I SAB/Wa 457/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną hip. "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego A. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. P., pismem z dnia [...] września 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]". Skarżący zarzucił Prezydentowi W. naruszenie art. 36 § 1 kpa w związku z art. 35 § 1 i 3 kpa w związku z art. 12 kpa polegające na braku podejmowania działań zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość i brak wskazania konkretnych przyczyn zwłoki w załatwieniu sprawy oraz wniósł o wyznaczenie organowi niezwłocznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Jednocześnie, na wypadek gdyby Prezydent W. nie zastosował się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy, skarżący wniósł o orzeczenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 ustawy i rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi i załączonych dokumentów. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania podkreślając, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 1999 r. A. P. i J. P. wystąpili, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawy o gospodarce nieruchomościami, o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia. Skarżący zaznaczył, że mimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy, decyzja do dnia dzisiejszego nie została wydana. W wyznaczonym dodatkowym okresie Prezydent W. nie podjął czynności bezpośrednio zmierzających do wydania decyzji, w szczególności nie zlecił sporządzenia operatu szacunkowego. Na poparcie stanowiska skarżący przytoczył stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności organu i wniósł o uwzględnienie złożonej skargi. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Przed organem prowadzone jest – z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli – postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). Prezydent W. zaznaczył, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Wojewoda [...] wyznaczył organowi termin zakończenia postępowania do dnia [...] czerwca 2012 r. Pismem z dnia [...] października 2012 r. pełnomocnik strony poinformowany zaś został, że ze względu na złożony charakter postępowania oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie wyznaczonym w art. 35 § 3 kpa. Jednocześnie jako datę zakończenia postępowania wskazano dzień [...] stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 2 powołanej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że analiza dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy wskazuje, że wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną hip. "[...]", wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu [...] stycznia 2004 r., przy czym zauważyć trzeba, że żądanie przyznania odszkodowania zawarte już było w piśmie A. P. i J. P. z dnia [...] lipca 1999 r., skierowanym do Starostwa Powiatu [...]. Jak wynika z akt sprawy od dnia wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2004 r., sprecyzowanym następnie w dniu [...] marca 2006 r., Prezydent W. podejmował czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Zwracano się do różnego rodzaju podmiotów i instytucji o przesłanie dokumentów i informacji niezbędnych do ustalenia istnienia przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiających przyznanie stosownego odszkodowania. Jednakże – co wymaga podkreślenia – nie można uznać, że czynności te podejmowane były zgodnie z zasadami określonymi w powołanych wyżej przepisach kpa. Jak wskazuje analiza akt administracyjnych pomiędzy kolejnymi działaniami organu zachodziły wielomiesięczne, niczym nieuzasadnione przerwy. Od dnia uzyskania zaś informacji z Biura Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu W., tj. od dnia [...] lipca 2007 r., Prezydent W. przez blisko 4 lata nie podejmował w sprawie jakichkolwiek działań. Dopiero bowiem pismem z dnia [...] lipca 2011 r. zwrócono się do Sądu Rejonowego dla W. - [...] Wydział Ksiąg Wieczystych o przesłanie uwierzytelnionej kserokopii aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1942 r. Kolejne czynności w sprawie podjęte natomiast zostały dopiero po wniesieniu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody [...] - pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. zwrócono się m.in. do pełnomocnika stron o nadesłanie określonych informacji, dotyczących adresów współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, wskazując jednocześnie, że decyzja wydana zostanie do dnia [...] kwietnia 2012 r. Zauważyć trzeba, że organ nie dotrzymał zarówno terminu określonego w przedmiotowym piśmie, jak też terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] lutego 2012 r., zgodnie z którym rozstrzygniecie miało zostać wydane w terminie 4 miesięcy od daty doręczenia Prezydentowi przedmiotowego postanowienia. Z akt sprawy nie wynika przy tym, aby podjęte zostały czynności związane z przygotowaniem operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości. Nie ulega zaś wątpliwości, że sporządzenie stosownego operatu jest warunkiem koniecznym rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Sądu okoliczności powyższe jednoznacznie wskazują, że Prezydent W. – wbrew obowiązkom określonym w powołanych wyżej przepisach kpa - nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Przeciwnie, czynności mające na celu załatwienie sprawy i wydanie stosownego rozstrzygnięcia podejmowane były przez organ opieszale i nieefektywnie. Bezczynności organu w żaden sposób nie usprawiedliwiają przy tym powoływane w odpowiedzi na skargę okoliczności dotyczące złożonego charakteru postępowania i dużej ilości spraw z zakresu odszkodowań. Jak wyżej wskazano pomiędzy kolejnymi działaniami Prezydenta W. zachodziły wielomiesięczne, a nawet kilkuletnie, niczym nieuzasadnione przerwy. Nie można zatem uznać, że organ na bieżąco interesował się sprawą. Skarga na bezczynność Prezydenta W. jest więc uzasadniona. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności, a w szczególności z uwagi na fakt, że pomiędzy kolejnymi podejmowanymi przez Prezydenta W. działaniami zachodziły wielomiesięczne, nawet 4 letnie, niczym nieuzasadnione przerwy, Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie bezczynność Prezydenta W. nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Na marginesie zauważyć trzeba, że z analizy akt sprawy wynika, iż skarga na bezczynność wpłynęła do organu w dniu [...] września 2012 r., do Sądu przekazana zaś została wraz z aktami sprawy przy piśmie z dnia [...] października 2012 r. Prezydent W. zastosował się zatem do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.