IV SA/Po 1011/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-11-21
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Izabela Bąk – Marciniak, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rodzice dzieci uczęszczających do szkoły w innej miejscowości niż ta, której dotyczy uchwała o przekształceniu w szkołę filialną, posiadają legitymację skargową do zaskarżenia takiej uchwały na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżoną uchwałę. Rodzice dzieci uczęszczających do szkoły w innej miejscowości niż ta, której dotyczyła uchwała, nie posiadają legitymacji skargowej w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż skarga ta nie ma charakteru actio popularis. Ponadto, niektóre skarżące nie poprzedziły skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na uchwałę Rady Miejskiej w Wolsztynie dotyczącą przekształcenia Szkoły Podstawowej w Starej Dąbrowie w szkołę filialną. Skarżący podnosili, że uchwała została podjęta z naruszeniem prawa, w tym ustawy o systemie oświaty. Sąd wezwał skarżących do wskazania, którą konkretnie uchwałę zaskarżają, wykazania interesu prawnego oraz podania adresów zamieszkania. Skarżący wskazali, że zaskarżają wszystkie cztery uchwały dotyczące przekształcenia szkół, a ich legitymacja skargowa wynika z faktu posiadania dzieci w szkole w Karpicku oraz bycia mieszkańcami gminy i obywatelami RP. Sąd odrzucił skargę z powodu braku legitymacji skargowej większości skarżących oraz braku wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez niektóre z nich.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Izabela Bąk – Marciniak (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. S., J. S., A. L., E. K., J. W., D. W., J. G. na uchwałę Rady Miejskiej w Wolsztynie z dnia 25 kwietnia 2012 r. nr XVII/137/2012 w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w Starej Dąbrowie w Szkołę Filialną Szkoły Podstawowej we Wroniawach postanawia: odrzucić skargę
Pismem z dnia 2 lipca 2012r. A. S., J. S. A. L., J. W., D. W., D. D., M. R., M. W., I. B., M. K., M. D., I. Z. złożyli skierowane do Rady Miejskiej w Wolsztynie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na podjęciu w dniu 25 kwietnia 2012r. przez Radę Miejską w Wolsztynie uchwał nr: XVII/137/2012, XVII/138/2012, XVII/139/2012, XVII/140/2012 o przekształceniu Szkół Podstawowych w : Starej Dąbrowie w Szkołę Filialną Szkoły Podstawowej we Wroniawach, Tłokach w Szkołę Filialną Szkoły Podstawowej nr 1 w Wolsztynie, Adamowie w Szkołę Filialną Szkoły Podstawowej im. Stanisława Mikołajczyka w Starym Widzimiu i Karpicku w Szkołę Filialną Szkoły podstawowej nr 3 Pomnik Tysiąclecia Państwa Polskiego im. Michała Drzymały w Wolsztynie jako podjętych z naruszeniem powszechnie obowiązującego prawa, w tym zwłaszcza art.59 ust.1 ustawy o systemie oświaty.
W dniu 12 lipca 2012r. Rada Miejska w Wolsztynie podjęła uchwałę nr XX/161/2012 w sprawie rozpatrzenia ww. wezwania do usunięcia naruszenia prawa uznając je za bezzasadne.
Pismem z dnia 6 sierpnia 2012r. A. S., J. S., A. L., J. G., E. K., J. W., D. W. wnieśli skargę do tut. Sądu na powyższe uchwały, zaskarżając je w całości i wnosząc o stwierdzenie ich nieważności jako naruszających obowiązujące prawo.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Zarządzeniem z dnia [...] września 2012r. skarżący zostali zobowiązani do wskazania, którą konkretnie uchwałę zaskarżają, wykazania interesu prawnego do wniesienia skargi, podania adresów zamieszkania i to w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (k[...].akt IV SA/Po 954/12).
Pismem z dnia [...] września 2012r. skarżący A. S. (jako reprezentujący pozostałych skarżących – pełnomocnictwo k[...]. akt IV SA/Po 954/12) w odpowiedzi na zarządzenie podał adresy zamieszkania skarżących oraz podniósł, iż zaskarżeniu podlegają wszystkie cztery podjęte w dni 25 kwietnia 2012r. uchwały Rady Miejskiej w Wolsztynie dotyczące przekształcenia szkół, a legitymacja skargowa wynika z faktu, iż skarżący mają dzieci zapisane do Szkoły Podstawowej w Karpicku, ponadto wszyscy są mieszkańcami gminy Wolsztyn i obywatelami RP, w związku z czym mają obowiązek dbać o przestrzeganie prawa przez władze w stosunku do szkół dla dobra wszystkich dzieci.
Sprawa ze skargi A. S., J. S., A. L., E. K., J. W., D. W. i J. G., na uchwały Rady Miejskiej w Wolsztynie z dnia 25 kwietnia 2012
- nr XVII/140/2012 w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej w Karpicku w filię Szkoły Podstawowej nr 3 Pomnik Tysiąclecia Państwa Polskiego im.Michała Drzymały w Wolsztynie została zarejestrowana pod sygnaturą IV SA/Po 1010/12;
- nr XVII/139/2012 w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej w Adamowie w Szkołę Filialną Szkoły Podstawowej im. Stanisława Mikołajczyka w Starym Widzimiu została zarejestrowana pod sygnaturą IV SA/Po 1012/12;
- nr XVII/137/2012 w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej w Tłokach w filię Szkoły Podstawowej nr 1 w Wolsztynie została zarejestrowana pod sygnaturą IV SA/Po 954/12 celem rozpoznania.
Pismem z dnia [...] listopada 2012r. Gmina Wolsztyn zgłosiła swój udział do sprawy jako uczestnik postępowania.
Na rozprawie w dniu 21 listopada 2012r. Sąd postanowieniem dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Gminę Wolsztyn reprezentowaną przez Burmistrza Miasta Wolsztyn i to na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym /Dz. U. nr 142, poz.1591 z 2001 r. ze zm./. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zgodnie z ust. 2a. skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. Zatem warunkami dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego w oparciu o powołany przepis są : wydanie przez organ gminy uchwały w sprawie z zakresu administracji publicznej, uprzednie bezskuteczne wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa oraz zachowanie terminu do wniesienia skargi. Warunkiem zaś skuteczności skargi jest wykazanie przez skarżącego, iż kwestionowana uchwała narusza jego interes prawny.
Pierwszoplanową zatem kwestią w niniejszej sprawie musiała być ocena dopuszczalności wniesienia skargi i legitymacji skargowej skarżących z punktu widzenia spełniania przesłanek przewidzianych w art. 101 u.s.g.
Jak wynika z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, skargę może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Warunkiem zatem istnienia legitymacji skargowej skarżących jest naruszenie zaskarżoną uchwałą interesu prawnego lub uprawnienia skarżących.
W ocenie Sądu zaskarżona w niniejszym postępowaniu uchwała Rady Miejskiej w Wolsztynie z dnia 25 kwietnia 2012r. nr XVII/137/2012 w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w Starej Dąbrowie w Szkołę Filialną Szkoły Podstawowej we Wroniawach, niewątpliwie narusza interes prawny rodziców dzieci uczęszczających do tej szkoły. Z art. 15 w związku z art. 14 b ustawy o systemie oświaty wynikają obowiązki rodziców związane z realizacją przez ich dzieci obowiązku szkolnego. Jednocześnie na gminie ciąży z mocy art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym obowiązek zaspokajania zbiorowych potrzeb mieszkańców gminy w zakresie edukacji publicznej. Uwzględniając powyższą regulację prawną należy ocenić, że rodzice dzieci uczęszczających do likwidowanej (przekształcanej) szkoły niewątpliwie mają legitymację skargową do zaskarżenia uchwały o przekształceniu (likwidacji) tej szkoły (por.wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2012r., sygn..akt II SA/Po 520/12). Z akt niniejszej sprawy wynika jednakże, iż skarżący A. S., J. S., A. L., J. W., D. W., E. K. i J. G. nie są rodzicami dzieci uczęszczających do Szkoły Podstawowej w Starej Dąbrowie lecz w Karpicku i tam też mają miejsce zamieszkania. Nie wykazali w żaden inny sposób na czym polegało naruszenie ich interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowaną uchwałą. Prawo zaskarżania uchwał na podstawie art.101 ust.1 ust. o samorządzie gminnym przysługuje jedynie tym, którzy wykażą się naruszeniem konkretnego interesu prawnego wynikającego z określonej normy prawa materialnego. Skarga z art. 101 ust.1 u.s.g. nie ma w pełni charakteru actio popularis. Sąd zobowiązany jest do zbadania legitymacji procesowej skarżących poprzez ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała narusza jego prawem chroniony interes lub uprawnienie. Skarżący nie wykazali jaki istnieje związek pomiędzy ich własną, prawnie gwarantowaną (a nie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną uchwałą. Nie wykazali także związku przyczynowego pomiędzy ich interesem prawnym, a zaskarżoną uchwałą. Powołując się w piśmie z dnia [...] września 2012r. na fakt, iż zamieszkują na terenie gminy Wolsztyn oraz są obywatelami RP więc mają obowiązek dbania o przestrzeganie prawa w stosunku do szkół nie wykazali, że przysługuje im legitymacja procesowa. Zasady ustrojowe państwa nie są, co do zasady, przepisami mogącymi stanowić podstawę do wykazania się indywidualnym, jednostkowym interesem prawnym, a tym bardziej wskazania naruszenia tego interesu przez podmiot wnoszący skargę w trybie art. 101 ust.1 u.s.g. Normy konstytucyjne mogą stanowić podstawę do wykazania legitymacji skargowej jedynie wówczas, gdy formułują one w sposób bezpośredni obowiązek bądź uprawnienie dla podmiotu, który skargę wnosi (tak wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2010r.,II OSK 1032/10,Lex nr 737685).
Ponadto skarga E. K. i J. G. nie została poprzedzona wezwaniem przez nie do usunięcia naruszenia prawa.
Z uwagi na fakt, iż podmioty nie posiadają legitymacji skargowej, skargę ich jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało odrzucić, o czym Sąd orzekł w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło