I FZ 180/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-05-22

Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara Wasilewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, wydane z pominięciem oceny zmiany okoliczności od czasu poprzedniego postanowienia w tej samej sprawie, może zostać uznane za prawidłowe, jeśli ponowny wniosek strony zasadniczo powtarza argumentację wcześniejszego wniosku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że mimo iż postanowienie WSA w Olsztynie zostało wydane z naruszeniem art. 165 P.p.s.a. (poprzez pominięcie oceny zmiany okoliczności od czasu poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy), to zawierało prawidłowe rozstrzygnięcie. Sąd stwierdził, że ponowny wniosek strony zasadniczo powtarzał argumentację wcześniejszego wniosku, który został już oceniony negatywnie, a nowe informacje nie wskazywały na polepszenie sytuacji materialnej skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący J.Z.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na znaczny majątek skarżącego i brak dostarczenia wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową, mimo dwukrotnego przedłużenia terminu. Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc, że nie mógł wypełnić wezwania z powodu nieuwzględnienia wniosku o przedłużenie terminu oraz utraty majątku w postępowaniu egzekucyjnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.Z.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Ol 637/12 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.Z.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 13 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za listopad 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 637/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił J.Z.K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym W uzasadnieniu tegoż postanowienia wskazano, że skarżący wnioskiem z dnia 28 stycznia 2013 r. wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, zaś na ich wspólny majątek składa się: dom jednorodzinny, nieruchomość rolna o powierzchni 30 ha, działka o powierzchni 1,8 ha oraz dwa samochody – Audi Q 7 rok prod. 2006 i Toyota Land Crusier rok prod. 2005. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że ze względu na ciężką sytuację finansową nie ma możliwości uiścić całości opłaty. Aktualnie nie posiada dochodu, nie ma też możliwości sprzedaży majątku, ze względu na kryzys finansowy i ogólny zastój gospodarczy. Oświadczył, że uzyskuje z gospodarstwa rolnego dochód, który wyliczony na podstawie rozporządzenia wynosi 14.879,44 zł. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a"., strona w dniu 6 stycznia 2013 r. została wezwana do przedłożenia, w terminie 7 dni, dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej. Strona pismem z dnia 19 lutego 2013 r. zwróciła się o przedłużenie terminu do przedstawienia dokumentów do dnia 12 marca 2013 r. Następnie pismem z dnia 12 marca 2013 r. zwrócono się o przedłużenie terminu do przedstawienia dokumentów do końca marca 2013 r., ze względu na trudności w uzyskaniu należnych dokumentów. Skarżący, pomimo dwukrotnego przedłużenia terminu do złożenia dodatkowych dokumentów (do dnia 20 marca 2013 r.), nie przedłożył ich do dnia rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd I instancji, analizując powyższe okoliczności, uznał, że skarżący nie udowodnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu brak dostarczenia przez skarżącego stosownych dokumentów, o które był wzywany powoduje, że nie jest możliwe stwierdzenie czy skarżący jest w stanie ponieść należne koszty sądowe. Sąd zaznaczył jednocześnie, że skarżący posiada znaczny majątek. Natomiast nie złożył żadnego oświadczenia w jaki sposób wykorzystywana jest przez niego nieruchomość rolna i jakie czerpie z niej pożytki. Skarżący wskazał jedynie, że jego roczny dochód według rozporządzenia wynosi 14.879,44 zł, nie wyjaśniając na podstawie jakiego rozporządzenia i w jaki sposób dokonał tych wyliczeń. W złożonym zażaleniu skarżący wskazał, że z uwagi na okoliczność nieuwzględnienia wniosku skarżącego o przedłużenie terminu do dostarczenia stosownych dokumentów nie mógł wypełnić wezwania Sądu. Wskazał ponadto, że został pozbawiony majątku na skutek prowadzonego obecnie postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie postanowieniem wydanym przez Referendarza sądowego WSA w Olsztynie z dnia 28 listopada 2012 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Postanowienie to uprawomocniło się, w związku z czym ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy powinien być rozpoznany w świetle unormowań zawartych w art. 165 P.p.s.a. i oceniony pod kątem zmiany okoliczności, jakie zaszły od czasu rozpoznania pierwszego wniosku. Tego zaś w zaskarżonym postanowieniu z dnia 29 marca 2013 r. nie uczyniono. Sąd I instancji pominął bowiem w zupełności ocenę wniosku strony, jaką zawarto w postanowieniu z dnia 28 listopada 2012 r. Jednakże, oceniając ponowny wniosek strony w świetle unormowań art. 165 P.p.s.a., należy przyjąć, że stanowi on zasadniczo powtórzenie argumentacji, jaką zawierał wniosek wcześniejszy. Ta jednak, jak wyżej wspomniano, została już oceniona w toku postępowania sądowoadministracyjnego przez Referendarza sądowego WSA w Olsztynie w postanowieniu z dnia 28 listopada 2012 r. Nie można przy tym uznać za zmianę okoliczności, o których mowa w art. 165 P.p.s.a. informacji wskazujących na polepszenie sytuacji materialnej skarżącego. A za takie należało uznać informacje ujawnione w ponownie złożonym formularzu PPF o uzyskiwanych przez domowników skarżącego dochodach, czy o posiadaniu działki o powierzchni 1,8 ha, których nie zawarto we wcześniej złożonym formularzu. W związku z powyższym stwierdzić należało, że zaskarżone postanowienie, mimo że wydane z pominięciem regulacji art. 165 p.p.s.a., zawierało prawidłowe rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło