I OSK 716/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-07

Skład orzekający: Małgorzata Masternak - Kubiak, Barbara Adamiak, Wiesław Morys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protokół zdawczo-odbiorczy dotyczący przejęcia inwestycji może stanowić tytuł prawny do władania nieruchomością w rozumieniu art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, uzasadniający nabycie jej własności z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego?
Ratio decidendi
Nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wymaga, aby mienie Skarbu Państwa było we władaniu instytucji lub państwowych jednostek organizacyjnych na podstawie tytułu prawnego, takiego jak użytkowanie, zarząd lub trwały zarząd. Samo faktyczne posiadanie lub protokół zdawczo-odbiorczy inwestycji nie stanowi wystarczającego tytułu prawnego do władania nieruchomością w rozumieniu tego przepisu.
Stan faktyczny
Województwo Zachodniopomorskie wystąpiło o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości będącej we władaniu Z. w G. na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia nabycia, uznając, że protokół zdawczo-odbiorczy z 1987 r. nie stanowił wystarczającego tytułu prawnego do władania nieruchomością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę województwa, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną województwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Województwa Zachodniopomorskiego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia NSA Wiesław Morys Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Województwa Zachodniopomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1577/12 w sprawie ze skargi Województwa Zachodniopomorskiego na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Województwa Zachodniopomorskiego na rzecz Ministra Skarbu Państwa kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1577/12, oddalił skargę Województwa Zachodniopomorskiego na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne: Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego pismem z dnia 28 czerwca 2011 r., powołując się na art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), wystąpił o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Województwo Zachodniopomorskie mienia będącego we władaniu Z. w G. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., Wojewoda Zachodniopomorski odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Województwo Zachodniopomorskie, mienia będącego we władaniu Z. w G., w skład którego wchodzi nieruchomość zabudowana budynkiem hydroforni, studnią głębinową drogą dojazdową, zasiekiem na opał oraz ogrodzeniem, położona w gminie L., w obrębie ewidencyjnym D., oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,17 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że sporna nieruchomość znajduje się we władaniu Z. w G. bez tytułu prawnego, co uniemożliwia stwierdzenie nabycia mienia w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji, w szczególności z przyjętą definicją pojęcia: "władania". Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ powołał treść art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r., na podstawie którego samorząd województwa przejął, mające siedzibę na obszarze Województwa Zachodniopomorskiego, zakłady konserwacji urządzeń wodnych i melioracyjnych. Następnie wyjaśnił, że w myśl art. 60 ust. 1 ww. ustawy, mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego, staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Zdaniem Ministra, zgromadzona w sprawie dokumentacja jednoznacznie wskazywała, że sporna nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa. Ponadto brak było jakichkolwiek wzmianek o władaniu formalnym sporną nieruchomością na dzień 1 stycznia 1999 r. przez jednostkę przejętą przez Województwo Zachodniopomorskie tj. Z. w G. Powyższe oznacza, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała jedynie w nieformalnym posiadaniu Z., a tym samym nie została spełniona podstawowa przesłanka z art. 60 ww. ustawy. Jak stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, władanie, o którym mowa w art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r., nie zostało zdefiniowane, stąd też przy wykładni i stosowaniu przepisów ustawy należy sięgnąć do uregulowań prawnych zawartych w Kodeksie cywilnym, a w szczególności do art. 336 k.c. i następnych, które używają pojęcia "władania". Organ wyjaśnił, że władanie rzeczą zostało ściśle połączone z prawem dającym określone władztwo nad rzeczą. Pojęcia "władania" występującego w art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r., nie można zatem oderwać od tytułu prawnego będącego źródłem jego powstania i wypełniającego go konkretną treścią, która określa zakres uprawnień władającego nad rzeczą. W związku z powyższym faktyczne dysponowanie mieniem bez żadnego formalnego tytułu prawnego nie może być podstawą do zastosowania art. 60, albowiem nie mieści się w pojęciu władania. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Województwo Zachodniopomorskie, zarzucając: 1) naruszenie art. 7 K.p.a. przez zaniechanie czynności zmierzających do prawidłowego ustalenia zakresu władania nieruchomością przez Z. w G.; 2) naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie oceny sposobu władania przedmiotową nieruchomością; 3) naruszenie art. 80 K.p.a. przez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i ograniczenie się jedynie do kwestii istnienia decyzji o zarządzie, trwałym zarządzie czy przekazaniu w użytkowanie nieruchomości; 4) naruszenie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez błędną wykładnię i przyjęcie, że wskazany przepis ma wyłącznie zastosowanie do sytuacji istnienia decyzji o zarządzie, trwałym zarządzie czy przekazaniu w użytkowanie nieruchomości, i nie podlegają pod jego dyspozycje stany faktyczne władania nieruchomością z wyłączeniem innych podmiotów. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca, podniosła, że nie można ograniczać możliwości dowodzenia istnienia "władania" nieruchomością na podstawie innego dokumentu, potwierdzającego ten stan faktyczny. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 524/05, strona skarżąca stwierdziła, że pojęcie: "władanie" odnosi się do takiego władania nad mieniem państwowym, które daje władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymogami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawiera w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela (w szczególności analogicznych do użytkowania, zarządu lub trwałego zarządu). Tym samym użytkowanie, zarząd lub trwały zarząd, nie stanowią jedynych i wyłącznych form władania, które uzasadniają wydanie decyzji pozytywnej stwierdzającej nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. W motywach wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że podstawową przesłanką nabycia mienia Skarbu Państwa w trybie art. 60 ust. 1 ustawy jest "władanie" tym mieniem przez państwową jednostkę organizacyjną - przejmowaną z dniem 1 stycznia 1999 r. przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera normatywnej definicji pojęcia "władanie" użytego w art. 60 ust. 1, a także w innych przepisach rozdziału 4 "Nabycie mienia". Sąd I instancji zwrócił też uwagę, że wykładni tego pojęcia dokonał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 206/01, w którym stwierdzono, że użyte w art. 68 ust. 1 ustawy (a zatem i w art. 60 ust. 1) - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną pojęcie "władanie" nie może być identyfikowane z pojęciem "faktyczne władanie", jakim posługuje się Kodeks cywilny i może podlegać wykładni, co do jego prawnego (normatywnego) znaczenia odmiennej od tej, która stosowana jest w przypadku przepisów Kodeksu cywilnego (art. 222, art. 336, art. 338, art. 339 k.c.). Jeżeli bowiem spojrzeć na przepisy ustawy nie, jako na przepisy regulujące jedynie stosunki cywilnoprawne (prywatnoprawne, własnościowe), lecz przepisy o charakterze ustrojowym (publicznoprawnym), regulujące kwestię wyposażenia nowo tworzonych jednostek samorządu terytorialnego w mienie mające służyć wykonywaniu przez nie ich publicznych zadań, to wówczas "władanie mieniem", o jakim stanowi przepis art. 68 ust. 1 ustawy (a także art. 60 ust. 1), nie powinno być utożsamiane z pojęciem posiadania w ujęciu cywilnoprawnym. Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż nabycie ex lege prawa własności nieruchomości będącej we władaniu określonego w ustawie podmiotu mogło dotyczyć tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Posiadanie zależne nie stanowi zatem "władania" w rozumieniu art. 68 ust. 1 czy art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i tym samym nie stanowi przesłanki nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności mienia Skarbu Państwa w trybie powołanych przepisów (por. OSNP 2003/24/584 ). Sąd I instancji wskazał, że jedynym dowodem na dysponowanie przez Wojewódzki Z. w G. spornej nieruchomości - na dzień 1 stycznia 1999 r. położonej w gminie L., w obrębie ewidencyjnym D., przedłożonym przez Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego, jest protokół zdawczo - odbiorczy dotyczący odbioru i przejęcia do eksploatacji inwestycji pod nazwą "Wodociąg zbiorowy D. gm. L." z grudnia 1987 r. Protokół ten został zawarty pomiędzy inwestorem (Zarządem Melioracji i Gospodarki Wodnej w S.) a przyjmującym (Wojewódzkim Z. w G.). W protokole tym wskazano, że przedmiotem przekazania jest m.in.: budynek - 179 m², ogrodzenie – 170 mb, hydrofor, pompa, sprężarka, wentylator, sieć wodociągowa. Jednakże nie wskazano w nim podstaw prawnych przekazania, oraz nie dokonano konkretyzacji nieruchomości (brak oznaczenia ewidencyjnego działki oraz danych co do jej obszaru). W protokole tym określono jedynie zakres rzeczowy (pkt I ppkt 1) oraz wskazano wartość kosztorysową (pkt I, ppkt 2). Sąd podkreślił ponadto, że w styczniu 1999 r. prawną formą władania, która uprawniała do władania nieruchomością był zarząd (dziś trwały zarząd). Obowiązująca wówczas ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Stosownie do art. 38 ust. 2 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: 1) decyzja o oddaniu w zarząd, 2) zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 3) bądź umowa o nabyciu nieruchomości. W konsekwencji, w ocenie Sądu, strona zainteresowana komunalizacją winna była dysponować indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też nawet protokołu zdawczo - odbiorczego, który świadczyłby o formalnym władaniu nieruchomością na dzień 1 stycznia 1999 r. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Województwo Zachodniopomorskie, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podniosło następujące zarzuty: 1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i brak wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i ograniczenie się jedynie do kwestii istnienia decyzji o zarządzie, trwałym zarządzie czy przekazaniu w użytkowanie nieruchomości, 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez błędną wykładnię i przyjęcie, że wskazany przepis ma wyłączne zastosowanie do sytuacji istnienia decyzji o zarządzie, trwałym zarządzie czy przekazaniu w użytkowanie nieruchomości, i nie podlegają pod jego dyspozycje stany faktyczne władania nieruchomością z wyłączeniem innych podmiotów. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od organu na rzecz Województwa Zachodniopomorskiego kosztów postępowania skargowego w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, ograniczając jego zastosowanie jedynie do sytuacji istnienia decyzji o zarządzie, trwałym zarządzie czy przekazaniu w użytkowanie. Jednakże z literalnego brzmienia wskazanego przepisu wniosek taki nie wynika. Zawarcie terminu "władanie" świadczy o możliwości szerszego zastosowania wskazanego przepisu, w tym do okoliczności, jakie zachodzą w niniejszej sprawie, gdy zarówno wydzielenie nieruchomości, zainstalowane urządzenie jak i sposób władania, konkretyzują określony podmiot, jakim jest Z. w G. W ocenie skarżącego kasacyjnie przywołany we wniosku protokół przekazania wydzielonej fizycznie przez jej ogrodzenie nieruchomości, ze szczególnym rodzajem zabudowy i urządzeń, wręcz idealnie wpisuje się w określenie władania, jako analogiczne do wskazanych form jak użytkowanie czy zarząd. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Skarbu Państwa, wskazując na bezzasadność podnoszonych przez skarżącego zarzutów, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Pismem z dnia 4 marca 2013 r. Województwo Zachodniopomorskie podtrzymało argumentację zawartą w skardze kasacyjnej oraz stwierdziło, że w zakresie objętym zarzutami z punktu 1 zarzutów skargi, obejmującym naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wskazano nieprawidłowo przepisy k.p.a., a winne być 231 i 233 K.p.c. mające zastosowanie w postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że NSA związany jest jej podstawami i wnioskami. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że jeśli strona skarżąca wskaże konkretny przepis prawa materialnego lub prawa procesowego, który - jej zdaniem - został naruszony, to NSA nie jest władny badać, czy w sprawie nie naruszono innego przepisu. Nawet, jeżeli ustalone fakty i twierdzenia strony skarżącej wskazują, że w istocie naruszono inny przepis prawa, niewskazany wyraźnie w petitum ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, to nie wolno brać tej okoliczności pod uwagę, albowiem NSA nie może brać pod uwagę modyfikacji zarzutów skargi kasacyjnej czy też jej całkowitej przebudowy. Nie jest również dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, gdyż skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. Sądowi nie wolno samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślać, ani w inny sposób korygować (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2004 r., sygn. FSK 102/04, Lex nr 142407). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; (2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Sądu podstawami skargi kasacyjnej wymaga bowiem prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Złożona w sprawie skarga kasacyjna, pomimo że została podpisana przez radcę prawnego, nie w pełni wypełnia wymagania normatywne dotyczące podstaw zaskarżenia. Biorąc jednak pod uwagę pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, z. 1 poz. 1) i przywołanym tam orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 1996 r., sygn. akt K 25/95, uznać trzeba, że zauważone uchybienie nie może bezwarunkowo, z powołaniem się na niedopełnienie wymogów określonych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., dyskwalifikować tej skargi. W sytuacji, gdy strona przytoczy, w petitum skargi kasacyjnej, jako zarzut naruszenia przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy, postanowienia Kodeksu postępowania administracyjnego zamiast przepisów o postępowaniu przed sądem administracyjnym, to zgodnie z zasadą falsa demonstratio non nocet, uchybienie takie nie powinno pociągać za sobą automatycznie odmowy rozpoznania tego zarzutu. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny dokonał merytorycznej oceny skuteczności wszystkich przedstawionych w kasacji zarzutów. Zaznaczyć trzeba, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mogą być naruszone przez sądy administracyjne, a co najwyżej mogą być wskazane, jako naruszone przez organ, którego to naruszenia nie dostrzegł sąd administracyjny, zatem wymagają powiązania ze stosownymi przepisami P.p.s.a. Tymczasem w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty procesowe wskazane zarówno w petitum jak i w uzasadnieniu, odnoszą się wyłącznie do działalności organu, dlatego nie mogą odnieść skutku. Zarzut dotyczący protokołu zdawczo-odbiorczego w kontekście wadliwego zastosowania przepisu art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. nie został bowiem powiązany wyraźnie z żadnym przepisem P.p.s.a. W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, poddając ocenie znaczenie dowodowe protokołu zdawczo-odbiorczego dotyczącego odbioru i przejęcia do eksploatacji inwestycji pod nazwą "Wodociąg zbiorowy D. gm. L." z grudnia 1987 r. Prezentując pogląd o braku wyczerpania postępowania dowodowego w sprawie, skarżący kasacyjnie nie wskazuje argumentacyjnie, jakie to środki dowodowe należałoby jeszcze dopuścić. To oznacza, że podstawa uchybień przepisom procesowym jest nietrafna, a to z kolei skutkuje przyjęciem dokonanych dotąd ustaleń stanu faktycznego, za przesądzone. Naczelny Sąd Administracyjny jest bowiem władny oceniać zarzuty materialnoprawne podniesione w sprawie jedynie w tym stanie faktycznym. Pozbawiony jest doniosłości prawnej zarzut naruszenia art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Przepis ten stanowi, że mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów tej ustawy z tym dniem stają się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jakkolwiek nabycie mienia państwowego przez jednostki samorządu terytorialnego w tym trybie następowało z mocy prawa, to jednak badanie, czy spełnione zostały przesłanki nabycia określone w art. 60 ust. 1 ustawy, następowało w postępowaniu administracyjnym, kończącym się decyzją wojewody, wydawaną na podstawie dokonanych w tym postępowaniu ustaleń. W myśl art. 60 ust. 3 tej ustawy, nabycie mienia, o którym mowa w art. 60 ust. 1, stwierdza wojewoda w drodze decyzji administracyjnej. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 60 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przyjmując, że nabycie z mocy prawa, własności nieruchomości będącej we władaniu określonego w ustawie podmiotu, mogło dotyczyć tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymogami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Nabyciu przez jednostkę samorządu terytorialnego podlega mienie Skarbu Państwa, które znajduje się we władaniu instytucji i osób prawnych w przewidzianej prawem formie tj. na podstawie tytułu prawnego takiego jak: użytkowanie, zarząd, trwały zarząd. Nie można zatem mówić o "władaniu" w przypadku, gdy nie ma jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o tytule prawnym do nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. I SA/Wa 1330/09, Lex nr 600024). Nie ma zatem uzasadnionych racji do odstąpienia od takiej wykładni tej podstawowej przesłanki nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa przez Województwo Zachodniopomorskie. Trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji, że skarżący kasacyjnie nie wykazał skutecznie tytułu prawnego do władania nieruchomością. Samo tylko posiadanie, gdy nie nosi takich cech, jak dzierżenie nieruchomości, a raczej usytuowanych na niej urządzeń, bez względu na to, w jakiej wierze miało to miejsce, nie jest wystarczające dla przyjęcia "władania" w świetle wykładni omawianych przepisów. Przedstawione przez skarżącego dowody w postaci protokołu zdawczo-odbiorczego dotyczącego odbioru i przejęcia do eksploatacji inwestycji pod nazwą "Wodociąg zbiorowy D. gm. L." z grudnia 1987 r., nie stanowią źródła prawa - tytułu prawnego - do władania przedmiotową nieruchomością. Nie wynika z niego tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, a nawet przedmiot czynności i jej istota. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło