II OZ 19/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2012 r., VII SA/Wa 2601/12 odmawiającego B.P. wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę postanawia uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazać sprawę temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2012 r., VII SA/Wa 2601/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej "WSA") odmówił B. P. wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta m. st. Warszawy (zwanego dalej "prezydentem") z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego (zwanego dalej "wojewodą") z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę. W uzasadnieniu podano, że B. P. pismem z dnia 2 października 2012 r. wniósł skargę na decyzję wojewody z dnia [...] września 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję prezydenta z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], udzielającej M. Z. pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. W ww. skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji prezydenta z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], gdyż - zdaniem wnioskodawcy - zachodzi niebezpieczeństwo, że wykonanie tej decyzji, a zatem przystąpienie do prac rozbiórkowych budynku przy ul. [...], spowoduje wyrządzenie skarżącemu znacznej szkody i spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci poważnego uszkodzenia budynku przy ul. [...], stanowiącego własność skarżącego, a także grozić będzie katastrofą budowlaną oraz niebezpieczeństwem dla przebywających w tym budynku ludzi. Rozpatrując ww. wniosek WSA wskazał, że z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej "ppsa") wynika, iż Sąd pierwszej instancji może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeśli wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy zaskarżonej decyzji. Dopiero, w razie gdy są podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie ppsa wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Nie jest zatem możliwe wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w innym postępowaniu w granicach tej samej sprawy, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, Sąd nie może wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji. Skoro wnioskiem o wstrzymanie wykonania strona skarżąca objęła wyłącznie decyzję prezydenta z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], a wniosek ten nie dotyczył wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wojewody z dnia [...] września 2012 r., to tym samym wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Wnosząc zażalenie pełnomocnik skarżącego zaskarżył ww. postanowienie w całości i zarzucił WSA naruszenie art. 61 § 3 ppsa poprzez niezasadne przyjęcie, że wstrzymanie przez Sąd administracyjny wykonania decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji dotyczy decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego, zatem decyzji organu drugiej instancji, a tym samym, że nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy we wniosku kierowanym do sądu administracyjnego strona żądała wyłącznie wstrzymania wykonania tej decyzji. Mając na uwadze powyższe, wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania decyzji prezydenta z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] udzielającej M. Z. pozwolenia na rozbiórkę budynku przy ul. [...] w W., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że choć stanowiący przedmiot sporu w rozpatrywanej sprawie problem nie jest jednolity nawet w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zwanego dalej "NSA"), to jednak najnowsze orzeczenia wskazują, że uzależnienie możliwości wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej wydanej w pierwszej instancji od uprzedniego objęcia wnioskiem i zbadania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji organu drugiej instancji jest zabiegiem sztucznym i niezmierzającym do rozstrzygnięcia istoty wniosku oraz nieuwzględniającym celu instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Tym samym Sąd pierwszej instancji błędnie odmówił wstrzymania wykonania decyzji prezydenta a w istocie odmówił merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego, stąd też wniosek ten zasługuje na rozpoznanie przez NSA na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie występują jednak - dostrzeżone przez autora zażalenia i zupełnie pominięte przez Sąd pierwszej instancji - rozbieżności dotyczące możliwości wstrzymania na podstawie art. 61 § 3 ppsa także aktu wydanego w pierwszej instancji oraz takiego w stosunku do którego toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym, jeżeli zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy. Z kolei niektórzy przedstawiciele doktryny zajmują w tej kwestii zdecydowane stanowisko (vide: M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 340). NSA wskazuje także, że Sąd pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się do problemu, czy tylko decyzja organu drugiej instancji, czy też tylko decyzja organu pierwszej instancji, czy być może obie nadają się do wykonania, w sytuacji gdy wniesienie odwołania wywołuje efekt suspensywny. Mając powyższe kontrowersje na uwadze i brak rozważenia ich w zaskarżonym postanowieniu należy uznać, że WSA wydał kwestionowane rozstrzygnięcie w oparciu o niejasne przesłanki, nie dające się w żadnym wypadku zweryfikować, co czyni takie rozstrzygnięcie rozstrzygnięciem wadliwym m. in. w kontekście ustawowego obowiązku sporządzenia prawidłowego uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ppsa postanowił jak w sentencji. NSA nie rozpoznał wniosku zawartego w zażaleniu na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 ppsa, bowiem w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a NSA może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę tylko, gdy nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego (art. 188 ppsa).