VI SA/Wa 1595/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-27
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Piotr Borowiecki, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyniki pomiarów nacisków osi i masy całkowitej pojazdu, dokonane przy użyciu przenośnych wag typu SAW 10C, które nie posiadają homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu i nacisków osi wielokrotnych, mogą stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Wyniki pomiarów nacisków osi i masy całkowitej pojazdu, uzyskane przy użyciu wag, które nie posiadają homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu i nacisków osi wielokrotnych, nie mogą stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej. Użycie takich wag, nawet z zastosowaniem wewnętrznych zarządzeń korygujących wyniki, jest wadliwe, ponieważ nie opiera się na przepisach powszechnie obowiązujących i nie uwzględnia danych technicznych producenta urządzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na A. S.A. za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi i masy całkowitej pojazdu. Skarżąca kwestionowała wiarygodność pomiarów dokonanych przenośnymi wagami typu SAW 10C, wskazując, że wagi te nie posiadają homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu i nacisków osi wielokrotnych. Organy administracji utrzymały karę w mocy, opierając się na wynikach ważenia i wskazując na prawidłowość procedury. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że zarzuty skarżącej są zasadne.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej A. S.A. z siedzibą w M. kwotę 3113 (trzy tysiące sto trzynaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej Organem II instancji) decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. S.A. (zwaną dalej skarżącą) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (zwany dalej Organem I instancji) z dnia [...] marca 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 23200, utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji działał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., Dz. U. z 2011 r., Nr 76, poz. 409), art. 13g ust. 1, ust. la, ust. Ib pkt 1, ust. 2, art. 40c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.. Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), Lp. 6 pkt 6 lit. d) i e), Lp. 6 pkt 7 lit. d) i e), lp. 9 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do ww. ustawy oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), art. 5 ust. 2 w zw. z art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321)
Ustalono, że w dniu [...] listopada 2011 r. w miejscowości D. na drodze gminnej zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował Pan R. C., który wykonywał przewóz drogowy pospółki w imieniu skarżącej. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...]z dnia [...]listopada 2011 r.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t. dla: pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych; potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy.
W wyniku ważenia organ I instancji stwierdził naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk 12,10 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 4.10 t,
- nacisk 26,80 t na potrójnej osi nienapędowcj naczepy - przekroczenie o 5 t,
- łączna masa pojazdów 45,20 t - przekroczenie dnie o 5,20 t,
- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Wysokość kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych.
W niniejszej sprawie zastosowano zapisy:
Lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 i:
- pkt 6 dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiowi składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1.4 m o sumie nacisków osi:
- lit. d) powyżej 24,8 t do 26,3 I 9000 zł
- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1.5 t powyżej 26,3 t dodatkowo 7000 zł
- pkt 7 dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi:
- lit. d) powyżej 9.0 t do 9.5 t' 1200 zł
- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 I powyżej 9,5 t dodatkowo 900 zł. Lp. 9: Za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej:
- pkt 5 pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy:
-lit. b) powyżej 40.0 t do 50,0 I 600 zł.
Organ I instancji wymierzył karę pieniężną w wysokości: 9000 zł + 7000 zł + 1200 zł + (900 zł x 6) -i- 600 zł = 23200 złotych.
W odwołaniu pełnomocnik strony wskazał, iż wagi typu SAW 10, którymi dokonano pomiaru zespołu pojazdów przeznaczone były wyłącznie do pomiaru nacisków osi, nie posiadają natomiast homologacji do wyznaczania całkowitej masy pojazdu. Ponadto treść przepisu art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, który w jej ocenie znajduje zastosowania. Pełnomocnik strony przedstawia również wątpliwości odnośnie wyliczeń, a w konsekwencji wysokości nałożonej kary pieniężnej dokonanej przez organ I instancji.
Organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy i wskazał , że w myśl art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 13g ust. Ib pkt 1, powyższą karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak stanowi art. 40c ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).
Jego zdaniem, stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11.5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. Nr 219. poz. 1860 i poz. 1861 ze zm.). Drogi gminne nie zostały w ww. rozporządzeniach wymienione. Zastosowanie znajduje więc art. 41 ust. 6, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Podniósł, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu, z dnia [...] października 2011 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o nr fabrycznych [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do [...] lutego 2012 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r.
Organ II instancji wskazał, że procedura pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi jest zgodna z instrukcją obsługi wag. Z dokumentów postaci świadectw legalizacji ponowionej dla wag nieautomatycznych typu SAW 10C wynika, że wartość obciążenia maksymalnego wagi wynosi 10 t. Inspektorzy realizując procedurę korzystania z ww. wag, korzystają z dwóch wag podkładanych pod każde koło kontrolowanego pojazdu, a wynik nacisku z dwóch wag podstawionych pod jedną oś pojazdu jest sumowany. W konsekwencji jego zdaniem brak jest podstaw do uznania, iż ww. wagi nie powinny być wykorzystywane do niniejszej kontroli, gdyż nacisk na poszczególnych kół kontrolowanego pojazdu był niższy niż 10 t.
Jego zdaniem to podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, w którym powinien uczestniczyć zarówno załadowca jak i podmiot wykonujący przejazd, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie podmiotu wykonującego przejazd.
Wskazał, że organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał wyliczeń wysokości nałożonej kary pieniężnej mając na uwadze zastosowanie wysokości sankcji kar pieniężnych przypisanych do poszczególnych naruszeń zawartych w treści załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych.
Z tych powodów orzekła jak w decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji oraz zasądzenie kosztów. Zarzucił naruszenie: art. 40c w zw. z art. 13g ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. nr 19 poz. 115 ze zmianami) [dalej jako "ustawa o drogach"] poprzez ich zastosowanie polegające na uznaniu, iż zachodzą przesłanki do wymierzenia Skarżącej kary pieniężnej w związku z ruchem pojazdu po drogach publicznych z przekroczeniem przez pojazd Skarżącej dopuszczalnej masy całkowitej mimo, iż Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w [...] [dalej jako "WITD"] nie legitymował się wynikami pomiaru mogącymi stanowić dowód w sprawie; art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U. 2000, Nr 98, poz. 171 z późn zm.) poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, w skutek czego bezzasadnie przyjęto, iż doszło do przekroczenia rzeczywistej masy całkowitej pojazdu nienormatywnego objętego przedmiotem niniejszego postępowania, w skutek czego nałożono na Skarżącą karę administracją w kwocie 23.200 zł; art. 5 ust. 2 pkt 2) ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz. U. Nr 222, poz.1321) poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie polegające na uznaniu, iż WITD dowiódł iż rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego objętego przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie przekroczyła dopuszczalną wielkość i w związku z tym nie zachodzą przewidziane w tym przepisie przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia kary pieniężnej na Skarżącą mimo, iż zachodziły przesłanki obligujące WITD do umorzenia postępowania wobec Skarżącej. Jego zdaniem Decyzję o nałożeniu kary pieniężnej wydano na podstawie ustaleń kontroli zawartych w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2011 r. W Protokole kontroli wskazano wartość pomiarów masy całkowitej zespołu pojazdów oraz nacisków poszczególnych osi. Wynika z niego, że w wyniku dokonanego pomiaru określono masę całkowitą pojazdu na 45,2 tony. W protokole stwierdzono również, że kontrolowanym pojazdem przewożono pospółkę czyli materiał sypki (piasek). Jak wynika z Protokołu kontroli pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu Skarżącej dokonano przenośnymi wagami do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o numerach fabrycznych: [...] posiadającymi legalizację Urzędu Miar. W aktach sprawy znajduje się świadectwo legalizacji wag użytych w ramach kontroli w niniejszej sprawie. Zgodnie z tym dokumentem wagi te mogą być używane do ważenia obciążenia o wartości maksymalnej 10.000 kg czyli 10 ton. Zatem wagi te nie powinny być używane do ważenia obciążenia większego niż 10 ton. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Skarżąca, złożyła do Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2012 r., zarzucając WITD m.in. niedopełnienie obowiązku zebrania materiału dowodowego pozwalającego na określenie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu nienormatywnego objętego przedmiotem postępowania. Skarżąca wskazała, iż masa całkowita pojazdu została określona w oparciu o wyniki ważenia wykonane przy użyciu urządzeń wagowych nie przystosowanych do ważenia tak dużej masy pojazdu, a zatem wyniki pomiaru z tych urządzeń nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Skarżąca wskazała również na niewłaściwe obliczenie kary na podstawie załącznika nr 2 Lp. 6.7 lit. e) do ustawy. Ponadto wskazała, że wagi przenośne nieautomatyczne do pomiarów statycznych typu SAW 10C, jak to wynika ze świadectwa ich homologacji są przeznaczone wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi, nie posiadają zatem homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi wielokrotnych. Pełnomocnik strony podtrzymał wątpliwości odnośnie wyliczeń, a w konsekwencji wysokości nałożonej kary pieniężnej dokonanej przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej także: "p.p.s.a.").
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 23200 zł.
Należy zauważyć, że zasadny jest zarzut naruszenia, art. 7, 77 i 107 § 1 k.p.a. co do poczynionych ustaleń w zakresie wyników ważenia.
Poruszanie się pojazdów o przekroczonych parametrach norm dopuszczalnych, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Z art. 61 ustawy - Prawa o ruchu drogowym wynika wprost, że przewożony ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Do nałożenia kary w określonej ustawą wysokości upoważnia jednak uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości. Zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy dopuszczalnych nacisków ładunku na poszczególne osie pojazdu ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia. Z tego względu, w ocenie Sądu, wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężne.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji, strona zarzucała, że proces ważenia zespołu pojazdów odbył się niezgodnie z możliwościami tych wag wskazanych w protokole kontroli. Z powyższego wynika, że skarżący kwestionował wiarygodność dowodów, stanowiących podstawę ustaleń faktycznych przyjętych przez organ.
Zdaniem Sądu, w przypadku kwestionowania przez stronę sposobu przeprowadzonego ważenia istotnym było zgromadzenie stosownej dokumentacji potwierdzającej spełnienie zarówno wymogów prawnych jak i wymogów technicznych stawianych przez producenta. Koniecznym było także odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do ww. zarzutów strony istotnych przecież z punktu widzenia podjętego przez organ rozstrzygnięcia, jakim było nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli przekroczenia nacisków osi oraz DMC pojazdu. Wskazanie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, że strona podpisała protokół kontroli bez zastrzeżeń nie może być uznane, w świetle zarzutów podniesionych w skardze za wystarczające do przyjęcia, że wyniki pomiarów dokonanych podczas przedmiotowej kontroli mogły być przyjęte jako podstawa do nałożenia kary pieniężnej.
Skarżący zarzuca w skardze do tutejszego Sądu, że użyte do pomiarów w trakcie kontroli typu SAW 10C/II nie mogły być zastosowane do określenia masy całkowitej zespołu pojazdów. W tym zakresie odwołał się do pisma Prezesa GUM, skierowanego do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wyjaśnienia organu odwoławczego udzielone w odpowiedzi na przedmiotową skargę a także przez pełnomocnika organu podczas rozprawy nie są zdaniem Sądu, wystarczające do przyjęcia, że przedmiotowych wag można było użyć do pomiarów DMC oraz nacisków osi wielokrotnych zespołu pojazdów poddanego kontroli w niniejszym postępowaniu administracyjnym.
Zasady użytkowania urządzeń określają ich producenci, co potem jest weryfikowane w oparciu o obowiązujące normy zarówno w świadectwach homologacji, certyfikatach zatwierdzenia typu oraz świadectwach legalizacji. Ze świadectwa Homologacji [...] wynika, że waga nieautomatyczna SAW 10C/II służy jedynie do pomiaru nacisków kół i osi (w układzie dwóch połączonych wag). Urządzenie to nie posiada homologacji na dokonywanie pomiarów masy całkowitej pojazdów.
W swoich wyjaśnieniach dotyczących możliwości użycia przedmiotowych wag do określenia DMC spornego zespołu pojazdów a także nacisku osi wielokrotnej organ nie wykazał, że inne są zasady: pomiaru wartości DMC dwiema wagami do pomiarów statycznych oraz pomiaru łącznego nacisku osi wielokrotnej. W przypadku bowiem identyczności zasady przeprowadzenia ww. pomiarów wykluczone jest zastosowanie przedmiotowych wag przenośnych do pomiaru łącznego nacisku osi wielokrotnej, skoro waga ta nie może być użyta do pomiaru masy całkowitej. Innymi słowy organ nie wykazał również, że przedmiotowa waga nadaje się do pomiaru obciążenia osi składowych osi wielokrotnych. Należy zauważyć, że wagi przenośne nieautomatyczne do pomiarów statycznych typu SAW 10C, jak to wynika ze świadectwa ich homologacji są przeznaczone wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi, nie posiadają zatem homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi wielokrotnych.
W "Instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych" wprowadzonej zarządzeniem Głównego Inspektora nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r., polecono obniżenie wyników pomiarów, dokonywanych za pomocą wag przenośnych (typu SAW i LP), o 200 kg i 2% celem skorygowania ewentualnych błędów w zakresie wskazań wag, co miało poprawić wiarygodność tych pomiarów. W tej sytuacji należy uznać, że pomiar nacisku na osie przedmiotowego pojazdu dokonany w toku kontroli na drodze przy użyciu wag posiadających co prawda aktualne świadectwa legalizacji, jednak dokonany niezgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń określonych w świadectwie legalizacji oraz niezgodnie z instrukcją producenta wag nie był wystarczający do uznania za prawidłowy i zgodny z zasadami określającymi sposób ustalania kar za przejazd pojazdem nienormatywnym. Bez znaczenia, w ocenie Sądu jest informacja producenta wag wyrażona w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. do [...] WITD , w której producent wskazał iż "wyznaczenie masy pojazdu za pomocą pary wag typu SAW 10C poprzez sumowanie poszczególnych nacisków osi przy spełnieniu wymagań homologacji wagi, jest technicznie możliwe z uwzględnieniem błędu wagi tabela 2.3." Należy wskazać, iż sama informacja od producenta nie może modyfikować parametrów technicznych urządzenia i jego przeznaczenia. Wagi użytkowane przez organy inspekcji drogowej, jako przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej mogą być wprowadzane do obrotu i użytkowania oraz użytkowane tylko wówczas, jeżeli posiadają odpowiednio ważną decyzję zatwierdzenia typu lub ważną legalizację. Taki system opuszczenia do używania wskazanych urządzeń ma na celu, ustawy o miarach, zapewnienie jednolitości miar i wymaganej dokładności pomiarów wielkości fizycznych w Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też prawnej kontroli metrologicznej podlegają przyrządy pomiarowe stosowane przy pobieraniu opłat, podatków i niepodatkowych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń (art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o miarach). Zatem urządzenie jest weryfikowane pod kątem dopuszczenia do użytkowania na podstawie określonych danych technicznych producenta. W przypadku gdy urządzenie takie miałoby zostać dopuszczone do obrotu czy użytkowania w celu innym niż to wynika z danych uzyskanych od producenta wymagałoby to wykonania ponownej legalizacji w oparciu o nowe dane techniczne producenta.
Zdaniem Sądu, kompensowanie ograniczeń w zakresie stosowania urządzeń, które wynikają z treści świadectw homologacji i instrukcji ich użytkowania, poprzez wydawanie zarządzenia, w którym polecono obniżenie wyników pomiarów należy uznać za działanie wadliwe.
Powyższe unormowania mają wyłącznie charakter wewnętrzny i nie mają statusu norm powszechnie obowiązujących.
Wyjaśnienia, instrukcje lub pisma resortowe nie wydane na podstawie delegacji ustawowej nie mogą stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięć organów administracyjnych.
Tymczasem wartość pomiaru nacisków osi oraz DMC ustalonego w niniejszej sprawie, przekładająca się na wysokość kary pieniężnej, została stwierdzona nie tylko na podstawie przeprowadzonego ważenia ale również przy zastosowaniu współczynnika korygującego podanego w ww. zarządzeniu nr [...].
W tym stanie rzeczy już tylko z tego powodu przedmiotowy pomiar nie może być uznany za przeprowadzony prawidłowo, a w konsekwencji jego wynik nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.
Dodatkowo wskazano, że w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 270/12 tutejszego Sądu organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w zakresie w jakim umorzono postępowanie z tytułu nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie DMC, zaakceptował w pełni pogląd organu I instancji mający oparcie m.in. w treści przytoczonego w tej decyzji pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] dotyczącego użycia wag SAW 10C/ll.
W toku ponownego rozpoznania sprawy, organ dokona oceny wyników ważenia uzyskanych przy użyciu wag do pomiarów statycznych opisanych w załączniku do protokołu kontroli mając na uwadze przepis art. 153 p.p.s.a. Dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego organ będzie mógł decydować o ewentualnym nałożeniu kary pieniężnej, rozważyć jej wysokość.
Uwzględniając powyższe należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz uchyloną nią w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. (c) p.p.s.a.
O niewykonaniu uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 o ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło