I SA/Wa 1357/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z [...] czerwca 2012 r. nr [...] odmówił M. P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2010 r. nr [...], odmawiającej potwierdzenia na jej rzecz prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez K. R. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącej część lasu "[...]" położonego na terenie powiatu [...], województwa [...]. Postanowienie Ministra Skarbu Państwa zapadło przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Na wniosek M. P. – reprezentowanej przez R. P. - prowadzone było przed Wojewodą [...] postępowania w sprawach o przyznanie rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnym granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez jej poprzedników prawnych tj.: T. R. – jako właścicielki nieruchomości położonej w miejscowości W., pow. [...], woj. [...] (obecnie Ukraina); J. R. - jako właściciela nieruchomości położonej w miejscowości L., gmina B., pow. [...], woj. [...] (obecnie Ukraina) oraz K. R. -jako właściciela części lasu "[...]" położonego na terenie pow. [...], woj. [...] (obecnie Ukraina). Postanowieniami z [...] września 2010 r. Wojewoda [...] pozytywnie ocenił spełnienie przez M. P. wymogów wynikających z ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), umożliwiających uzyskanie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez J. R. i T. R. Natomiast w przedmiocie wniosku dotyczącego mienia pozostawionego przez K. R., decyzją z [...] października 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia na rzecz M. P. prawa do rekompensaty. Decyzja ta, zawierająca pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania, została skutecznie doręczona stronie 25 października 2010 r. Pismem z 16 maja 2012 r. R. P. - działając w imieniu M.P. -zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2010 r. podnosząc, że nie był w stanie go złożyć w wymaganym terminie z uwagi na zły stan zdrowia, spowodowany splotem nieszczęśliwych wypadków jakim uległ, na potwierdzenie przedłożył kopię dokumentacji medycznej w postaci: kart informacyjnych z izby przyjęć [...] w K., wskazującej, że w dniach 18 września 2010 r. i 9 grudnia 2010 r. korzystał on z pomocy medycznej w związku ze zwichnięciem stawu skokowego oraz złamaniem nasady kości ramienia; zaświadczenia lekarskiego o pozostawaniu na leczeniu w ww. [...] w okresie od 21 września 2010 r. do 5 stycznia 2011 r. oraz kopię historii choroby, potwierdzającej usunięcie 5 stycznia 2011 r. założonego gipsu. W następstwie rozpoznania powyższego wniosku Minister Skarbu Państwa postanowieniem z [...] czerwca 2012 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez M. P. od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2010 r. Przywołując treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a. organ wywodził, że jednym z warunków przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu, można zaś mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Prośbę natomiast o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W dalszej kolejności odwołując się do wyjaśnień pełnomocnika, dokumentacji medycznej załączonej do wniosku oraz akta sprawy, Minister Skarbu Państwa stwierdził, że w niniejszej sprawie siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg najpóźniej w dniu 9 lutego 2011 r. Potwierdza to, zdaniem organu, znajdująca się w aktach adnotacja urzędnika, iż R. P. stawił się 8 lutego 2011 r. w [...] Urzędzie Wojewódzkim w związku z innym postępowaniem prowadzonym przed tym organem, a dotyczącym potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez T. R. Skoro zaś w ww. dacie nie istniały już przesłanki, uniemożliwiające złożenie odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2010 r. oraz wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, to termin do złożenia tego wniosku upłynął stronie w dniu 15 lutego 2011 r. Minister wskazał ponadto, że pomiędzy ww. datą, a złożeniem wniosku z 16 maja 2012 r. pełnomocnik strony aktywnie uczestniczył w innym postępowaniach prowadzonych przed Wojewodą [...] (dotyczącym potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez T. R. oraz J. R.), podając jako przykład adnotację z 15 marca 2011 r. oraz pisma tego pełnomocnika z 15 marca 2011 r. oraz 16 sierpnia 2011 r. Mając zatem na względzie to, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został złożony w określonym w art. 58 § 2 k.p.a. siedmiodniowym terminie od ustania przyczyny jego uchybienia, Minister Skarbu Państwa uznał, że jego przywrócenie jest nieuzasadnione. Kwestionując stanowisko Ministra Skarbu Państwa, M. P. - reprezentowana przez R. P., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie. W jej uzasadnieniu pełnomocnik strony podniósł, że w okresie, w którym upływał termin do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody, uległ on serii niespodziewanych i nieszczęśliwych wypadków - m.in. dwukrotnego złamania tej samej ręki z dwukrotnym nałożeniem gipsu nadgarstka, a później złamania kości ramienia, co było powodem zabetonowania ręki do tułowia, co uniemożliwiło mu dochowanie terminu wniesienia odwołania. Wskazał ponadto na swój podeszły wiek (89 lat). W oparciu tę argumentację, podtrzymaną na rozprawie, wniósł on o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Ministra Skarbu Państwa z [...] czerwca 2012 r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez M. P. od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2010 r. nr [...] odmawiającej potwierdzenia na rzecz M. P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez K. R. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia o charakterze procesowym stanowił art. 58 k.p.a. W myśl tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobniono, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przepis ten wprowadza zatem trzy przesłanki, których łączne spełnienie obliguje organ do przywrócenia uchybionego terminu. Są to: uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu, dopełnienie czynności, dla której określony był termin oraz złożenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu wniosku o jego przywrócenie. Przy czym przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku jest niedopuszczalne, o czym stanowi § 3 art. 58 k.p.a. Zatem aby termin mógł zostać przywrócony w pierwszym rzędzie obowiązkiem podmiotu, który terminowi uchybił, jest wniesienie podania o jego przywrócenie (wraz z dopełnieniem uchybionej czynności procesowej) w określonym przez ustawodawcę siedmiodniowym terminie, którego bieg rozpoczyna się od ustania przyczyny, która uniemożliwiała terminowe dokonanie tej czynności, a więc od dnia zniesienia obiektywnej przeszkody, uniemożliwiającej jej realizację, która to przeszkoda niemożliwa była do przezwyciężenia przez zainteresowanego, mimo dołożenia przez niego należytej staranności. W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, że decyzja Wojewody [...] z [...] października 2010 r. odmawiająca M. P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez K. R. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zawierająca pouczenie o trybie i zasadach jej zaskarżenia, została doręczona skutecznie stronie – na adres jej pełnomocnika – R. P. w dniu 25 października 2010 r. Jednocześnie bezsporne jest, że w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a. skarżąca, ani jej pełnomocnik, odwołania nie wnieśli. W złożonym natomiast wniosku z 16 maja 2012 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik jako przyczynę tego stanu rzeczy wskazywał splot nieszczęśliwych zdarzeń w postaci wypadków jakim uległ, skutkiem których stał się niedyspozycyjny nie tylko fizycznie, ale i psychicznie. Dwukrotnie bowiem złamał rękę, a po tym jak gips został mu zdjęty ponownie uległ wypadkowi - łamiąc tym razem kość ramienia, co spowodowało ponowne unieruchomienie ręki ("zabetonowanie gipsem ręki do tułowia"). W tym czasie korzystać miał z pomocy poruszającej się za pomocą kuli żony (skarżącej), która jednak w tych okolicznościach sama nie mogła kontynuować postępowania. Na potwierdzenie doznanych urazów przedłożył kopie dokumentacji medycznej, z której wynikało, że od 21 września 2010 r. do 5 stycznia 2011 r. był on hospitalizowany. Mając zatem na względzie to, że wniosek o przywrócenie uchybionego terminu pełnomocnik wniósł dopiero przeszło rok po opuszczeniu szpitala (wpłynął on do organu 24 maja 2012 r. – co wynika z prezentaty umieszczonej na wniosku), kluczowe dla oceny dopuszczalności jego przywrócenia, a w konsekwencji także dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia, było ustalenie, kiedy faktycznie ustała przyczyna uniemożliwiająca pełnomocnikowi dokonania uchybionej czynności. Ta zaś w świetle dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy - jak trafnie wskazał Minister - ustała najpóźniej 8 lutego 2011 r., kiedy to pełnomocnik strony stawił się osobiście w siedzibie organu w związku z innym prowadzonym przed Wojewodą [...] postępowaniem zainicjowanym wnioskiem M. P. (vide notatka służbowa z 8 lutego 2011 r, k. 214 akt administracyjnych). Nie sposób bowiem uznać, że stan zdrowia pełnomocnika strony w jednym postępowaniu jest przeszkodą uniemożliwiającą realizację czynności procesowych, natomiast nie stanowi już takiej przeszkody w innym postępowaniu, a tym bardziej postępowaniu prowadzonym przed tym samym organem. A skoro tak, to nie budzi wątpliwości Sądu, że przewidziany w art. 58 § 2 k.p.a. siedmiodniowy termin, w jakim winno być złożone podanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2010 r., upłynął stronie w dniu 15 lutego 2011 r. W tym czasie jednak ani skarżąca, ani jej pełnomocnik nie tylko z takim wnioskiem nie wystąpili, ale nawet nie sygnalizowali, że noszą się z zamiarem kwestionowania ww. decyzji. Pierwsze pismo, odnoszące się do niej, zatytułowane "sprzeciw", pełnomocnik strony wniósł do Wojewody [...] dopiero 18 października 2011 r. (k. 222 akt administracyjnych), przy czym nawet wówczas nie domagał się przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Skoro więc w niniejszej sprawie nie został dopełniony przez stronę warunek formalny umożliwiający przywrócenie terminu – dotyczący złożenia w tym przedmiocie wniosku w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uniemożliwiającej terminową realizację czynności procesowej (art. 58 § 2 k.p.a.) – to niezależnie od oceny okoliczności jakie przyczyniły się do uchybienia terminu, którego przywrócenia strona się obecnie domagała, wniosek jej nie mógł być uwzględniony. To zaś oznacza, że Minister Skarbu Państwa wydając postanowienie o odmowie przywrócenia M. P. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2010 r., nie naruszył przepisów prawa, a wniesiona na to rozstrzygnięcie skarga pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.