II SA/Go 750/12

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-11-22

Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Maria Bohdanowicz, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo organu administracji, które zawiera władcze rozstrzygnięcie, podstawę prawną i zostało wydane przez organ właściwy, może być uznane za postanowienie, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nawet jeśli nie zawiera ono wszystkich cech formalnych typowego postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo organu administracji, które zawiera władcze rozstrzygnięcie, podstawę prawną, zostało wydane przez właściwy organ w trzyosobowym składzie i podpisane, może być uznane za postanowienie, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nawet jeśli nie posiada ono wszystkich cech formalnych typowego postanowienia. Organ powinien wezwać stronę do sprecyzowania wniosku o udostępnienie dokumentów i ewentualnie do wykazania ważnego interesu strony, a następnie wydać postanowienie, na które przysługuje zażalenie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Stan faktyczny
Strona D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o przesłanie kserokopii dokumentów z toczącego się postępowania. Kolegium odmówiło uwzględnienia wniosku, stwierdzając, że organ nie ma obowiązku dostarczania kserokopii, a strona ma jedynie prawo przeglądania akt w siedzibie organu. Po podtrzymaniu stanowiska przez Kolegium, strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując zasadność odmowy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] czerwca 2012 r. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi D.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia i przesłania kserokopii dokumentów I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Pismem z dnia [...] maja 2012r. D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o doręczenie jej odpisów bądź kserokopii pism w postępowaniu toczącym się przed Kolegium z jej wniosku z dnia [...] maja 2012 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w składzie trzyosobowym, działając na podstawie art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówiło uwzględnienia wniosku D.B.. W uzasadnieniu swego stanowiska stwierdziło, że organ nie ma obowiązku wykonania i dostarczenia stronie żądanych przez nią dokumentów. Natomiast skarżąca ma prawo przeglądania akt, sporządzania z nich notatek i odpisów w siedzibie organu. Pismo zostało doręczone skarżącej w dniu 25 czerwca 2012 r. W piśmie złożonym dnia 26 czerwca 2012 r. skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i wniosła o ponowne rozpoznanie jej wniosku. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Poinformowało również skarżącą, że w aktualnym stanie prawnym organy administracji nie mają obowiązku sporządzania i dostarczania stronie nieuwierzytelnionych kopii dokumentów z akt sprawy, natomiast zgodnie z treścią art. 73 § 1 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, przy czym prawo to przysługuje stronie również po zakończeniu postępowania. Na powyższe pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego D.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem. Podała, że nie godzi się ze stanowiskiem organu i wyraziła swoje niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wskazało, że w sprawie nie toczyło się żadne postępowanie i nie została wydana żadna decyzja czy tez postanowienie a jedynie pismo wyjaśniające, na które nie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Strona może również żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (art. 73 § 2 k.p.a.). Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 74 § 2 k.p.a.). Jeżeli postanowienie takie wydał organ, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. (minister lub samorządowe kolegium odwoławcze), wówczas stosownie do treści tego przepisu, interpretowanego przy uwzględnieniu treści art. 144 k.p.a. (w myśl którego w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań), od postanowienia tego stronie będzie przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oceniając zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r. oraz poprzedzające je pismo tego organu z dnia [...] czerwca 2012 r. Sąd doszedł do wniosku, iż zawierają one minimalne cechy dla uznania ich za postanowienia. W szczególności należy zauważyć, iż wydał je organ właściwy dla udostępnienia odpisów bądź kserokopii akt Samorządowego Kolegium Odwoławczego tak jak wnosiła strona, zostały wydane w składzie trzyosobowym, przez który zostały podpisane, zawierają władcze rozstrzygnięcie, wskazanie adresata oraz podstawę prawną. Strona zachowała przy tym ustawowe terminy do złożenia zarówno wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że w myśl art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) na postanowienie takie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Z tego względu żądanie organu o odrzucenie skargi Sąd uznał za bezzasadne. Jednocześnie Sąd zauważa, że treść wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2012 r. nie była na tyle jednoznaczna, by bez wezwania strony o jego sprecyzowanie uznać, iż stanowiło wniosek o sporządzenie i przesłanie kserokopii dokumentów dotyczących postępowań wszczętych wnioskiem strony z dnia [...] maja 2012 r. Dodatkowo przesłanką uwierzytelnienia na wniosek strony odpisów lub kopii akt sprawy bądź wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów jest w myśl cytowanego wyżej art. 73 § 2 k.p.a. istnienie w tym względzie ważnego interesu strony. Obowiązkiem organu było zatem wezwanie strony do sprecyzowania wniosku oraz ewentualnie wskazania interesu przemawiającego za wydaniem skarżącej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów bądź podania dla jakich celów składa przedmiotowy wniosek, z jednoczesnym pouczeniem o możliwości przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek i odpisów w siedzibie organu. Taka informacja pozwoliłaby organowi na ocenę zasadności wniosku skarżącej i ustalenie sposobu jego realizacji. Uchybienie procesowe organu w tym zakresie, polegające na wydaniu zaskarżonego postanowienia z [...] lipca 2012 r. oraz poprzedzającego je postanowienia z [...] czerwca 2012 r. z naruszeniem art. 73 § 1 i § 2 k.p.a., należało uznać jako mające wpływ na wynik sprawy. Stanowiło to dla Sądu podstawę do uchylenia podjętych w tej sprawie przez organ postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c p.p.s.a. Z kolei rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w treści art. 152 p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno wezwać stronę do sprecyzowania wniosku z dnia [...] maja 2012 r., przy czym jeżeli żądanie strony odpowiada treści art. 73 § 2 k.p.a. – również do wykazania swego ważnego interesu w domaganiu się wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło