełnieniem części uzasadnienia będzie opinia biegłego rewidenta - Pana E.T. członka Komisji odwoławczej, stanowiąca załącznik do uzasadnienia. Decyzja została zaopatrzona w podpis Przewodniczącego Komisji Odwoławczej ds. Licencji Klubowych - mgr Z. L.
Skutkiem tych orzeczeń była degradacja klubu L. do I Ligi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. S.A. podniosła szereg zarzutów natury formalnej i merytorycznej oraz wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. ewentualnie o jej uchylenie, zarzucając m.in. naruszenie;
- art. 107 § 1, § 3 i § 4 k.p.a.,
- art. 2 Konstytucji RP, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 75, art. 77, art. 107, art. 109 i art. 129 k.p.a. W uzasadnieniu skarżąca podała, że złożyła odpowiednie dokumenty potwierdzające prognozy finansowe, jednakże nie były one znane Komisji Odwoławczej w dniu podejmowania zaskarżonej decyzji. Wskazała również, że jej zdaniem zaskarżona decyzja nie zawiera podstawowych elementów, a zwłaszcza uzasadnienia faktycznego i prawnego. Nadto podniosła, ze decyzja ta została doręczona jej w sposób nieprzewidziany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego – za pomocą faksu,
- art. 12 § 1, art. 18 § 2, art. 34 § 1, art. 38 § 3, art. 40, art. 41, art. 42 § 4 Statutu PZPN w zw. z art. 7 ust. 4 ustawy z 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. z 2005 r., Nr 155, poz. 1298), cytowana dalej jako u.s.k. i w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 tj.), cytowana dalej jako u.o.s.
W dalszych pismach procesowych stanowiących uzupełnienie zarzutów skargi podniesiono także kwestię braku daty uchwały, braku miejsca wydania decyzji i uchwały, niewskazania składu Komisji I instancyjnej, braku możliwości identyfikacji podpisów poszczególnych osób, wątpliwego charakteru załącznika do uzasadnienia decyzji Komisji Odwoławczej.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna PZPN jako reprezentujący w postępowaniu sądowoadministracyjnym Komisję Odwoławczą ds. Licencji Klubowych (art. 25 § 1 w zw. z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniósł o jej oddalenie.
W dniu 31 lipca 2009 r. w gmachu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odbyło się posiedzenie mediacyjne, które jednak nie doprowadziło stron do uzgodnienia stanowisk.
Jednocześnie PZPN w piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r. zakwestionował konstytucyjność przepisu art. 6 ust. 7 u.s.k.
Zwracając się z wnioskiem o zbadanie czy przepis art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298, ze zm.) jest zgodny z art. 2, art. 10 ust. 1, art. 173 oraz art. 184 i art. 31 ust. 1- 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej PZPN powołał się na następujące argumenty;
1. brak spójności prakseologicznej analizowanej regulacji,
2. konflikt kompetencyjny na gruncie analizowanej regulacji,
3. sprzeczność analizowanej regulacji z naturą licencji sportowej.
Następnie postanowieniem z 12 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) odmówił M. z siedzibą w K. dopuszczenia do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze strony, zaś zażalenie M. na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 10 listopada 2009 r.
Uwzględniając wniosek PZPN Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 lutego 2010 r. zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym:
"Czy przepis art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298, ze zm.) jest zgodny z art. 2, art. 10 ust. 1, art. 173 oraz art. 184 i art. 31 ust. 1- 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
W wydanym w dniu 19 października 2010 r. wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł , że "Art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298 z 2006 r., Nr 64, poz. 448 i Nr 136, poz. 970 oraz z 2007 r. Nr 34 , poz. 206 i Nr 171, poz. 1208) jest zgodny z art. 31 ust. 1-2 i art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 10 w związku z art. 173 Konstytucji". Ponadto na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym umorzono postępowanie w pozostałym zakresie ( sygn. akt P 10/10).
Ostatecznie PZPN wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego ze względu na zakończenie rozgrywek Ekstraklasy w sezonie 2009/2010 oraz z uwagi na fakt, że z dniem 16 października 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857 ), która m.in. uchyla ustawę o sporcie kwalifikowanym.
Strona skarżąca wnosiła o nieuwzględnienie wniosku o umorzenie postępowania.
Wyrokiem z 11 stycznia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją uchwały Polskiego Związku Piłki Nożnej z siedzibą w W. - Komisji ds. Licencji Klubowych nr [...] na sezon rozgrywkowy 2009/2010.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego nadal procedował w oparciu o art. 6 ust. 7 u.s.k.
Sąd wskazał, że przedmiotem kontroli Sądu były rozstrzygnięcia organów statutowych PZPN (Komisji Licencyjnych) w sprawie złożonego przez klub L. wniosku licencyjnego na sezon rozgrywkowy 2009/2010.
Odwołując się do art. 1 pkt 2 k.p.a. Sąd stanął na stanowisku, że pod pojęciem "inne podmioty" należy rozumieć także organizacje działające w formie stowarzyszeń jakim jest PZPN. Wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniał zaskarżone orzeczenia przez pryzmat przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżone; uchwała i decyzja zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Oceniając pod względem formalnym zaskarżone akty Sąd doszedł do przekonania, że zawierają one wady polegające na rażącym naruszeniu przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu wymagającym wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W konsekwencji należało stwierdzić ich nieważność w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Jednocześnie Sąd uznał, że wniosek PZPN o umorzenie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zakończenie rozgrywek ligowych pozostaje bez żadnego wpływu na tok postępowania, nie powodując jego bezprzedmiotowości.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył Polski Związek Piłki Nożnej i zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości, wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 października 2011 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że przedmiotem jego kontroli są rozstrzygnięcia organów statutowych PZPN, jakkolwiek błędnie ocenił charakter prawny tych rozstrzygnięć, a w konsekwencji – także błędnie – uznał, że zawierają one "wady polegające na rażącym naruszeniu przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu wymagającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak było podstaw do przyjęcia, że Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu wydanym na skutek pytania prawnego Sądu I instancji wyraził pogląd co do charakteru prawnego licencji dopuszczającej klub sportowy do uczestnictwa w sporcie kwalifikowanym, jakkolwiek przesądził, że rola licencji (w powiązaniu z jej cechami administracyjnoprawnymi i publicznoprawnymi) wystarczająco uzasadnia przeciwstawienie się ocenie wyrażonej przez WSA co do wyłącznie cywilnoprawnego charakteru licencji. To zaś dla Trybunału Konstytucyjnego stało się zasadniczym argumentem dla uzasadnienia tezy, że badane rozwiązanie mieści się w zakresie swobody ustawodawcy (wynikającej z art. 176 ust. 2 Konstytucji) i jest zgodne z art. 184 Konstytucji.
Dokonując ocena charakteru (statusu) prawnego licencji o której mowa w art. 6 ust. 1 u.s.k. na gruncie tej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że udzielanie licencji na podstawie przepisu art. 6 ust. 1 u.s.k. nie zostało ograniczone tylko do współzawodnictwa sportowego w tych dyscyplinach sportu, w których przybiera ono formę rozgrywek ligowych, a zwłaszcza ligi zawodowej (zob. art. 15 ust. 1 i 2 u.s.k.), gdyż licencja jest zasadą w całym sporcie kwalifikowanym, w którym uczestnictwo we współzawodnictwie sportowym jest jego istotą (art. 3 pkt 3 u.s.k.). Ustalenie to jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego istotne, bowiem pozwala ono na odrzucenie tych kierunków interpretacji, które kładą nacisk na ekonomiczne efekty działalności w sporcie, dla których reglamentacja w dostępie do sportu kwalifikowanego może mieć istotne znaczenie. Tę właśnie argumentację uwypuklił Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 października 2010 r. (sygn. akt P 10/10), podnosząc między innymi, że nieuzyskanie licencji oznacza w praktyce marginalizację (klubu), a często również pociąga za sobą problemy finansowane i zaprzestanie działania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ten kierunek interpretacji charakteru licencji jest błędny, albowiem nie uwzględnia on zasady powszechności licencji w sporcie kwalifikowanym, co – w ujęciu wertykalnym – opisać można jako licencjonowanie współzawodnictwa sportowego, organizowanego lub prowadzonego w określonej dyscyplinie sportu przez polski związek sportowy (lub podmioty działające z jego upoważnienia), począwszy od najniższego, aż do najwyższego poziomu rozgrywek. Ponadto w dyscyplinie sportu, w której współzawodnictwo sportowe jest organizowane w formie rozgrywek ligowych, właściwy polski związek sportowy może ale nie musi utworzyć ligę zawodową, a taki obowiązek powstaje wówczas, gdy ponad połowa klubów sportowych biorących udział w rozgrywkach ligowych na najwyższym poziomie rywalizacji działa w formie spółek akcyjnych (art. 15 ust. 1 i 2 u.s.k.).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, licencji sportowych nie można więc uznać za administracyjne zezwolenia na prowadzenie określonej działalności gospodarczej, nie są one także decyzjami administracyjnymi wydawanymi przez PZPN, jako podmiot powołany z mocy prawa do załatwiania spraw określonych w art. 1 pkt 1 k.p.a. – spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Nie da się bowiem pogodzić z zasadami wykładni prawa, zastosowanej przez Sąd pierwszej instancji techniki interpretacji tekstu prawnego, polegającej na całkowicie nieuzasadnionym przyjęciu założenia, że PZPN, jako polski związek sportowy w rozumieniu art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 – 3 u.s.k., właściwy do przyznania licencji sportowej, jest z tej racji innym podmiotem powołanym z mocy prawa do załatwiania spraw określonych w art. 1 pkt 1 k.p.a., a następnie wywiedzenie na tej podstawie wniosku, że rozstrzygnięcia PZPN w sprawach przyznawania i pozbawiania licencji dla klubów sportowych, w oparciu o przepis art. 6 ust. 1 u.s.k., są decyzjami administracyjnymi, do których stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołanie się przez Sąd pierwszej instancji w celu uzasadnienia tego poglądu do wyroku NSA z dnia 27 września 1984 r. (II SA 1029/84, OSP 1986, z. 3, poz. 47) i uznanie, że orzeczenie to "zachowuje swoją aktualność w odniesieniu do aktów organów jurysdykcyjnych PZPN w przedmiocie licencji", nie spotkało się z akceptacją Sądu II instancji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 6 ust. 1 u.s.k., w sprawach przyznawania i pozbawiania licencji, są aktami sui generis, które ustawodawca poddał kontroli sądów administracyjnych, pozostawiając właściwemu polskiemu związkowi sportowemu uprawnienie do określenia warunków i trybu przyznawania i pozbawiania licencji w regulaminach.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji rozpoznając sprawę uchylił się od skontrolowania zaskarżonego rozstrzygnięcia w odniesieniu do adekwatnego wzorca kontroli, na który składają się normy materialne i procesowe zawarte w cyt. ustawie o sporcie kwalifikowanym oraz regulaminach, o których mowa w art. 6 ust. 3 tej ustawy, jak też właściwych aktach prawnych regulujących funkcjonowanie PZPN.
Postanowieniem 13 marca 2012r. Naczelny Sąd Administracyjny na skutek wniosku K. S.A. w L. (dawniej L. S.A. w L.) o wykładnię i uzupełnienie wyroku z dnia 3 października 2011r. odmówił uzupełnienia oraz wykładni tegoż wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonych aktów pod względem ich celowości czy słuszności.
W przedmiotowej sprawie przede wszystkim wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej NSA mają moc wiążącą, zaś odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.
Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).
Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.
W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.
Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1121/11.
W orzeczeniu tym Sąd II instancji zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, rozstrzygającemu sprawę w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1153/09, iż błędnie ocenił charakter prawny zaskarżonych rozstrzygnięć, a w konsekwencji – także błędnie – uznał, że zawierają one wady polegające na rażącym naruszeniu przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu wymagającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 6 ust. 1 u.s.k., w sprawach przyznawania i pozbawiania licencji, są aktami sui generis, które ustawodawca poddał kontroli sądów administracyjnych, pozostawiając właściwemu polskiemu związkowi sportowemu uprawnienie do określenia warunków i trybu przyznawania i pozbawiania licencji w regulaminach.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji rozpoznając sprawę uchylił się od skontrolowania zaskarżonego rozstrzygnięcia w odniesieniu do adekwatnego wzorca kontroli, na który składają się normy materialne i procesowe zawarte w cyt. ustawie o sporcie kwalifikowanym oraz regulaminach, o których mowa w art. 6 ust. 3 tej ustawy, jak też właściwych aktach prawnych regulujących funkcjonowanie PZPN.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kierując się przytoczoną wyżej wykładnią prawa sformułowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym orzeczeniu przystąpił do oceny zaskarżonych rozstrzygnięć w oparciu o normy materialne i procesowe zawarte w ustawie o sporcie kwalifikowanym oraz regulaminach, o których mowa w art. 6 ust. 3 tej ustawy, jak też właściwych aktach prawnych regulujących funkcjonowanie PZPN.
W przedmiotowej sprawie zastosowanie będą miały przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. z dnia 17 sierpnia 2005 r. ) zgodnie z wyrażoną też przez Trybunał Konstytucyjny zasadą tempus regit actum zgodnie, z którą sądy administracyjne orzekają w oparciu o stan prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 1 u.s.k. ustawa określa zasady prowadzenia działalności w zakresie sportu kwalifikowanego, zasady uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym, a także zadania organów administracji rządowej, jednostek samorządu terytorialnego oraz innych podmiotów w zakresie organizacji uprawiania sportu kwalifikowanego i współzawodnictwa sportowego. Uprawianie sportu kwalifikowanego odbywa się zgodnie z przepisami ustawy, postanowieniami statutów i regulaminów związków sportowych, polskich związków sportowych oraz międzynarodowych organizacji sportowych.
Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 3 pkt 3 u.s.k. sport kwalifikowany jest formą aktywności człowieka związaną z uczestnictwem we współzawodnictwie sportowym, organizowanym lub prowadzonym w określonej dyscyplinie sportu przez polski związek sportowy lub podmioty działające z jego upoważnienia.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 u.s.k. uczestnikami współzawodnictwa sportowego mogą być kluby sportowe, zawodnicy zrzeszeni w klubach sportowych lub zawodnicy niezrzeszeni. Szczegółowe zasady uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym w danej dyscyplinie sportu określają regulaminy polskich związków sportowych.
Art. 6 u.s.k. stanowi, że:
1. Uczestnictwo klubu sportowego w sporcie kwalifikowanym w danej dyscyplinie sportu wymaga posiadania przez ten klub licencji. Licencję przyznaje właściwy polski związek sportowy.
2. Do wniosku o przyznanie licencji należy dołączyć:
1) wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego lub z innego rejestru albo z ewidencji właściwych dla formy organizacyjnej danego klubu sportowego;
2) odpis statutu lub umowy spółki - w przypadku klubu sportowego działającego jako osoba prawna;
3) pisemne zobowiązanie klubu sportowego do przestrzegania statutu i regulaminów polskiego związku sportowego oraz międzynarodowych organizacji sportowych.
3. Warunki i tryb przyznawania i pozbawiania licencji są określane w regulaminach właściwego polskiego związku sportowego.
4. Polski związek sportowy prowadzi ewidencję przyznanych licencji.
5. Polski związek sportowy może pobierać opłatę za przyznanie licencji w wysokości nieprzekraczającej kosztów jej przyznania.
7. W sprawach przyznawania i pozbawiania licencji od orzeczeń polskiego związku sportowego klubowi sportowemu przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 7 ust.1 i 4 u.s.k. polskim związkiem sportowym jest związek sportowy, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej, o zasięgu ogólnokrajowym, utworzony po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw kultury fizycznej i sportu. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do polskich związków sportowych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, z 2003 r. Nr 96, poz. 874 oraz z 2004 r. Nr 102, poz. 1055).
Jest kwestią bezsporną, że w przedmiotowej sprawie właściwym polskim związkiem sportowym, o którym mowa w powołanych wyżej przepisach u.s.k. jest Polski Związek Piłki Nożnej (PZPN).
W toku postępowania, na żądanie Sądu (zarządzenie z dnia [...] lipca 2009 r. k.147 akt sądowych) PZPN przy piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. (k. 205 akt sądowych) przedstawił Statut Polskiego Związku Piłki Nożnej (dalej Statut PZPN) aktualny na dzień wydania zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2009r. (tom XI akt adm.) Statut ten na stronie tytułowej w nagłówku wskazuje "Stan prawny na dzień [...] lipca 2008 roku", jednak zgodnie z oświadczeniem zawartym w powołanym piśmie z [...] lipca 2009 r. obowiązywał on w przedstawionej treści co najmniej do dnia [...] maja 2009 r. (przedstawiony Statut tom. XI akt adm.).
W przedstawionych Sądowi aktach administracyjnych znajduje się także Statut Polskiego Związku Piłki Nożnej poświadczony za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego A. W. , na którego ostatniej stronie (str. 42) zamieszczono adnotację "Niniejszy tekst jednolity Statutu uwzględnia zmiany przyjęte przez Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo – Wyborcze PZPN w dniu 30 października 2008 roku oraz Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Delegatów PZPN w dniu 24 stycznia 2009 roku".
Oba przedstawione teksty Statutu PZPN są różne, przede wszystkim w zakresie postanowień art. 42 Statutu wskazującego organy jurysdykcyjne PZPN.
W § 4 tegoż artykułu w jednej wersji występuje Komisja d.s. Licencji Klubowych Ekstraklasy, w drugiej wersji brak takiego organu.
Wobec powyższych rozbieżności, których pełnomocnicy PZPN nie byli w stanie wyjaśnić w toku rozprawy w dniu 9 sierpnia 2012 r. Sąd zarządzeniem wydanym na tejże rozprawie zobowiązał pełnomocników PZPN do przedstawienia pełnego wypisu z KRS PZPN oraz kopii stosownych dokumentów z akt rejestrowych uzupełniających informację zawartą w odpisie celem wykazania i przedstawienia wersji statutów PZPN wiążących na dzień wydania obydwu zaskarżonych rozstrzygnięć.
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2012 r. (k. 902 akt sądowych) pełnomocnik PZPN poinformował, że zarówno zmiany statutowe z dnia 30 października 2008 r., jak i z dnia 24 stycznia 2009 r. zostały zarejestrowane postanowieniem Sądu Rejestrowego z dnia [...] kwietnia 2009 r., o czym PZPN został powiadomiony w dniu [...] maja 2009 r. Zdaniem pełnomocnika PZPN wobec tego, że orzeczenie w sprawie rejestracji Statutu mogło być zaskarżone w terminie 7 dniowym, przeto w jego ocenie jest rzeczą zrozumiałą, iż w momencie podejmowania uchwały przez Komisję ds. Licencji Klubowych obowiązywał Statut PZPN w ostatecznej wersji z dnia 3 lipca 2008 r.
Ostatecznie jednak na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 21 listopada 2012 r. pełnomocnik PZPN sprostował to stanowisko wskazując, iż orzeczenie Sądu Rejestrowego o wpisaniu zmian w Statucie stało się wykonalne z chwilą jego wydania tj. [...] kwietnia 2009 r.
Zgodnie z przedstawionym przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. odpisem pełnym z KRS PZPN (k. 892 i nast. akt sąd.) 30 kwietnia 2009 r. dokonano wpisu zmiany danych w Statucie PZPN obejmujących zmianę art. 42 § 4. Wpis ten obejmował zmiany wprowadzone uchwałami z 30 października 2008 r. i 24 stycznia 2009 r.
Zatem zmiany te w dniach [...] - [...] maja 2009 r. kiedy to odbywało się posiedzenia komisji obowiązywały i były ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym.
W dalszej treści uzasadnienia Sąd odwołuje się zatem do treści Statutu PZPN obejmującej zmiany wprowadzone Uchwałami z 30 października 2008 r. i 24 stycznia 2009 r.
Zgodnie z art. 1 Statutu PZPN - Polski Związek Piłki Nożnej, zwany dalej w skrócie "PZPN" lub "Związkiem" - jest organizacją korporacyjną typu stowarzyszeniowego w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa.
Zgodnie z art. 5 statutu PZPN - Podstawy prawne działania - PZPN działa zgodnie z Prawem o stowarzyszeniach, innymi przepisami prawa oraz niniejszym statutem. Przy wykonywaniu swoich zadań PZPN przestrzega statuty, regulaminy, inne przepisy FIFA i UEFA oraz statuty tych organizacji.
Zgodnie z art. 6 § 1 Statutu PZPN – Podporządkowanie przepisom PZPN - PZPN samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działania. Zasady regulujące sposób realizacji przez członków zadań zleconych określa Zarząd PZPN.
Zgodnie z art. 12 §1 pkt 23 Statutu PZPN – Zadania i sposoby ich realizacji - PZPN realizuje swoje cele w szczególności przez: 23) nadawanie klubom sportowym licencji uprawniających do udziału we współzawodnictwie sportowym.
Art.13 Statutu PZPN stanowi: - Organy PZPN
§ 1. PZPN prowadzi działalność statutową poprzez następujące organy:
a) Walne Zgromadzenie Delegatów (organ legislacyjny),
b) Zarząd i Komisję d.s. Nagłych (wykonawcze organy władzy),
c) Komisję Rewizyjną (organ kontrolny),
d) organy jurysdykcyjne (Wydział Dyscypliny, Izba ds. Rozwiązywania Sporów Sportowych, działająca w ramach wydziału Gier, Związkowy Trybunał Piłkarski, Piłkarski Sąd Polubowny, Komisje ds. Licencji),
e) Sekretarza Generalnego (organ administracyjny),
f) Wydziały, Komisje i inne organy wykonawcze.
§ 2. Wydziały, Komisje i inne organy wykonawcze wspierają działalność Zarządu, Komisji d.s. Nagłych oraz Sekretarza Generalnego. Kompetencje, skład oraz zasady funkcjonowania organów wykonawczych są określone w niniejszym Statucie oraz w odpowiednich regulaminach.
§ 3. Organy, o których mowa w § 1 i ich członkowie są niezależni od siebie. Członek Zarządu i Komisji Rewizyjnej nie może być jednocześnie członkiem organu jurysdykcyjnego lub Sekretarzem Generalnym i na odwrót.
§ 4. Członek statutowego organu PZPN nie może uczestniczyć w procesie decyzyjnym dotyczącym jakichkolwiek spraw lub zagadnień, w których istnieje lub może wystąpić konflikt interesów.
Zgodnie z art. 18 § 2 Statutu PZPN udział Klubu w zawodach organizowanych na szczeblu krajowym lub w rozgrywkach klubowych UEFA uzależniony jest od realizacji obowiązku uzyskania licencji od Komisji d.s. Licencji Klubowych PZPN, wydawanej po spełnieniu zespołu warunków i kryteriów opisanych ściśle w unormowaniach zatwierdzonych przez Zarząd PZPN dla zawodów krajowych oraz przez UEFA dla klubowych rozgrywek pucharowych.
Zgodnie z art. 22 § 1 Statutu PZPN – Status delegatów na Walne Zgromadzenie najwyższą władzą PZPN jest Walne Zgromadzenie Delegatów. W okresie między jego zebraniami władzę w Związku sprawuje Zarząd PZPN.
Zgodnie z art. 26 pkt.11) Statutu PZPN – Kompetencje Walnego Zgromadzenia - Do kompetencji Walnego Zgromadzenia Delegatów należy zatwierdzanie i zmienianie wewnętrznej struktury organizacyjnej Związku.
Zgodnie z art. 34 Statutu PZPN do kompetencji Zarządu należy m.in.: uchwalanie i zmienianie regulaminów organów jurysdykcyjnych, Wydziałów i Komisji, Biura Związku i innych jednostek organizacyjnych PZPN, powoływanie i odwoływanie przewodniczących, wiceprzewodniczących oraz członków organów jurysdykcyjnych, w razie potrzeby tworzenie nowych Komisji ad hoc.
Zgodnie z art. 42 Statutu PZPN – Organy jurysdykcyjne
§ 1. Organy jurysdykcyjne PZPN składają się z organów dyscyplinarnych, organów ds. przyznawania licencji klubom, Izby ds. Rozwiązywania Sporów
Sportowych – działającej w ramach Wydziału Gier PZPN oraz sądu polubownego
powołanego do rozpoznawania sporów majątkowych i niemajątkowych
związanych z uprawianiem sportu piłki nożnej.
§ 2. Organy jurysdykcyjne są powoływane na czteroletnią kadencję równą kadencji Zarządu. Członkowie organów jurysdykcyjnych nie mogą być jednocześnie członkami Zarządu, Komisji Rewizyjnej lub innego organu jurysdykcyjnego.
§ 3. Organami dyscyplinarnymi PZPN są Wydział Dyscypliny i Związkowy
Trybunał Piłkarski. Przewodniczący i przynajmniej 1/3 członków tych ciał muszą
być prawnikami.
§ 4. Organami d.s. przyznawania licencji klubom są: Komisja d.s. Licencji
Klubowych Ekstraklasy, Komisja d.s. Licencji Klubowych I ligi, Komisja ds. Licencji Klubowych II ligi oraz Komisja Odwoławcza d.s. Licencji Klubowych. W skład każdej ze wskazanych Komisji, składającej się z od 5 do 7 osób, musi wchodzić przynajmniej jeden dyplomowany księgowy oraz przynajmniej jeden prawnik.
§ 5. Członkami organów jurysdykcyjnych oraz innych komisji i wydziałów PZPN
mogą być wyłącznie osoby nie karane prawomocnym wyrokiem sądu
za przestępstwo umyślne. Niniejsze postanowienie stosuje się odpowiednio do
członków innych organów PZPN, w tym organów wykonawczych.
Uchwałą nr I/9 z dnia 31 marca 2006 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie licencji dla klubów I ligi piłki nożnej od sezonu 2008/2009 na podstawie § 12 pkt 23 Statutu PZPN w zw. z art.12 ust.1 pkt 8 u.s.k. przyjęto "Podręcznik Licencyjny PZPN" obowiązujący od sezonu 2008/2009, stanowiący załącznik nr 1 do tejże uchwały, jako dokument określający zasady nadawania licencji dla klubów piłkarskich, uczestniczących w rozgrywkach najwyższej klasy rozgrywkowej w Polsce.
Uchwałą nr II/40 z dnia 26 listopada 2008 roku
Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie powołania Przewodniczącego Komisji ds. Licencji Klubów Ekstraklasy na podstawie art. 34 § 1 pkt k) Statutu PZPN powołano Pana H. N. na funkcję Przewodniczącego Komisji ds. Licencji Klubów Ekstraklasy.
Uchwałą nr I/20 z dnia 7 stycznia 2009 roku
Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie powołania składu Komisji ds. Licencji dla Klubów Ekstraklasy na podstawie art. 34 § 1 pkt k) Statutu PZPN na wniosek Przewodniczącego Komisji ds. Licencji dla Klubów Ekstraklasy do
składu ww. Komisji powołano następujące osoby:
1. G. K. - Wiceprzewodniczący
2. B. B.
3. A. G.
4. J. K.
Uchwałą nr III/76 z dnia 17 grudnia 2008 roku
Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie przyjęcia
Regulaminu Komisji ds. Licencji Klubowych Ekstraklasy
Na podstawie art. 34 § 1 pkt h) Statutu PZPN przyjęto Regulamin Komisji ds. Licencji Klubowych Ekstraklasy.
Regulamin ten stanowi m.in.:
§1
1. Komisja ds. Licencji Klubowych Ekstraklasy, zwana dalej "Komisją" jest organem jurysdykcyjnym pierwszej instancji Polskiego Związku Piłki Nożnej realizującym procedurę licencyjną dla klubów występującym w Ekstraklasie piłki nożnej.
2. Komisja działa na podstawie postanowień Statutu PZPN oraz Podręcznika Licencyjnego PZPN na sezon 2008/2009 i następne, przyjętego uchwałą nr 1/9 z dnia 31 marca 2006 r. Zarządu PZPN.
§2
1. Komisja składa się z Przewodniczącego, Wiceprzewodniczącego, Sekretarza i 2 członków powoływanych i odwoływanych przez Zarząd PZPN na 3 -letnią kadencję. Członkowie Komisji mogą podlegać ponownemu powołaniu. W składzie Komisji musi znaleźć się co najmniej jeden wykwalifikowany prawnik oraz co najmniej jeden biegły rewident posiadający uprawnienia uznane przez stosowną Krajową Izbę Biegłych
Rewidentów i wpisany na listę podmiotów uprawnionych do badań sprawozdań finansowych.
2. Zarząd PZPN może powołać w skład Komisji również pracowników PZPN, z wyjątkiem Kierownika Działu Licencji, który nie może być powołany, jako członek takiego organu.
3. Każdy z członków Komisji jest zobowiązany do podpisania deklaracji zachowania poufności oraz deklaracji niezależności, stanowiących załączniki do Rozdziału 3 Podręcznika Licencyjnego.
4. 1) Członkiem Komisji nie może być osoba zatrudniona jako pracownik, członek, wspólnik/akcjonariusz, partner biznesowy, sponsor, konsultant klubu piłkarskiego posiadającego zespół występujący na szczeblu centralnym rozgrywek lub osoba, która osobiście lub na podstawie jakiejkolwiek umowy świadczy usługi na rzecz klubów piłkarskich wnioskujących o wydanie licencji.
2) Zakaz ten dotyczy także osób będących członkami rodzin (małżonkami, dziećmi, rodzicami, bądź rodzeństwem ) osób, o którym mowa w pkt 4.1).
§ 4
Komisja podejmuje decyzje w przedmiocie wydania licencji lub odmowy wydania licencji klubom Ekstraklasy na podstawie dostarczonych dokumentów i poprzez dokonanie weryfikacji spełnienia kryteriów wymaganych przez Podręcznik Licencyjny.
§6
Kworum wymagane do podejmowania decyzji przez Komisję wynosi minimum 3 członków obecnych, w tym Przewodniczący lub Wiceprzewodniczący. Decyzje Komisji są podejmowane zwykłą większością głosów obecnych na posiedzeniu Komisji, przy czym w przypadku równej ilości głosów za i przeciw decyduje głos
Przewodniczącego lub w przypadku jego nieobecności Wiceprzewodniczącego Komisji.
§ 7
Uchwała Komisji w sprawie odmowy przyznania licencji jest uzasadniana z urzędu.
Uchwałą nr II/43 z dnia 26 listopada 2008 roku
Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie powołania przewodniczącego Komisji Odwoławczej ds. Licencji Klubowych
na podstawie art. 34 § 1 pkt k) Statutu PZPN powołano Pana Z.L. na funkcję Przewodniczącego Komisji Odwoławczej ds. Licencji Klubowych.
Uchwałą nr I/22 z dnia 7 stycznia 2009 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie powołania składu Komisji Odwoławczej ds. Licencji Klubowych na podstawie art. 34 § 1 pkt k) Statutu PZPN na wniosek Przewodniczącego Komisji Odwoławczej ds. Licencji Klubowych do składu ww. Komisji powołano następujące osoby:
1. P. T.
2. A. T.
3. E. T.
4. J. T.
Uchwałą nr I/35 z dnia 7 stycznia 2009 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie przyjęcia Regulaminu Komisji Odwoławczej ds. Licencji Klubowych na podstawie art. 34 § 1 pkt h) Statutu PZPN przyjęto Regulamin Komisji Odwoławczej ds. Licencji Klubowych PZPN.
Regulamin ten stanowi m.in.:
§1
Komisja Odwoławcza ds. Licencji Klubowych, zwana dalej "Komisją Odwoławczą" jest organem wykonawczym Polskiego Związku Piłki Nożnej, realizującym procedurę licencyjną w postępowaniu odwoławczym dla klubów I i II ligi.
§2
Komisja Odwoławcza działa na podstawie art. 42 § 4 Statutu PZPN, Podręcznika Licencyjnego UEFA i niniejszego Regulaminu.
§ 5
Komisja Odwoławcza rozpatruje odwołania od uchwał Komisji Licencyjnych Ekstraklasy, I lub II ligi w przedmiocie odmowy przyznania licencji lub jej przedłużenia.
§ 7
Uchwała Komisji Odwoławczej jest ostateczna oraz sporządzona na piśmie wraz z uzasadnieniem.
§ 9
5. Przy rozpoznawaniu odwołania Komisja Odwoławcza może korzystać z pomocy ekspertów, powoływanych przez Zarząd PZPN do współpracy z Komisjami licencyjnymi PZPN. Ich głos jest tylko doradczym oraz nie biorą oni udziału w naradzie końcowej nad Uchwałą.
Uchwałą nr III/108 z dnia 13 lutego 2009 roku
Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie
zmiany Regulaminu Komisji ds. Licencji Klubowych Ekstraklasy na podstawie art. 34 § 1 pkt h) Statutu PZPN postanowiono w Regulaminie Komisji ds. Licencji Klubowych Ekstraklasy, przyjętym uchwałą Zarządu PZPN nr III/76 z dnia 17 grudnia 2008 roku, wprowadzić zmiany do tegoż regulaminu.
Z kolei Podręcznik Licencyjny PZPN przyjęty Uchwałą nr I/9 z dnia 31 marca 2006 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w słowniku terminów przyjmuje, że:
- Licencja to certyfikat poświadczający spełnienie przez licencjobiorcę wszystkich obowiązkowych minimalnych wymagań i umożliwiający dopuszczenie do rozgrywek klubowych PZPN i UEFA;
- Licencjodawca to Polski Związek Piłki Nożnej działający jako podmiot realizujący procedurę licencyjną i przyznający licencję.
W rozdziale: Licencjodawca pkt 3.2.1.1. wskazuje, że licencjodawcą jest Polski Związek Piłki Nożnej (PZPN).
W punkcie 3.2.2. Licencjodawca ustanawia dwa następujące organy decyzyjne:
c) Komisja ds. Licencji dla Klubów Ekstraklasy - organ pierwszej instancji
d) Komisja Odwoławcza ds. Licencji Klubowych - organ odwoławczy.
W punkcie 3.2.4. Podręcznika Licencyjnego PZPN zamieszczono przepisy dla Komisji ds. Licencji dla Klubów Ekstraklasy.
W punkcie 3.2.4.5. wskazano, że decyzja musi być wydana w formie pisemnej i zawierać uzasadnienie w przypadku odmowy wydania licencji.
W punkcie 3.2.5. Podręcznika Licencyjnego PZPN zamieszczono przepisy dla Komisja Odwoławcza ds. Licencji Klubowych.
W punkcie 3.2.5.9. wskazano, że decyzja musi mieć formę pisemną i zawierać uzasadnienie w przypadku odmowy wydania licencji.
W punkcie 3.2.7. Podręcznika Licencyjnego PZPN zamieszczono procedurę decyzyjną.
Punkt 3.2.7.4. Podręcznika Licencyjnego PZPN stanowi, że:
Posiedzenie odbywa się w sposób zamknięty, obejmuje wskazanie składu podejmującego decyzje i warunki istnienia quorum, po ewentualnym przesłuchaniu przedstawicieli licencjobiorcy. Organ decyzyjny wydaje pisemną decyzję, zawierającą:
- Datę jej wydania,
- Miejsce jej wydania,
- Imiona i nazwiska osób należących do składu organu podejmującego decyzję,
- Faktyczne i prawne uzasadnienie jej decyzji,
- wskazanie w stosownych przypadkach prawa do złożenia odwołania (forma, organ i termin),
- podpis Przewodniczącego danego organu.
W tym miejscu zauważyć można, że powołane wyżej akty wewnętrzne PZPN w zakresie określenia organu I instancji właściwego do rozpoznania wniosku o przyznanie licencji uprawniającej do gry w ekstraklasie posługują się różną nomenklaturą.
Art. 42 § 4 Statutu PZPN jako organ d.s. przyznawania licencji klubom ustanawia: Komisję d.s. Licencji Klubowych Ekstraklasy.
Uchwała nr II/40 z dnia 26 listopada 2008 roku Zarządu PZPN powołuje Przewodniczącego Komisji ds. Licencji Klubów Ekstraklasy.
Uchwała nr I/20 z dnia 7 stycznia 2009 roku Zarządu PZPN powołuje skład Komisji ds. Licencji dla Klubów Ekstraklasy.
Uchwała nr III/76 z dnia 17 grudnia 2008 roku Zarządu PZPN ustanawia Regulamin Komisji ds. Licencji Klubowych Ekstraklasy.
Z kolei Podręcznik Licencyjny PZPN przyjęty Uchwałą nr I/9 z dnia 31 marca 2006 roku Zarządu PZPN w punkcie 3.2.2. Licencjodawca ustanawia dwa następujące organy decyzyjne: Komisja ds. Licencji dla Klubów Ekstraklasy - organ pierwszej instancji, Komisja Odwoławcza ds. Licencji Klubowych - organ odwoławczy.
Nie budziło jednak wątpliwości Sądu, że w istocie chodzi o ten sam organ.
Wskazane wyżej akty zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowią podstawę oceny zaskarżonych rozstrzygnięć. Niewątpliwie Podręcznik Licencyjny w przypadku organizacji, jaką jest PZPN ma charakter regulaminu. Stosownie do treści art. 6 ust. 3 u.s.k. warunki i tryb przyznawania licencji określane są w regulaminach właściwego polskiego związku sportowego.
Badając sprawę w powyższym zakresie Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżone uchwała i decyzja zostały wydane z naruszeniem tychże norm.
Oceniając pod względem formalnym uchwałę nr [...] wydaną w I instancji należy stwierdzić, że posiada one następujące wady:
- brak oznaczenia organu, który wydał wskazane rozstrzygnięcie;
- mylne oznaczenie rozstrzygnięcia – "Uchwała" zamiast decyzja;
- brak daty i miejsca jej wydania;
- brak oznaczenia składu osobowego Komisji tj. imion i nazwisk osób należących do składu organu podejmującego decyzję;
- mylne oznaczenie przewodniczącego komisji, podpisującego wskazaną uchwałę - " Przewodniczący Komisji ds. Licencji Klubowych – H.N." tym samym w treści rozstrzygnięcia nadal brak oznaczenia organu wydającego zaskarżoną uchwałę;
- brak faktycznego i prawnego uzasadnienia uchwały tj. brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, brak wskazania konkretnych norm, które stanowiły podstawę odmowy wydania licencji.
Uchybień w zakresie braku oznaczenia organu, który wydał wskazane rozstrzygnięcie, braku daty i miejsca wydania uchwały, braku oznaczenia składu osobowego Komisji tj. imion i nazwisk osób należących do składu organu podejmującego decyzję w ocenie Sądu, nie może sanować protokół posiedzenia Komisji gdyż Podręcznik Licencyjny PZPN w punkcie 3.2.7.4. wprost wskazuje jakie dane musi zawierać wydawane rozstrzygnięcie. Przy tym zauważyć można, że wskazanie imion i nazwisk osób należących do składu organu może być istotne np. dla ustalenia czy, któryś z członków komisji nie podlegał wyłączeniu (art.13 § 4 Statutu PZPN, § 2 ust.4 Uchwały nr III/76 z dnia 17 grudnia 2008 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie przyjęcia Regulaminu Komisji ds. Licencji Klubowych Ekstraklasy.
Z kolei mimo braku szczegółowych regulacji dotyczących wymogów stawianych uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia, w ocenie Sądu przyjąć należy, że skoro powołane akty wewnętrzne PZPN uzasadnienia wymagają to musi ono spełniać podstawowe, ogólnie przyjęte kryteria stawiane motywom rozstrzygnięć. Oznacza to że komisja powinna przedstawić pełne uzasadnienie swego stanowiska ze wskazaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wskazanie konkretnych norm, które stanowiły podstawę odmowy wydania licencji. Tak aby nie miały one charakteru arbitralnego lecz dawały podstawę do ustalenia jakie były powody owego rozstrzygnięcia.
Uchwała ta narusza zatem Uchwałę nr III/76 z dnia 17 grudnia 2008 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie przyjęcia Regulaminu Komisji ds. Licencji Klubowych Ekstraklasy oraz Podręcznik Licencyjny PZPN w zakresie regulacji zawartych w punktach 3.2.4.5. i 3.2.7.4.
W II instancji została w dniu [...] maja 2009 r. wydana decyzja nr [...] przez Komisję Odwoławczą ds. Licencji Klubowych de facto utrzymująca w mocy uchwałę Komisji I instancji. Abstrahując od treści sentencji tejże decyzji, z której wynika, iż "podtrzymuje się decyzję I instancji" wskazać należy, że decyzja ta wydana została przez Komisję Odwoławczą ds. Licencji Klubowych. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że komisja podejmując uchwałę działała w składzie: Z. L. – Przewodniczący, P.T., A.T. i J.T. obradując w W. w dniu [...] maja 2009 r. W uzasadnieniu tej decyzji znajduje się też zapis: "utrzymać w mocy decyzję Komisji ds. Licencji dla Klubów Ekstraklasy z dnia [...] maja 2009 r. o niespełnieniu wymogu złożenia obowiązujących informacji finansowych". Wskazano też, że uzupełnieniem części uzasadnienia decyzji jest opinia biegłego rewidenta - Pana E. T., członka Komisji Odwoławczej, która stanowi załącznik do uzasadnienia. Opinia ta została podpisana przez E. T. Decyzja została opatrzona podpisem Przewodniczącego Komisji Odwoławczej ds. Licencji Klubowych – Z. L.
Zgodnie z Protokołem z posiedzenia Komisji Odwoławczej ds. Licencji Klubowych z dnia [...] maja 2009 r. (k.569 tom. II akt administracyjnych) E.T.był nieobecny na przedmiotowym posiedzeniu Komisji zatem nie brał udziału w podejmowaniu przedmiotowej decyzji.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja utrzymując w mocy uchwałę organu I instancji nie tylko akceptuje, ale i powiela wszystkie opisane wyżej naruszenia zasad proceduralnych przewidzianych w powołanych aktach PZPN, co już samo powoduje jej wadliwość.
Niezależnie od powyższego decyzja ta w ocenie Sądu, w sposób niedopuszczalny przyjmuje jako integralną część uzasadnienia opinię sporządzoną przez osobę, która nie brała udziału w posiedzeniu komisji podejmującej zaskarżoną decyzję.
Decyzja ta narusza zatem §2, 7, i 9 Uchwały nr I/35 z dnia 7 stycznia 2009 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie przyjęcia Regulaminu Komisji Odwoławczej ds. Licencji Klubowych oraz Podręcznik Licencyjny PZPN w zakresie regulacji zawartych w punktach 3.2.5.9. i 3.2.7.4.
Opinia E.T., który nie brał udziału w posiedzeniu Komisji Odwoławczej ds. Licencji Klubowych w dniu [...] maja 2009 r. nie może być uznana za element decyzji stanowiący jej uzasadnienie. Motywy w niej podniesione stanowią opinię osoby trzeciej, a nie składu komisji rozpoznającej odwołanie. Wobec tego nie może też podlegać merytorycznej kontroli Sądu jako nieprawidłowo inkorporowana do przedmiotowej decyzji.
W ocenie Sądu opisane wyżej uchybienia zaskarżonych rozstrzygnięć organów PZPN powodują konieczność wyeliminowania ich z obrotu, bowiem sprawiają że rozstrzygnięcia te nie poddają się merytorycznej kontroli Sądu. Dlatego też nie było właściwe rozważanie zarzutów skargi o charakterze merytorycznym na tym etapie postępowania.
Ponownie rozpoznając sprawę Organy Statutowe PZPN winny rozstrzygnąć ją przestrzegając związkowych regulacji wewnętrznych jako aktów sui generis określających warunki i tryb przyznawania i pozbawiania licencji, z uwzględnieniem ewentualnych zmian stanu prawnego. Organy winny też rozważyć okoliczność, że przedmiotowa licencja dotyczyć miała uczestnictwa w rozgrywkach Ekstraklasy w sezonie 2009/2010.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 2 w zw. z § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Na zasadzie art.152 p.p.s.a. ww. uchwała i decyzja nie podlegają wykonaniu. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło