VI SA/Wa 1786/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r. sprawy ze skargi "H." Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie odbiorników telewizyjnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.) dalej jako "u.o.a." oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora C.S.A. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w sprawie ustalenia opłaty za używanie dwudziestu sześciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w wysokości 14 430,00 zł. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] stycznia 2012 r. przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul. [...] w O., zajmowanym przez H.Sp. z o.o., w obecności jej Prezesa – M. J. Organ stwierdził, że w kontrolowanym lokalu ujawniono 26 odbiorników telewizyjnych marki [...] w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, których okres używania, zgodnie z oświadczeniem przedstawiciela spółki – M. J. wynosił 15 dni. Ponadto organ dodał, że w trakcie kontroli nie przedstawiono dowodu zarejestrowania ujawnionych odbiorników, protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez M. J., który dodatkowo oświadczył, że hotel opłaca abonament w Stowarzyszeniu "S.". W dniu [...] kwietnia 2012 r. Dyrektor C. S.A. wydał decyzję nr [...] ustalającą wobec H. Sp. z o.o. opłatę za używanie dwudziestu sześciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 14 430,00 zł. Rozpatrując, na skutek wniesionego odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. niniejszą sprawę w jej całokształcie - Minister Administracji i Cyfryzacji wskazując na treść przepisu art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. podkreślił, że zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Dodał, że zasadą jest, że opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 u.o.a., tj. m. in. dotyczących osób fizycznych. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ odwoławczy na wstępie podkreślił, że w czynności kontroli uczestniczył Prezes Zarządu spółki H., który z racji pełnionej funkcji jest osobą zorientowaną w sprawach związanych z działalnością spółki i hotelu. Dodał, że z treści protokołu kontroli wynika, że ujawnione odbiorniki zostały uruchomione i każdy z nich umożliwiał natychmiastowy odbiór programu, a Prezes Zarządu wskazując, że abonament jest opłacany w Stowarzyszeniu S. potwierdził, że nie kwestionuje obowiązku dokonywania opłat abonamentowych. Organ stwierdził także, że uruchomienie każdego z odbiorników, pomimo nieposiadania przez kontrolerów przenośnych czytników pamięci wskazuje, że wbrew twierdzeniom strony o pełnieniu przez odbiorniki roli monitorów do odtwarzania czytników pamięci - oglądane i uruchamiane odbiorniki nie służyły jedynie do ich odtwarzania. Minister podkreślił także, że do odwołania nie załączono protokołu, który miałby potwierdzać pełnienie przez odbiorniki jedynie funkcji monitorów, a załączona faktura dotycząca kosztów poniesionych w związku z instalacją stacji czołowej, zdaniem organu, nie potwierdza argumentów strony o niepodłączeniu ich do instalacji umożliwiającej odbiór programów. Organ wyjaśnił, że stacja czołowa to centralny punkt dystrybucyjny, dedykowany do obiektów, w których pożądane jest centralne zarządzanie ofertą programową dystrybuowaną w instalacji. Jest to urządzenie niezbędne do rozprowadzania sygnału do pokoi. Brak tego urządzenia nie oznacza, że odbiorniki nie były urządzeniami technicznie dostosowanymi do odbioru programu. Zwłaszcza, że w trakcie kontroli były uruchamiane i stwierdzono ich zdolność do natychmiastowego odbioru programu, pomimo braku stacji czołowej. Zgodził się natomiast z twierdzeniem strony, że charakteru odbiorników nie mają odtwarzacze audio i wideo, pozwalające na odtwarzanie wcześniej nagranej audycji lub filmu, a także telewizor nie podłączony trwale ani czasowo do żadnej instalacji umożliwiającej odbiór programu, pełniący rolę monitora lub wykorzystywany wyłącznie do celów produkcyjnych. Dodał także, że takiego nie mają również urządzenia wielofunkcyjne jak komputery, telefony komórkowe itp., gdyż ich głównym przeznaczeniem nie jest odbiór programów radiowych i telewizyjnych. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że wobec tego, iż ujawnione odbiorniki umożliwiały natychmiastowy odbiór programu, to były one podłączone do innej, aniżeli za pośrednictwem stacji czołowej, instalacji umożliwiającej odbiór programu. Organ wyjaśnił także charakter opłaty abonamentowej podkreślając, że jest ona przymusowym i bezzwrotnym świadczeniem o charakterze publicznoprawnym, który stanowi pozabudżetowy dochód celowy o charakterze publicznym, przeznaczony na finansowanie misji publicznej radia i telewizji. Wskazał także, że wobec dokonania w dniu [...] stycznia 2012 r. rejestracji ujawnionych odbiorników telewizyjnych odstąpiono od orzekania w zakresie nakazania ich rejestracji. Ponadto, powołując się na § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. nr 187, poz. 1342) organ stwierdził, że odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. Wobec tego, że w niniejszej sprawie, okres używania ujawnionych odbiorników wynosił 15 dni – czternastodniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie został przekroczony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. H. Sp. z o.o. zwana dalej skarżącą, skarżącą spółką zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie protokołu kontroli, który wbrew zasadom reprezentacji spółki - wynikającym z Krajowego Rejestru Sądowego spółki - o łącznym reprezentowaniu spółki przez dwóch członków zarządu lub członka zarządu łącznie z prokurentem - został jedynie podpisany przez Prezesa Zarządu. Wobec tego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie organ miał w pełni uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na skarżącą spółkę opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Co do zasady opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny (ust. 4 art. 2 u.o.a.). Modyfikację tej zasady ustawodawca wprowadza w ust. 5 art. 2 u.o.a określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych. Z językowej wykładni powołanych przepisów wynika, że ich adresatem jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej. Przy czym "używanie" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza. W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności. W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności. (ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.). Przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 3 u.o.a. w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. W toku przeprowadzonej przez operatora publicznego kontroli w dniu [...] stycznia 2012 r. w hotelu prowadzonym przez skarżącą spółkę ustalono, że w obiekcie tym znajduje się 26 sprawnych odbiorników telewizyjnych w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, zainstalowanych w pokojach hotelowych od dnia [...] stycznia 2012 r. w stosunku do których nie został wykonany obowiązek ich rejestracji. Ustaleń tych organ dokonał na podstawie oględzin ujawnionych w kontrolowanym obiekcie odbiorników oraz oświadczenia wiedzy złożonego przez M. J. – Prezesa Zarządu skarżącej spółki, biorącego udział w czynnościach kontrolnych. W ocenie Sądu zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza, że zastane w pokojach hotelowych odbiorniki znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów. W podpisanym bez zastrzeżeń przez M. J. protokole kontroli zawarte jest stwierdzenie, że uruchomione przez M. J. odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a ponadto zaprotokołowane jest jego oświadczenie, że ujawnione odbiorniki są zainstalowane w pokojach hotelowych od dnia [...] stycznia 2012 r. Tym samym organy prawidłowo przyjęły, że upłynął czternastodniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie wynikający z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. nr 187, poz. 1341). Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że podnoszona w odwołaniu argumentacja o pełnieniu przez odbiorniki jedynie funkcji monitorów do odtwarzania czytników pamięci, a także braku w chwili kontroli urządzenia do emisji sygnału nie znajduje uzasadnionych podstaw. Gdyby bowiem istotnie odbiorniki te pełniły funkcję monitorów, a także gdyby nie były podłączone do instalacji umożliwiającej odbiór programu – to nie byłby możliwy natychmiastowy odbiór programu, który został przecież stwierdzony w toku kontroli i to bez użycia jakichkolwiek czytników pamięci. Za prawidłowe uznać również należy działanie organów odnośnie do ustalenia w sentencji zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych z pominięciem nakazu ich rejestracji, albowiem z akt sprawy wynika, że w dniu [...] stycznia 2012 r. skarżąca spółka zarejestrowała ujawnione odbiorniki. Również wysokość ustalonej przez organy opłaty, stanowiącej iloczyn liczby stwierdzonych odbiorników i trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej, która w dniu stwierdzenia ich używania wynosiła 18,50 złotych zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 13 kwietnia 2011 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2012 r. (Dz.U. nr 93, poz. 548) uznać należy za prawidłową. W zarysowanym powyżej mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo, bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy istotnie w jej przypadku doszło do sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika. Przy czym zauważyć należy, że protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie. Stwierdzone podczas kontroli - znajdującej umocowanie w art. 7 ust. 1 u.o.a. - używanie niezarejestrowanego odbiornika, uzasadniające nałożenie opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. kontrolujący utrwala w protokole kontroli, co stanowi następnie podstawę do wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. Taki protokół kontroli, zdaniem Sądu zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zaliczenie go do dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. wyklucza według Sądu fakt, że jego sporządzenie nie znajduje wprost umocowania w przepisach u.a.o. W warunkach niniejszej sprawy – protokół został sporządzony i podpisany przez kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych – co uzasadnia przyjęcie go za wiarygodny dowód w sprawie. Przy czym zdaniem Sądu moc dowodową sporządzonego protokołu zwiększa również fakt, że został on bez zastrzeżeń podpisany przez przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, co potwierdza prawdziwość zawartych w nim ustaleń Za wiarygodne uznać również należy w ocenie Sądu, udzielone przez M. J. – Prezesa Zarządu skarżącej spółki i wciągnięte do protokołu z kontroli jego oświadczenie o dacie zainstalowania ujawnionych w hotelu odbiorników. Zdaniem Sądu, osoba ta, z racji pełnionej w skarżącej spółce funkcji musi być zorientowana w sprawach związanych z jej działalnością, a składane przez nią oświadczenia, wobec których nie przedstawiono wiarygodnych przeciwdowodów – za dopuszczalne i wiarygodne dowody w sprawie. Odnosząc się do zarzutu skargi zauważyć należy, że jak to już wyżej zostało wykazane w protokole kontroli utrwala się przebieg i wyniki kontroli. Sporządzony jest on przez kontrolującego, a w sytuacji, gdy jak w niniejszej sprawie, w czynnościach kontrolnych bierze udział przedstawiciel podmiotu kontrolowanego – przedstawia się go do podpisu tej osobie. W warunkach niniejszej sprawy w kontroli uczestniczył Prezes Zarządu skarżącej spółki, co wynika z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej spółki. Nie ma jednak, zdaniem Sądu przeszkód prawnych, by brał w niej udział inny, aniżeli przedstawiciel władz spółki – podmiot np. recepcjonista czy inna osoba zatrudniona w hotelu, zorientowana w jego funkcjonowaniu. Wówczas podpis takiej osoby na protokole kontroli należałoby uznać za potwierdzający, po pierwsze, że brała ona udział w kontroli, a po drugie, że osoba ta nie kwestionuje ustaleń kontroli lub przeciwnie – zgłasza zastrzeżenia, do których należy odnieść się w toku postępowania przed organami. Zatem twierdzenia skarżącej spółki, że podpisanie protokołu kontroli jedynie przez Prezesa Zarządu jest niezgodne z zasadami jej reprezentacji - nie może zdaniem Sądu odnieść zamierzonego skutku, albowiem żaden przepis u.o.a. nie wymaga, by w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu przez osoby wchodzące w skład takiego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Dodatkowo pamiętać również należy, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. W tej sytuacji, należy w konsekwencji uznać, że organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.