II GZ 33/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2431/12 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: oddalić zażalenie B.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2431/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że przesłanką niezbędną przyznania ochrony tymczasowej jest możliwość wykonania aktu, którego dotyczy. Wstrzymanie wykonania aktu jest bezprzedmiotowe, gdy decyzja w ogóle nie podlega wykonaniu. Tak więc co do zasady z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne oraz te spośród konstytutywnych aktów uprawniających, które dla spowodowania stanu prawnego lub faktycznego w nich określonego nie wymagają żadnych działań ze strony podmiotów uprawnionych. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek, a co za tym idzie nie nakłada ona na skarżącą żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Brak jest zatem przymiotu wykonalności, co uniemożliwia wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) W zażaleniu B.K. wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji, ewentualnie o uchylenie powyższego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. podnosząc, że w przypadku niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może być dokonana egzekucja polegająca na ustanowieniu hipoteki przymusowej na mieszkaniu, której jest współwłaścicielem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawowy problem w sprawie sprowadza się do oceny – czy możliwe jest w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Należy podkreślić, że wskazany wyżej przepis daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego, stosownie do treści art. 61 p.p.s.a., należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (tak również J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004 r., s. 122). Zatem nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania. Zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne. Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Należy więc zauważyć, że z samej decyzji nie wynikało nałożenie na skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do starań zobowiązanej z tytułu powstałych już wcześniej należności - o ich umorzenie, nie wykreowało w ogóle – co warto podkreślić – nowej sytuacji skarżącej w sferze jej obowiązków. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., iż decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie podlega i nie wymaga wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. Brak jest zatem podstaw do wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.