II SA/Wa 1626/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi P. Spółka z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w S. na postanowienie Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę Okręgowy Inspektor Pracy w [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. nr rej. [...], wyraził negatywną opinię w sprawie zgody na zastosowanie oświetlenia elektrycznego w pomieszczeniach: 1) hali produkcyjnej o pow. [...] m2, 2) pomieszczeniu przygotowania dodatków do produkcji o pow. [...] m2. - jako pomieszczeniach stałej pracy, zlokalizowanych w budynku Zakładu Produkcji [...]. Na powyższe postanowienie zażalenie do Głównego Inspektora Pracy wniosła P. Sp. z o.o. – Spółka komandytowa z siedzibą w S. Główny Inspektor Pracy postanowieniem z [...] maja 2012 r. znak: [...] stwierdził, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Następnie pismem z [...] maja 2012 r. pełnomocnik Spółki wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z [...] kwietnia 2012 r. wraz z zażaleniem. W uzasadnieniu zgodził się z Głównym Inspektorem Pracy, że 7-dniowy termin do wniesienia przez stronę zażalenia upłynął w dniu 11 kwietnia 2012 r., jednakże U.P. – zarządzająca Spółką – była przekonana, że z uwagi na to, iż 9 kwietnia 2012 r. – Poniedziałek Wielkanocny – jest dniem wolnym od pracy, termin na wniesienie zażalenia wydłuża się o jeden dzień. Zatem ostatnim dniem terminu, w którym winna wnieść zażalenie będzie 12 kwietnia, a nie 11 kwietnia 2012 r. Działanie strony nie było działaniem celowym, zmierzającym do wydłużenia terminu, nie można jej także przypisać braku zachowania należytej staranności, gdyż zarządzająca Spółką nie ma wykształcenia prawniczego i nie została należycie pouczona o sposobie liczenia terminu do dokonania czynności. Powszechnym jest mniemanie, że święto powoduje wydłużenie terminu, a strona nie korzysta ze stałej obsługi prawnej, natomiast konsultacji z prawnikiem zasięgnęła dopiero 30 maja 2012 r. W ocenie pełnomocnika, gdyby nie fakt, że 9 kwietnia 2012 r. był dniem wolnym od pracy, nie doszłoby do pomyłki. Pełnomocnik wskazał ponadto, że o uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia Spółka dowiedziała się z postanowienia Głównego Inspektora Pracy z [...] maja 2012 r. (otrzymanego w dniu 23 maja 2012 r.). Główny Inspektor Pracy postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2012 r., na podstawie art. 58 § 2 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...]. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W jego ocenie wskazane we wniosku argumenty wynikają z nieznajomości zasad obliczania terminów w postępowaniu administracyjnym. Natomiast zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w wypadku stwierdzenia, że jego dopełnienie stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Brak winy można przyjąć tylko wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem organu w niniejszej sprawie strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się do zarzutu, że strona nie została należycie pouczona o sposobie liczenia terminu do dokonania czynności organ stwierdził, że postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z [...] kwietnia 2012 r. zawierało w swojej treści pouczenie o zasadach wnoszenia zażalenia, zgodnie z wymogami zawartymi w art. 124 § 1 k.p.a. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik P. Sp. z o.o. – Spółka komandytowa z siedzibą w S. zarzucił naruszenie: 1) przepisu art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżąca nie uprawdopodobniła przyczyny uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oraz braku zawinienia, podczas gdy w prośbie z 30 maja 2012 r. o przywrócenie terminu wyjaśniono, co stanowiło przyczynę uchybienia terminu, 2) przepisu art. 124 § 1 k.p.a. w zw. z art. 57 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżąca została w sposób prawidłowy pouczona o sposobie wniesienia zażalenia na postanowienie w postępowaniu administracyjnym, podczas gdy pouczenie zawarte w postanowieniu nie określało sposobu liczenia terminu do wniesienia zażalenia, a jedynie wskazywało termin do jego wniesienia. 3) przepisu art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnienie interesu społecznego na skutek uniemożliwienia produkcji wyrobów [...] bezpiecznych dla konsumentów. W związku z tym wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik ponowił argumentację przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, a nadto podniósł, że postanowienie, na które strona składała zażalenie, zawierało pouczenie bez wskazania, w jaki sposób należy liczyć termin w postępowaniu administracyjnym, w tym z uwagi na występowanie w okresie otwartym do zaskarżenia orzeczenia dni wolnych od pracy. Taka sytuacja w świetle piśmiennictwa świadczy o zaniechaniu przez organ pouczenia strony o sposobie liczenia terminu do dokonania danej czynności. W ocenie pełnomocnika okoliczności przedstawiane w prośbie o przywrócenie terminu uprawdopodabniają brak zawinienia skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, natomiast organ nie dokonał ustaleń w tym zakresie, a jedynie przyjął zawinione działanie skarżącej. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. pełnomocnik skarżącej wskazał na istotne uchybienia stanu faktycznego sprawy, w której została wydana opinia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Powyższy przepis ustanawia cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie, w postaci: 1) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, 2) wniesienia przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, 3) dochowania terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 4) dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezsporne jest, że spełnione zostały przesłanki niezbędne do przywrócenia terminu wymienione w pkt 2-4, albowiem pełnomocnik skarżącej Spółki złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], dochował siedmiodniowego terminu do jego złożenia, gdyż czynności tej dokonał w dniu 30 maja 2012 r., zaś postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu zostało doręczone Spółce w dniu 23 maja 2012 r., a nadto do wniosku o przywrócenie terminu dołączył zażalenie na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z [...] kwietnia 2012 r. Sporna jest natomiast przesłanka polegająca na uprawdopodobnieniu braku winy skarżącej Spółki w uchybieniu terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia. W doktrynie postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, która spowodowała uchybienie terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej. Wskazuje się przy tym na szereg przykładów niezawinionego przez zainteresowanego niedopełnienia czynności procesowej w terminie w postaci przerwy w komunikacji, nagłej choroby, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powodzi, pożaru itp. Natomiast w odniesieniu do przypadków uchybienia terminu, które nie spełniają warunku "braku winy", w orzecznictwie wymienia się m.in. nieznajomość prawa (wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 1997 r., III SA 101/96, niepubl.), nieznajomość prawa polskiego i postępowania przed organami państwowymi (wyrok NSA z dnia 10 grudnia 1999 r., V SA 946/99, niepubl.), istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa, po stronie zobowiązanego do dokonania czynności (wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96, niepubl.). W niniejszej sprawie jako okoliczność, która skutkować ma brakiem winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, skarżąca wskazuje przede wszystkim niewłaściwe, jej zdaniem, pouczenie w postanowieniu Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z [...] kwietnia 2012 r., czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie, niezawierające wyjaśnienia sposobu liczenia terminu do dokonania czynności w sytuacji, gdy w jego biegu występował dzień wolny od pracy. W ocenie Sądu powyższa okoliczność nie może zostać zakwalifikowana jako wyłączająca winę skarżącej Spółki w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Wbrew bowiem zarzutowi skargi, treść art. 124 § 1 k.p.a., określającego składniki struktury postanowienia administracyjnego, wymienia jedynie "pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego". Nie nakłada natomiast na organ obowiązku pouczenia o sposobie liczenia terminów. Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w doktrynie, że: "Pouczenie zawarte w decyzji nie może ograniczać się do stwierdzenia, że od decyzji służby odwołanie, powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, lecz powinno także określać tryb wniesienia środka prawnego, tj. termin złożenia środka prawnego i organ właściwy do rozpoznania tego środka, a także organ, za pośrednictwem którego należy wnieść środek prawny, jeżeli przepisy ustanawiają taki szczególny tryb. Organ administracji publicznej nie jest natomiast obowiązany w pouczeniu określić warunki formalne środka prawnego jako pisma procesowego czy innych szczegółów proceduralnych (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., s. 667, Zakamycze 2005). Z powyższego należy zatem wywieść, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku wyjaśniania sposobu liczenia terminów w postępowaniu administracyjnym. Także powoływanie się przez skarżącą Spółkę na nieznajomość prawa czy też brak wykształcenia prawniczego przez zarządzającą Spółką U.P., nie może, w świetle przytoczonego orzecznictwa, świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Natomiast zarzut dotyczący braku wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w której została wydana opinia, jako odnoszący się w istocie do postanowienia Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], nie mógł być brany pod uwagę przy ocenie prawidłowości zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.