II SA/Sz 1027/12

WyrokWSA w Szczecinie2012-11-22

Skład orzekający: Barbara Gebel, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu wadliwie sporządzonego protokołu oględzin oraz nieprawidłowego ustalenia wieku i liczby drzew objętych zezwoleniem na wycinkę?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ ten nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zgodnie z przepisami, w szczególności nie sporządził protokołu oględzin zgodnie z wymogami rozporządzenia, nie ustalił prawidłowo wieku i liczby drzew objętych zezwoleniem na wycinkę, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W takiej sytuacji organ odwoławczy był zobligowany do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na W. B. za wycięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Organ pierwszej instancji nałożył karę, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na wady postępowania organu pierwszej instancji, w tym wadliwy protokół oględzin i nieprawidłowe ustalenie wieku i liczby drzew. W. B. zaskarżył decyzję SKO, kwestionując uznanie go za odpowiedzialnego za wycinkę. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję kasacyjną SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr[...] , Wójt Gminy , na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 88 ust.1 pkt 2, art. 89 ust. 1 i art. 85 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wycięcia [...] sztuk drzew gatunku dąb szypułkowy bez wymaganego zezwolenia, rosnących na działce oznaczonej nr [...] obręb ewidencyjny [...]., nałożył na W. B. karę pieniężną w wysokości [...] zł. Odwołanie ww. decyzji wniósł W. B. zarzucając organowi I instancji, między innymi, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że osobą odpowiedzialną za wycięcie drzew jest [...] B.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...] , na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 88 ust.1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium podało, że postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia [...] sztuk drzew gatunku dąb szypułkowy z terenu działki nr [...] zostało wszczęte w dniu [...] r. Z akt sprawy wynika, a konkretnie z wypisu z rejestru gruntów, że właścicielem nieruchomości gruntowej, w której skład wchodzi działka nr[...], pozostaje B. W. Jednocześnie z treści wypisu aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...] r. wynika, że B. W.. udzieliła swojemu synowi [...] B. W. pełnomocnictwa do zarządu i administrowania nieruchomością składającą się między innymi ze wskazanej działki, a także pełnomocnictwa do jej zbycia, zamiany, dokonania podziału geodezyjnego, ustanawiania ograniczonych praw rzeczowych i innych czynności. Nadto w dniu [...] r. doszło pomiędzy ww. osobami do zawarcia pisemnej umowy użyczenia na czas oznaczony [...] lat, na mocy której B. W. przejął do nieodpłatnego używania nieruchomość, w skład której wchodzi działka nr [...] . Dalej Kolegium podało, że faktem bezspornym jest wydanie w dniu [...] r. przez Wójta Gminy [...] decyzji zezwalającej B.W na usunięcie z terenu działki nr [...] sztuk drzew, w tym [...] – [...] sztuk drzew gatunku dąb. Według Kolegium wójt gminy, wymierzając administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, powinien działać w trybie i na zasadach określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229). Zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 1 i 3 wskazanego aktu, administracyjną karę pieniężną nakłada się po stwierdzeniu usunięcia drzewa bez wymaganego zezwolenia oraz po przeprowadzeniu oględzin, z których sporządza się protokół, obligatoryjnie zawierający wymienione w tym przepisie elementy, a wydając decyzję o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej, uwzględnia się ustalenia zawarte w protokole. Analiza treści protokołu z przeprowadzonych w dniu [...] r. oględzin działki nr [...] , dołączonego do akt postępowania organu I instancji wskazuje, iż sporządzony protokół nie zawiera wszystkich obligatoryjnych elementów, a mianowicie brak jest daty usunięcia bez zezwolenia drzew gatunku dąb, obwodów pni tych drzew i ich wieku, przyczyn ich usunięcia oraz danych osobowych posiadacza nieruchomości, z terenu której usunięto drzewa. Dane dotyczące wielkości obwodów pni usuniętych dębów zawarte zostały w załączniku do tego protokołu, tj. w inwentaryzacji z dnia [...] r. sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę z zakresu leśnictwa i ochrony środowiska Z.K.. Zgodnie z tym dokumentem z działki nr [...] usuniętych zostało [...] sztuk drzew gatunku dąb o obwodach pni określonych szczegółowo w tabeli stanowiącej element wykonanej przez biegłego inwentaryzacji. W ocenie autora tego dokumentu, wycięte zostały drzewa w wieku od [...] lat. Na podstawie przedłożonej przez biegłego inwentaryzacji organ stwierdził w zaskarżonej decyzji, że na usunięcie takiej ilości drzew gatunku dąb nie zostało wydane zezwolenie. Opierając się na powyższym ustaleniu organ uznał, że [...] sztuk drzew gatunku dąb zostało usuniętych z terenu działki nr [...] bez zezwolenia, a tym samym doszło do naruszenia decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. zezwalającej B.W.. na usunięcie ze wskazanej działki jedynie [...] sztuk drzew tego gatunku. Powyższe ustalenia wzbudziły wątpliwości Kolegium, bowiem skoro biegły stwierdził, iż z działki nr [...] usunięto [...] dębów, to nie sposób uznać, że [...] sztuk drzew tego gatunku usunięto bez zezwolenia skoro organ I instancji w decyzji z dnia [...] r., znak:[...] , wydał zgodę na usunięcie [...] drzew gatunku dąb szypułkowy. Kolegium podkreśliło, że organ I instancji nie ustalił ponad wszelką wątpliwość wieku drzew gatunku dąb szypułkowy usuniętych z terenu działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] , który - ze względu na wskazane w inwentaryzacji sporządzonej przez rzeczoznawcę Z. K., różnice w obwodach usuniętych drzew gatunku dąb szypułkowy (od 34 cm do 226 cm) — znacznie się różni. Ustalenie wieku wyciętych drzew, z uwagi na treść art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody, jest istotną przesłanką wymierzenia kary za ich wycięcie bez zezwolenia. Przy czym wysokość wymienionej kary uzależniona jest od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa. Ustalenia w omawianym zakresie nie mogą być czynione w sposób dowolny, wymagają bowiem wiedzy z dziedziny dendrologii. Zdaniem Kolegium, w powyższym zakresie postępowanie należy przeprowadzić wnikliwie i ze szczególną starannością, mając na uwadze, że granica wieku drzew, powodująca konieczność uzyskania pozwolenia wynosi 5 lat, a organ I instancji w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym w ogóle nie odniósł się do wieku usuniętych drzew. Następnie Kolegium wskazało, że do obliczenia wysokości wymierzonej kary organ I instancji zastosował przepis art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody - do wyliczenia przyjęto najmniejszy promień pnia i pomniejszono wyliczony obwód o 10 %, pomimo, iż jak wynika z uzasadnienia decyzji pnie drzew nie zostały usunięte z terenu nieruchomości. Kolegium podkreśliło, że ustalenie wysokości administracyjnej kary pieniężnej następuje w sposób zindywidualizowany i odrębny dla każdego z usuniętych bez zezwolenia drzew i co za tym idzie to nie wynik prostego zsumowania wysokości kar orzeczonych za usunięcie poszczególnych drzew, lecz właśnie ustalenie wysokości administracyjnej kary pieniężnej z tytułu usunięcia określonego drzewa bez wymaganego zezwolenia stanowi zasadniczą treść władczego rozstrzygnięcia organu administracji. W konsekwencji mamy do czynienia z wielością rozstrzygnięć w jednej decyzji dotyczących wymierzenia kar za usunięcie poszczególnych indywidualnie określonych drzew, a weryfikacja określonej części decyzji nie wywiera wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć w niej zawartych mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Stąd też, koniecznym jest ustalenie w oparciu o wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy, które konkretnie drzewa gatunku dąb szypułkowy usunięte z terenu terenie działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] objęte były udzieloną wcześniej ostateczną decyzją o zezwoleniu na usunięcie drzew. Organ I instancji musi przy tym pamiętać, że regulacje dotyczące wymierzania administracyjnych kar pieniężnych z tytułu usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia mają charakter regulacji karnych (penalnych), którego to charakteru nie wyłącza orzekanie w ich przedmiocie w postępowaniu administracyjnym (por. wyroki Sądu Wspólnot Europejskich z dnia 23 września 2006 r., sygn. T-43/02, w sprawie Jungbunzlauer AG v. Komisja Wspólnot Europejskich, Lex nr 227057 oraz z dnia 8 października 2008 r., sygn. T-69/04, w sprawie Schunk GmbH i Schunk Kohlenstoff-Technik GmbH v. Komisja Wspólnot Europejskich, Lex nr 449065). Co za tym idzie, w sprawach tych znajdzie zastosowanie art. 7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. Nr 61, poz. 284 z 1993 r. ze zm.) stanowiący, że nikt nie może być uznany za winnego popełnienia czynu polegającego na działaniu lub zaniechaniu działania, który według prawa wewnętrznego lub międzynarodowego nie stanowił czynu zagrożonego karą w czasie jego popełnienia. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wskazuje się zaś, że artykuł 7 ust. 1 Konwencji idzie dalej, niż zakaz stosowania prawa karnego wstecz na niekorzyść oskarżonego. Artykuł ten ustanawia, bardziej ogólnie, zasadę, iż jedynie prawo może definiować przestępstwo i przewidywać za nie karę (nullum crimen, nulla poena sine lege). Mimo, iż artykuł ten przede wszystkim zabrania rozciągania zakresu istniejących przestępstw na czyny, które wcześniej nie miały charakteru czynów zabronionych pod groźbą kary, to ustanawia on także zasadę, iż prawo karne nie może być rozszerzająco interpretowane na niekorzyść oskarżonego, na przykład w drodze analogii (por. wyrok ETPC z dnia 17 września 2009 r. nr 10249/03 w sprawie Scoppola v. Włochy (nr 2), LEX nr 514350). W realiach niniejszej sprawy powyższe oznacza zakaz opierania odpowiedzialności podmiotu, który dokonał usunięcia drzew na domniemaniu niezgodności jego działania z prawem i rozstrzygania pojawiających się w sprawie wątpliwości na jego niekorzyść. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii, iż odwołujący osobiście nie wykonywał wycinki drzew, ani nie kierował pracami polegającymi na usuwaniu drzew, Kolegium wskazało, że sam fakt usunięcia drzew i krzewów przez osobę trzecią nie wyłącza odpowiedzialności, albowiem dla odpowiedzialności z art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie jest konieczne osobiste działanie ukaranego. Wyłączenie odpowiedzialności może nastąpić tylko wówczas, gdy wycinka czy usunięcie drzew i krzewów nastąpiło bez jego wiedzy i zgody. Usuwanie drzew w rozumieniu przepisu art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody nie musi być działaniem zamierzonym, a dla powstania odpowiedzialności wystarczy, że będzie ono wynikiem braku należytej staranności przy wykonywaniu konkretnych czynności, w omawianym stanie faktycznym nadzoru nad zleconymi firmie H. pracami, polegającymi na wycince drzew. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł, działając przez pełnomocnika, [...] B.. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. art. 88 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 1 i art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez uznanie, że to na Skarżącego może być nałożona kara administracyjna w sprawie za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, a ponadto, że Skarżący jest posiadaczem nieruchomości, który ponosi odpowiedzialność za usunięcie drzew bez pozwolenia, 2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7, art. 77 § 1, 78 § 1, 80 § 1, jak i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 83 ust. 1 art. 84 ust. 1 i ust. 2 art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody, poprzez błędną ocenę stanu dowodów zgromadzonych w sprawie oraz niewłaściwe ustalenie jej stanu faktycznego i: - uznanie przez SKO w uzasadnieniu decyzji, iż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie pozwala na nałożenie na skarżącego kary, - brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez SKO materiału dowodowego, w szczególności brak odniesienia się do zeznań świadków w sprawie i sprzeczności tych zeznań, a także brak analizy umowy zawartej przez skarżącego ze Z.i G. B., - brak wyjaśnienia przez SKO w sposób nie budzący wątpliwości stanu faktycznego sprawy, w szczególności dokonanie błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, iż skarżący ponosi odpowiedzialność za wycinkę drzew gatunku dąb, w sytuacji gdy zawarł umowę, której przedmiotem była sprzedaż drzew wyłącznie opisanych w pozwoleniu na wycinkę, a nabywcami nie były osoby przypadkowe, tylko profesjonalnie zajmujące się wycinką i handlem drzewem, - niedostrzeżenie przez SKO sprzeczności przyjętych przez organ I instancji ustaleń ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności wynikających ze zrealizowania przez organ I Instancji wytycznych SKO zawartych w decyzji z dnia [...] r. wydanej w sprawie [...] dotyczących przesłuchania świadków, których zeznania nie potwierdziły stanowiska Wójta dotyczącego odpowiedzialności Skarżącego za wycięcie drzew, - niedostrzeżenie sprzeczności przyjętych przez organ ustaleń ze zgromadzonym materiałem sprawy, w szczególności brak wyjaśnienia sprzeczności zeznań świadków w osobach mieszkańców [...] Z. oraz G. B.. W związku z powyższym, akceptując rozstrzygnięcie decyzji uchylające decyzję Wójta, wniósł o uchylenie decyzji w części dotyczącej jej uzasadnienia, w której SKO określa skarżącego jako odpowiedzialnego za dokonanie wycinki drzew czym przesądza, że w niniejszej sprawie może być on adresatem decyzji Wójta o nałożeniu kary. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu [...] r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej B. R., zgadzając się co do zasady ze stanowiskiem organu odwoławczego, wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). W związku z zakwestionowaniem przez skarżącego tylko części uzasadniania zaskarżonej decyzji Kolegium oraz wnioskiem o uchylenie części uzasadnienia decyzji, Sąd wyjaśnia, że co prawda w orzecznictwie dopuszczono możliwość zaskarżenia decyzji w części jej uzasadnienia, niemniej jednak z racji brzmienia art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej "P.p.s.a.", to Sąd decyduje o zakresie rozstrzygnięcia. Zgodne z art. 145 P.p.s.a. Sąd posiada jedynie uprawnienia kasacyjne - może zatem uchylić lub stwierdzić nieważność (stwierdzić wydanie z naruszeniem prawa) zaskarżonego aktu w całości lub w części. Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że: "Sąd nie jest władny zmienić uzasadnienia zaskarżonej decyzji ani uchylić jej fragmentu, chyba że pozostała część uzasadnienia zawiera wystarczającą i adekwatną dla rozstrzygnięcia sprawy argumentację. Uchylenie części uzasadnienia decyzji po to, aby organ administracji publicznej naprawił błąd zamieszczając w uzasadnieniu wydanej ponownie decyzji właściwą argumentację, rodzi niemożliwe do zaakceptowania skutki prawne. W takiej sytuacji z powodu niewzruszenia przez Sąd decyzji stałaby się ona prawomocna, a ponowna decyzja organu byłaby dotknięta wadą nieważności jako powtórzone orzeczenie w sprawie rozstrzygnięte już decyzją ostateczną" (por. wyrok z dnia 10 grudnia 2004 r. SK 775/04 LEX nr 177365). Mając na uwadze powyższe Sąd skontrolował legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w całości. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem, gdy organ odwoławczy stwierdzi, iż decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Przekazując sprawę, organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tak więc przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja kasacyjna, a zatem nie decyzja rozstrzygająca merytorycznie sprawę co do istoty, a jednie przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd bada zatem czy zachodziły przesłanki uprawniające organ do uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, czy też materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia reformacyjnego rozstrzygnięcia, bądź zachodziła potrzeba jego uzupełnienia w niewielkim zakresie, a organ odwoławczy mimo to uchylił się od rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty. Należy przy tym mieć na uwadze, iż decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego jest dopuszczalna wyjątkowo i stanowi odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 2 K.p.a. Prawidłowo wskazał organ odwoławczy, że organ I instancji przeprowadzając w dniu [...] r. oględzin działki nr [..] w celu ustalenia ilości usuniętych z jej terenu drzew, nie zastosował się do wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229). Przepisy tego rozporządzenia w § 2 wyraźnie stwierdzają, że administracyjna karę pieniężną nakłada się po stwierdzeniu usunięcia drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia (...) oraz po przeprowadzeniu oględzin, z których sporządza się protokół. Protokół ten powinien zawierać ściśle określone elementy, a mianowicie powinien wskazywać: 1/ miejsce oględzin, 2/ datę oględzin, 3/ imiona i nazwiska oraz stanowiska służbowe sporządzającego protokół oraz uczestników oględzin, 4/ ustalenia merytoryczne dotyczące: a/ rodzaju i gatunku usuniętego lub zniszczonego drzewa, b/ obwodu pnia drzewa lub wielkości powierzchni pokrytej krzewami albo wielkości zniszczonych terenów zieleni, c/ d/ daty i przyczyny usunięcia lub zniszczenia, 5/ dane osobowe posiadacza nieruchomości, 6/ dane osobowe sprawcy usunięcia lub zniszczenia, 7/ podpisy uczestników oględzin. Protokół oględzin przygotowany w sprawie przez organ I instancji nie odpowiada powyższym wymogom, gdyż brak jest w nim daty usunięcia bez zezwolenia drzew gatunku dąb, obwodów pni tych drzew i ich wieku, przyczyn ich usunięcia oraz danych osobowych posiadacza nieruchomości, z terenu której usunięto drzewa. Protokół w decydującej części dotyczącej ustaleń merytorycznych odwołuje się do załącznika, który sporządzony został przez biegłego rzeczoznawcę z zakresu leśnictwa i ochrony środowiska Z. K.. Prawidłowo też wskazał organ odwoławczy, że skoro organ I instancji stwierdził usuniecie [..] drzew gatunku dąb szypułkowy z terenu działki nr[...] , a skarżący posiadał wyrażoną w decyzji z dnia [...] r. zgodę na usunięcie [...] drzew tego gatunku, to niezasadnym było ustalenie kary za usunięcie [...] drzew. Należało ustalić, które z usuniętych drzew tego gatunku objęte były zezwoleniem i pominąć je przy wyliczaniu kary. Na aprobatę zasługuje również stanowisko Kolegium, że ustalenie wieku wyciętych drzew, z uwagi na treść art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), jest istotną przesłanką wymierzenia kary za ich wycięcie bez zezwolenia. Zatem skoro organ I instancji w ogóle nie odniósł się do wieku usuniętych drzew i brak jest ustaleń w tym zakresie, to przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające uznać należało za niepełne. Jako wadę decyzji organu I instancji uznać też należy nie wyjaśnienie przez ten organ w uzasadnieniu swojej decyzji, dlaczego do ustalenia wysokości kary przyjął metodę przewidzianą w przepisie art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Zastosowanie do ustalenia wysokości kary metody stanowiącej odstępstwo od podstawowej metody obliczania kary wymaga wskazania przyczyny skorzystania z tej metody. W warunkach analizowanej sprawy zasadnie więc stwierdził organ odwoławczy, iż organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zgodnie z treścią art. 7, art. 77 K.p.a. Skoro zaś przedmiotowe postępowanie nie mogło być uzupełnione przez organ odwoławczy bez zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania i zachodziła konieczność przeprowadzenia nowego postępowania wyjaśniającego w części określonej przez organ odwoławczy, to był on zobligowany na mocy art. 138 § 2 K.p.a. wydać decyzję uchylającą rozstrzygniecie organu pierwszej instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Odnosząc się do zarzutów i wniosku skargi należy wyjaśnić, że zakwestionowany przez skarżącego fragment uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie stanowił podstawy wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. W tej części uzasadnienia Kolegium wyraziło swój pogląd, który będzie mógł być poddany kontroli Sądu w przypadku zaskarżenia decyzji Kolegium utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji o nałożeniu na skarżącego kary za usunięcie drzew bez zezwolenia. Mając na względzie wszystkie wyżej wskazane okoliczności, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło