II SA/Rz 900/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego -skargę oddala- Sygn. II SA/Rz 900/12 Uzasadnienie Wnioskiem z dnia [...] czerwca 20112 r. B. S. wystąpiła o ustalenie prawa do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, w celu sprawowania opieki nad dwójką dzieci: Ł. i T. S. w kwocie po 400 zł na każde dziecko. W uzasadnieniu podała, że w przypadku wychowywania bliźniąt należą się dwa dodatki z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przez osobę uprawnioną. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] wydaną przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w M. z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], odmówiono B. S. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dwoje dzieci: Ł. i T. S. w kwocie po 400,00 zł miesięcznie na każde dziecko w okresie od 1 czerwca 2012 r. do 31 października 2012 r. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. ([...]) B. S. przyznano prawo do zasiłku rodzinnego na Ł. i T. S. w kwocie po 68 zł miesięcznie na każde dziecko w okresie od 1 kwietnia 2012 r. do 31 października 2012 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, przyznanego na Ł. S. i T. S. w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2012 r. do 31 października 2012 r. Powołując się na treść art. 6, art. 8 i art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ podał, że do zasiłku rodzinnego przysługuje jeden dodatek rodzinny z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Liczba dzieci, na wychowanie których został udzielony urlop wychowawczy ma wpływ jedynie na okres, w którym ten dodatek przysługuje. Z racji urodzenia więcej niż jednego dziecka w trakcie jednego porodu okres pobierania tego zasiłku wydłużony został o kolejne 12 miesięcy. W odwołaniu złożonym od tej decyzji B. S. wskazała, że od 31 marca 2012 r. przebywa na urlopie wychowawczym udzielonym na dwoje dzieci Ł. i T. S. (bliźniaki). Utrzymują się z pensji męża i świadczeń rodzinnych. Otrzymywana kwota świadczeń nawet w minimalnym stopniu nie zaspokaja potrzeb związanych z prawidłowym rozwojem dzieci, które są wcześniakami, wymagają stałej opieki lekarskiej. Swój wniosek o ustalenie prawa do dwóch dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dwojgiem dzieci w okresie korzystania z urlopu wychowawczego umotywowała wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 848/07, z którego wynika, że w przypadku wychowywania bliźniąt należą się dwa dodatki. W tych okolicznościach B. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie dwóch dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dwojgiem dzieci w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej powołało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 z późn. zm./. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Natomiast stosownie do art. 10 ust. 1 cyt. ustawy dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu (pkt 2). Rodzina B. S. spełnia kryterium dochodowe i decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. ustalone zostało prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Sporną kwestią jest ocena zaistnienia podstawy do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Z zapisów ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że w przypadku urodzenia podczas jednego porodu więcej niż jednego dziecka, a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, osobie opiekującej się przysługuje dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem przez okres 36 miesięcy kalendarzowych. Organ zaznaczył że prawo do tego dodatku powiązane jest z urlopem wychowawczym. Odwołującej przyznano jeden urlop wychowawczy mimo urodzenia podczas jednego porodu dwójki dzieci. Brak jest zatem podstaw do przyznania dwóch dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dwojgiem dzieci w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał orzeczenia sądów administracyjnych. Kolegium wskazało jednocześnie, że wysokość dodatku nie podlega różnicowaniu, a wyłącznym elementem faworyzującym osoby opiekujące się większą liczbą dzieci w okresie korzystania z urlopu wychowawczego jest wydłużony okres przysługiwania comiesięcznej kwoty tego dodatku. Zatem organ I instancji prawidłowo określił kwotę przyznanego miesięcznie świadczenia, które nie jest świadczeniem uznaniowym, lecz zależnym od spełnienia kryteriów zapisanych w ustawie. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła B. S. i wniosła o jej uchylenie oraz przyznanie dwóch dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Podtrzymując argumentację odwołania zwróciła uwagę na trudną sytuację życiową. Wskazała, że utrzymują się z pensji męża (najniższa krajowa) oraz świadczeń rodzinnych (kwota 536 zł/m-c). Ta kwota nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb związanych z prawidłowym rozwojem dzieci, które są wcześniakami, wymagają specjalnego żywienia i stałej kontroli lekarzy specjalistów. Skarżąca podniosła, że ponoszą dodatkowe wydatki związane z leczeniem córki Ł., a na poparcie swojej argumentacji raz jeszcze powołała się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 848/07. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, z przyczyn będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wyjaśnić skarżącej, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sądy administracyjne kierując się zatem kryterium legalności dokonują kontroli zgodności zaskarżonego aktu (tu decyzja) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zakres tej kontroli wyznacza z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wspomniane kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 powyższej ustawy). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 tej ustawy, skarga podlegała oddaleniu. Stan faktyczny ustalony został przez organy obu instancji prawidłowo i znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, co nie było przez strony kwestionowane. Przedmiotem osądu pozostaje kwestia, czy w okolicznościach niniejszej sprawy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dwojga dzieci (Ł. i T. S.), urodzonych podczas jednego porodu, przyznany został skarżącej B. S. zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W myśli przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), powoływanej przez organy administracji obu instancji, dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych, 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawują opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, 3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawują opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dodatek przysługuje w wysokości 400 zł miesięcznie. Przepis ten w sposób wyraźny i jednoznaczny ustala kwotę przysługującego świadczenia, co w konsekwencji oznaczać musi, że nie pozostawia organom orzekającym w tym zakresie jakichkolwiek uprawnień do określenia jej w innej wysokości i nie uzależnia też w żaden sposób kwoty tegoż dodatku od ilości dzieci wychowywanych przez osobę uprawnioną do jego uzyskania. W ocenie Sądu, zrozumienie treści cyt. wyżej przepisu nie powoduje wątpliwości i nie wymaga w związku z tym żadnych zabiegów interpretacyjnych, poza zwykłą wykładnią gramatyczną. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela w tym względzie pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zawarty w wyroku z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 837/06. Trzeba też podkreślić, że organ orzekający w drugiej instancji trafnie akcentuje – za A. Korcz – Maciejko, W. Maciejko,. Świadczenia rodzinne. Komentarz, W-wa 2009 r., s. 253 – iż wyłącznym elementem faworyzującym osoby opiekujące się większą liczbą dzieci w okresie korzystania z urlopu wychowawczego jest wydłużony okres przysługiwania comiesięcznej kwoty tego dodatku, jak i to, że sformułowana w art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych norma prawna, powoduje związanie organu jej treścią. W świetle powyższego należało dojść do wniosku, że organy obu instancji prawidłowo określiły skarżącej kwotę przyznanego miesięcznie świadczenia, tj. dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w przypadku dwójki dzieci urodzonych podczas jednego porodu (Ł. i T. S.) w kwocie 400 zł miesięcznie. Tym samym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i w rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia tych decyzji z obrotu prawnego. Podniesiona w skardze argumentacja, iż rodzina skarżącej znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, w świetle wyjaśnień zawartych na wstępie niniejszych wywodów, pozostać musi bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do argumentu skarżącej dotyczącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 848/07, który w ocenie skarżącej uzasadnia przyznanie przedmiotowego dodatku w kwocie po 400 zł na każde z bliźniąt, wypada stwierdzić, że pogląd zaprezentowany w tym wyroku jest odosobniony (w orzecznictwie sądowoadministracyjnym), a ponadto wyrok ten nie wiąże w innej sprawie, innych sądów, ani organów (art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dlatego na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.