VII SA/Wa 1437/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-23

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., jeśli nie wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a jednocześnie dysponował pełnymi danymi do merytorycznego rozpatrzenia sprawy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylać decyzji i przekazywać sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., jeśli nie wykaże, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jeśli organ odwoławczy dysponuje pełnymi danymi do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, powinien sam ją rozstrzygnąć, a nie uwalniać się od tego obowiązku poprzez przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji. Ponadto, organ odwoławczy musi uwzględnić ocenę prawną i wskazania zawarte w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. J. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, a następnie przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wojewoda uznał, że inwestor nie przedłożył oświadczenia zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną, a działka drogowa nr ew. [...] jest drogą wewnętrzną, której właściciel nie wyraził zgody na korzystanie przez inwestora. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 153 PPSA i art. 138 § 2 K.p.a., poprzez zignorowanie wskazań sądu z poprzedniego wyroku i błędne przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz J. J. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. J. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; Wojewoda [...]decyzją z dnia [...]kwietnia 2012 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 , poz. 1071 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu odwołania A. C. od decyzji Starosty [...]Nr [...]z dnia [...]września 2010 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. J. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...]obręb [...]przy ul. [...]w [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia [...]lipca 2010 r. J. J. złożył wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...]obręb [...] przy ul. [...]w [...]. Decyzją Nr [...] z dnia [...]września 2010 r. Starosta [...]zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę wskazanego wyżej budynku. Decyzją Nr [...] z dnia [...]stycznia 2011 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...]Nr [...] z dnia [...]września 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując na konieczność ustalenia statusu prawnego działki drogowej nr ew. [...]. Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt: VIII SA/Wa 198/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody [...]Nr [...] z dnia [...]stycznia 2011 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż organ odwoławczy dysponował pełnymi danymi dotyczącymi działki nr ew. [...]. Po ponownym rozpoznaniu odwołania Wojewoda [...]stwierdził, że organ I instancji nie dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Zdaniem organu odwoławczego działka nr ew. [...], której właścicielem jest A. C. jest drogą wewnętrzną w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych bowiem jest wykorzystywana jako droga i nie została zaliczona do żadnych z kategorii dróg publicznych. Działka inwestora posiada dostęp do drogi publicznej poprzez wskazaną działkę nr ew. [...]. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że właściciel działki nr ew. [...] nie wyraził zgody na korzystanie z niej przez Sygn. akt VII SA/Wa 1437/12 inwestora. Z załączonego przez skarżącego wydruku z księgi wieczystej dla ww. działki nie wynika, by została ustanowiona na niej służebność drogowa. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, inwestor powinien przedłożyć, zgodnie art. 34 ust. 1 pkt 3b Prawa budowlanego, oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych. Obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego o wskazany wyżej dokument powinien nałożyć na inwestora organ I instancji w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Nałożenie takiego obowiązku w trakcie postępowania odwoławczego stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 K.p.a. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego oznacza, iż na tym etapie postępowania organ odwoławczy nie ma możliwości wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do zarzutu odwołującego się dotyczącego braku możliwości przyłączenia projektowanego budynku do niezbędnych mediów organ odwoławczy wskazał, iż z zebranych w aktach sprawy dokumentów wynika możliwość przyłączenia przedmiotowej inwestycji do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i elektroenergetycznej. Powyższe potwierdzają zawarte przez inwestora umowy z dostawcami mediów, na rzecz których ustanowiono ograniczone prawa rzeczowe (służebność przesyłu) przez A. C. na działce nr ew. [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył inwestor J. J. wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody [...]. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: A. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tzn.: a) rażące naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez zignorowanie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2011 r, sygn. akt VIII SA/Wa 198/11. b) naruszenie art. 138 § 2 K.p.a.. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że dostęp do drogi publicznej działki inwestycyjnej wymaga odrębnej zgody zarządcy drogi zlokalizowanej na działce drogowej nr ewid. [...] i w rezultacie zaniechanie ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i przekazanie do ponownego rozpoznania sprawy, której rozstrzygnięcie nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (niezastosowanie art. 138 § 1 K.p.a..), Sygn. akt VII SA/Wa 1437/12 B. naruszenie art. 77 § 4 zd. 1 K.p.a. poprzez nieuprawnione uznanie przez organ za wymagającą dowodzenia okoliczność, czy w sprawie niniejszej może zostać udzielona zgoda na korzystanie z drogi przez zarządcę drogi, który złożył odwołanie od wydanej w pierwszej instancji decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, C. rażące naruszenie obowiązku rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie oraz błędną ocenę tego materiału (art. 77 § 1 K.p.a.), w szczególności poprzez: nie odniesienie się przez organ odwoławczy do żadnego z merytorycznych twierdzeń przytoczonych w kwestii dostępu do drogi w piśmie strony skarżącej z [...] października 2010 r., błędne ustalenie (wbrew treści postanowienia Starosty [...]nr [...] z dn. [...]sierpnia 2010 r., znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego), że organ pierwszej instancji nie prowadził postępowania wyjaśniającego w trybie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w zakresie ustalenia dostępu działki skarżącego do drogi publicznej, jak również, w konsekwencji powyższych uchybień D. naruszenie zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 K.p.a.. w zw. z art. 35 §2 K.p.a..), E. naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.) poprzez nie uzasadnioną okolicznościami sprawy odmowę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, oraz F. naruszenie zasady praworządności (art. 6 i art. 7 K.p.a..) w szczególności przez nieuprawnione pominięcie przepisów prawa cywilnego przy ocenie zakresu uprawnień posiadanych przez obecnego właściciela działki drogowej nr ewid. [...], a w szczególności zaniechanie analizy społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa własności danej nieruchomości (art. 140 k.c.), wykładni składanych oświadczeń woli dotyczących nieruchomości, zasady ochrony praw nabytych i zasady "nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet". W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Sygn. akt VII SA/Wa 1437/12 Na wstępie należy podkreślić, iż w sprawie decyzji Starosty [...]Nr [...]z dnia [...]września 2010 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. J. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wypowiadał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 198/11 zawarł ocenę prawną wiążącą w sprawie sąd oraz organ zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z oceny tej wynika, że "organ naruszył przepis art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie (...) organ odwoławczy dysponował pełnymi danymi dotyczącymi statusu działki [...], zarówno danymi z księgi wieczystej, ewidencji gruntów jak i danymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego". Ponownie rozpatrując odwołanie Wojewoda [...]wydał po raz kolejny decyzję kasacyjną uzasadniając ją koniecznością uzupełnienia projektu budowlanego w trybie art. 35 ust 3 Prawa budowlanego o oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych. Wbrew stanowisku organu odwoławczego nałożenie takiego obowiązku w trakcie postępowania odwoławczego nie stanowi naruszenia zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a. Organ odwoławczy może uzupełnić postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. wzywając skarżącego do przedłożenia oświadczenia właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki budowlanej z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych. W ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż zarządca drogi [...], A. C. nie wyraża zgody na korzystanie z niej przez skarżącego. Okoliczność, że zarządca drogi nie wyraża zgody na korzystanie z niej przez inwestora nie jest w niniejszej sprawie sporna. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyznaje, iż "w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że właściciel działki nr ew. [...] nie wyraził zgody na korzystanie z niej przez inwestora". Czyni to zbędnym dowodzenie okoliczności, czy zarządca drogi godzi się na korzystanie z drogi przez skarżącego, czy też zgody takiej odmawia. Sygn. akt VII SA/Wa 1437/12 W tej sytuacji uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji zapadło z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem art. 138 §2 k.p.a. obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tylko zaistnienie tych warunków uzasadnia orzekanie kasacyjne. W rozpoznawanej sprawie warunki takie nie zaistniały dlatego to organ odwoławczy musi podjąć wszelkie możliwe kroki do merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji. Trafne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych przepisów procesowych mających istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 153 p.p.s.a, art. 138 §2 k.p.a. art. 6,7,8 i 77 § 1 k.p.a., wobec czego należało ją uchylić stosownie do art. 145§1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 ww. ustawy. Orzeczenie o kosztach postępowania zapadło w oparciu o art. 200 powołanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło