II OSK 407/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon Sędzia del. NSA Jerzy Solarski (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1465/12 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie aktów stanu cywilnego 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody M. na rzecz A. B. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1465/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie /dalej: WSA/, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie aktów stanu cywilnego – skargę oddalił. Jak wskazano w uzasadnieniu, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [...], działając na wniosek A. B., decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. odmówił wpisania do aktu jej urodzenia (sporządzonego na nazwisko A. M., po zmianie nazwiska M.), wzmianki polegającej na zastąpieniu imienia i nazwiska rodowego ojca "J.M." imieniem i nazwiskiem "I. M." (swoje żądanie wnioskodawczyni oparła na wydanym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych państwa [...] świadectwie zmiany nazwiska i imienia przez J. M. na "I. M." z dnia [...] grudnia 1956 r.). Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, Wojewoda M. decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że: - z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1264, dalej P.a.s.c.) wynika możliwość wpisania do aktu stanu cywilnego wzmianki dodatkowej lub przypisku na podstawie niewymagającego uznania dokumentu pochodzącego od organu państwa obcego, o ile stanowi on orzeczenie (decyzję), odpis aktu stanu cywilnego lub oświadczenie złożone do protokołu w urzędzie stanu cywilnego, - wskazane dokumenty nie mogą być przyjmowane automatycznie i muszą spełnić określone przesłanki, - zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U. Nr 212, poz. 1414), zmiany imienia i nazwiska może dokonać obywatel polski wyłącznie na swój wniosek na zasadach określonych w ustawie, co oznacza, że dokonanie tej czynności przez inne organy, w szczególności według obcego prawa za granicą, nie wywołuje skutków prawnych w Polsce, a wydane w tym przedmiocie w stosunku do obywatela polskiego orzeczenie organu państwa obcego nie może służyć za podstawę wpisania wzmianki dodatkowej do polskiego aktu stanu cywilnego, - wnioskodawczyni przedkładając wydany przez MSW w [...] akt dotyczący zmiany przez ojca nazwiska i imienia na "I. M.", nie przedstawiła dowodu potwierdzającego utratę lub posiadanie przez niego w dacie dokonania zmiany obywatelstwa polskiego. Ponieważ J. M. (po zmianie imienia i nazwiska I. M.) w dacie [...] grudnia 1956 r. legitymował się obywatelstwem polskim, którego nie utracił ani nie zrzekł się prawdopodobnie aż do śmierci, jako skutecznie przeprowadzoną zmianę danych osobowych można uznać tylko dotyczącą jego imienia i nazwiska rodowego, dokonaną zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w 1946 roku (z "I. M." na "J. M."), - fakt uzyskania przez J. M. obywatelstwa [...] nie ma znaczenia w przedmiotowym postępowaniu, gdyż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, obywatel polski nie może być równocześnie uznawany za obywatela innego państwa; z tego względu dokonana przez niego w [...] zmiana imienia i nazwiska na "I. M." nie wywiera skutków prawnych na gruncie prawa polskiego, a tym samym wzmianka o tym nie może zostać wpisana do aktu urodzenia córki, - akt stanu cywilnego stanowi wyłączny dowód zdarzeń w nim stwierdzonych (art. 4 P.a.s.c.), a ustalenie, czy zachodzi sprzeczność pomiędzy danymi w nim zamieszczonymi a prawdą obiektywną możliwe jest wyłącznie na drodze sądowej; jeśli zatem wnioskodawczyni uważa, że dane zawarte w jej akcie urodzenia nie są prawdziwe, na podstawie art. 31 P.a.s.c. może dokonać jego sprostowania przed sądem powszechnym. W skardze A. B. zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 1 i 2, art. 31 w zw. z art. 33, art. 73 ust. 3 i 4 P.a.s.c. poprzez błędne uznanie, że nie jest dopuszczalne wpisanie do aktu urodzenia wzmianki polegającej na zastąpieniu imienia i nazwiska rodowego jej ojca "J. M." wpisem "I. M.", a właściwym jest sprostowanie aktu w trybie postępowania przed sądem powszechnym. Podkreśliła, że celem wnioskowanej czynności było usunięcie rozbieżności w imieniu i nazwisku ojca wynikających z decyzji o zmianie jego danych osobowych oraz zawartych w akcie urodzenia i małżeństwa, gdyż bez jej dokonania - posiadając poświadczenie obywatelstwa polskiego - nie może skutecznie wystąpić o wydanie polskiego paszportu. Błędne jest stanowisko Wojewody, że właściwym trybem postępowania w sprawie jest wystąpienie do sądu powszechnego o sprostowanie aktu urodzenia, gdyż zgodnie z art. 31 w zw. z art. 33 P.a.s.c., akt stanu cywilnego podlega sprostowaniu w razie błędnego lub nieścisłego jego zredagowania. Akt urodzenia w chwili sporządzenia [...] maja 1953 r. zawierał rzeczywiste dane osobowe ojca, który dokonał zmiany danych osobowych (z J. M. na I. M.) dopiero [...] grudnia 1956 r. W akcie małżeństwa zawartego [...] lipca 1978 r. w [...] wpisano więc nowe imię ojca I. (w [...] akcie małżeństwa brak było nazwiska ojca, stąd po transkrypcji nazwisko ojca M. nie zostało wpisane), w związku z czym nie można mówić o błędnym sporządzeniu lub nieścisłym zredagowaniu aktu urodzenia. Na potwierdzenie skarżąca powołała wyrok w sprawie IV SA/Wa 466/12. W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalił skargę wskazując na niesporne między stronami ustalenia, że ojciec skarżącej nie utracił obywatelstwa polskiego (brak na tę okoliczność dowodów) oraz, że nie dokonał zmiany nazwiska na "I.M." według prawa polskiego (zmienił je z "I. M." na "J. M." w 1946 roku). Jako trafne uznał wywody, że wobec niedokonania skutecznie zmiany - w świetle prawodawstwa polskiego - nazwiska i imienia przez obywatela polskiego, nie było przesłanek do dokonania stosownych wpisów w polskich aktach stanu cywilnego. Wobec uznaniowego charakteru wpisu, o którym mowa w art. 73 ust. 4 P.a.s.c., słuszne było stwierdzenie, że jednym z kryteriów przemawiającym za realizacją wnioskowanej czynności powinna być ocena, czy uzupełnienie danych w urzędowej dokumentacji jest zasadne. Skoro przeprowadzona za granicą zmiana nazwiska nie jest skuteczna w polskim porządku prawnym, zamieszczanie o tym zdarzeniu stosownej informacji nie ma uzasadnienia i bez znaczenia pozostaje, że wnioskodawca jest zainteresowany dodaniem określonej informacji w aktach stanu cywilnego z uwagi na pewne uwarunkowania faktyczne (potrzeba dowiedzenia określonych faktów w innym postępowaniu, przed innym organem). Rejestry urzędowe nie służą rejestracji wszelkich zdarzeń, lecz wyłącznie czynności istotnych w świetle polskiego porządku prawnego. W tym zakresie art. 73 ust. 3 P.a.s.c. nie statuuje normy szczególnej, choć w jego świetle dokonanie pewnych wpisów (przesłanie dokumentów w wykonaniu konkretnej umowy) jest obligatoryjne (o tym, które wpisy mają doniosłe znacznie, przesądzają w tym przypadku stosowne umowy międzynarodowe, których Polska jest stroną). Wynikająca z tego artykułu regulacja nie miała jednak w sprawie zastosowania, gdyż nie doszło do przekazania odpisu aktu stanu cywilnego w ramach wykonania umowy międzynarodowej, ponadto zamieszczenie wzmianki o zmianie nazwiska nie jest następstwem sporządzenia określonego aktu stanu cywilnego; w myśl ustawy, akty te mogą dotyczyć wyłącznie zdarzeń w postaci urodzenia, śmierci i zawarcia małżeństwa (art. 2 zd. 1), a fakt zmiany nazwiska nie jest zdarzeniem potwierdzanym w polskim porządku prawnym poprzez sporządzenie aktu stanu cywilnego. W sprawie nie znajduje także zastosowania przywołany w skardze art. 21 ust. 1 i 2 P.a.s.c. Przepisy zamieszczone w art. 73 ust. 2-4 w rozdziale 8 zatytułowanym "Szczególne wypadki rejestracji stanu cywilnego", dotyczące warunków uwzględniania dokumentów pochodzących od organów państw obcych, mają charakter norm szczegółowych w stosunku do generalnych zasad zamieszczania wzmianek w rozumieniu art. 21 ust. 1 i 2. W tym zakresie regulację art. 73 należy uznać za całościową a więc, że wskazane w niej przypadki wyczerpują zagadnienie dopuszczalności zamieszczania wzmianek (przypisów), co zamyka możliwość sięgania do ogólnych zasad wskazanych w art. 21. Zdaniem Sądu, w sprawie nie ma kluczowego znaczenia okoliczność, że strona w istocie była zainteresowana zamieszczeniem określonej wzmianki, co mogłoby jej ułatwić dowodzenie konkretnego faktu w innym postępowaniu - o wydanie paszportu. Akty stanu cywilnego nie są dokumentami służącymi dowodzeniu wszelkich okoliczności dotyczących danych osobowych (w niniejszej sprawie zmian nazwiska rodzica dziecka – niepociągającego żadnych skutków w świetle wewnętrznego porządku prawnego w Polsce), lecz dotyczą jedynie faktów: urodzenia, zawarcia związku małżeńskiego i śmierci. Z tych przyczyn nie można podzielić poglądów wyrażonych w uzasadnieniu nieprawomocnego orzeczenia o sygn. akt IV SA/Wa 466/12, bowiem zmiana nazwiska nie jest zdarzeniem objętym rejestracją w ramach sporządzania aktów stanu cywilnego. Za słuszne, aczkolwiek pozostające bez wpływu na zasadność rozstrzygnięcia, WSA uznał zarzuty skargi dotyczące zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sugestii organu, jakoby późniejsza zmiana nazwiska przez ojca skarżącej mogła stanowić podstawę sprostowania, w rozumieniu art. 31 P.a.s.c., do czego właściwe są sądy powszechne (art. 33 ustawy) oraz, że wskazując wymaganą procedurę zmiany nazwiska mylnie przywołano jedynie akt obecnie obowiązujący (ustawę z 2008 roku), pomijając akt, który winien mieć zastosowanie dla zapewnienia skuteczności w polskim porządku prawnym czynności ojca skarżącej dokonanej w 1956 roku, tj. ustawę z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk (Dz. U. Nr 56, poz. 254); w sprawie bezsporne bowiem jest, że ojciec skarżącej nie uczynił zadość wymaganiom zarówno aktu z 1956 roku jak i 2008. Bezskuteczność wobec organów państwa polskiego zmiany imienia i nazwiska dokonanej według prawa [...] wynika również z art. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. Z kolei ustawa o obywatelstwie polskim obowiązująca na dzień zdarzenia, tj. zmiany imienia i nazwiska w 1956 roku (z dnia 8 stycznia 1951 r., Dz. U. Nr 4, poz. 25), wykluczała co do zasady posiadanie innego obywatelstwa przez obywatela polskiego. Nie można stąd analogicznie uznać, aby w świetle polskiego porządku prawnego skuteczne mogły być czynności podejmowane przez ojca skarżącej przed organami obcych państw, według ich prawa. W skardze kasacyjnej A. B., reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła wyrok WSA w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 73 ust. 3 i 4 ustawy P.a.s.c. polegające na błędnym uznaniu, iż niedopuszczalne jest wpisanie do aktu urodzenia Nr [...] wzmianki polegającej na zastąpieniu imienia i nazwiska rodowego jej ojca "J. M." wpisem "I. M.". W związku ze wskazanymi naruszeniami skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, decyzji Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika USC [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Uzasadniając zarzuty wskazano na błędne uznanie przez Sąd I instancji, że z powodu zmiany imienia i nazwiska przez ojca wnioskodawczyni, w świetle prawodawstwa polskiego nie ma podstaw do wpisania wzmianki do aktu jej urodzenia. Wniosek w żadnym stopniu nie dotyczył ani nie miał na celu zmiany imienia i nazwiska ojca skarżącej, stąd jego uwzględnienie w żaden sposób nie wpływałoby na zmianę jego danych osobowych w Polsce i w dalszym ciągu figurowałby jako J. M. po dokonaniu [...] lipca 1946 r. zmiany z I. M. Błędne jest twierdzenie, że skarżąca w postępowaniu ma wyłącznie interes faktyczny polegający na dowiedzeniu określonych faktów w innym postępowaniu. Wpisanie wzmianki do aktu urodzenia miało na celu ujednolicenie jej danych osobowych pomiędzy nim a aktem małżeństwa. Z wykładni systemowej ustawy P.a.s.c. wynika, iż akty stanu cywilnego dotyczące określonej osoby powinny zawierać aktualne i tożsame dane osobowe, czemu służy m.in. instytucja sprostowania, uzupełnienia bądź wpisania wzmianki dodatkowej. Akty stanu cywilnego oraz poświadczenie polskiego obywatelstwa miały posłużyć do nadania numeru PESEL oraz uzyskania polskiego dowodu osobistego lub paszportu, co świadczy o uzasadnionym interesie prawnym skarżącej. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, nie można również mówić o jakiejkolwiek uznaniowości organu administracji w pozytywnym załatwieniu wniosku, naruszeniu interesu publicznego bądź prawa z powodu jego uwzględnienia. Akt urodzenia skarżącej w chwili sporządzenia zawierał rzeczywiste dane osobowe ojca, którymi się wówczas posługiwał. Ponieważ J. M. zmiany danych osobowych dokonał dopiero [...] grudnia 1956 r., stąd też w akcie małżeństwa skarżącej zawartego [...] lipca 1978 r. w [...] wpisano jego nowe imię I. (brak w nim było nazwiska ojca, stąd po transkrypcji jego nowe nazwisko M. nie zostało wpisane). Tym samym istniało logiczne wytłumaczenie zmian (rozbieżności) i ciągłości danych osobowych, a wskazany przez skarżącą tryb postępowania był jedynym możliwym do ich ujednolicenia. Jej ojciec od wielu lat nie żyje i nie jest możliwe dokonanie administracyjnej zmiany jego imienia i nazwiska w Polsce (zależałoby to przy tym wyłącznie od jego dobrej woli, gdyż tylko on mógłby z takim wnioskiem wystąpić). Wskazane przepisy ustawy P.a.s.c. nie ograniczają dopuszczalności wpisania wzmianki wyłącznie do polskich dokumentów urzędowych, a możliwość jej dokonania na podstawie obcych aktów stanu cywilnego bądź decyzji administracyjnych wynika wprost z jej art. 73 ust. 1 i 4, w których jest mowa o zagranicznych aktach stanu cywilnego, umowach międzynarodowych czy też instytucji uznania zagranicznego orzeczenia przez Sąd polski. WSA pominął ten przepis jako podstawę do uwzględnienia wniosku, nie są również jasne wywody kwestionujące dopuszczalność wpisania wzmianki w trybie art. 21 ust. 1 i 2 tej ustawy. Stanowisko Sądu jest także odmienne, niż w analogicznym stanie faktycznym w sprawie IV SA/Wa 466/12, w której wniosek strony uznano za właściwy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Stan faktyczny ustalony przez organy a zaaprobowany przez WSA nie jest kwestionowany. Przypomnieć więc należy, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie wszczęte zostało na wniosek A. B.; wniosek dotyczył wpisania do aktu urodzenia [...] sporządzonego w Urzędzie Stanu Cywilnego [...] wzmianki polegającej na zastąpieniu imienia i nazwiska rodowego ojca "J. M.", wpisem "I. M.". I. M., posiadający obywatelstwo polskie /poświadczenie wystawione przez Starostę [...] z dnia [...] lipca 1948 r./, na podstawie zezwolenia z dnia [...] lipca 1946 r., zmienił imię i nazwisko na "J. M.". Wnioskodawczyni, A. B., jest córką J. M., a potwierdzeniem tego jest akt urodzenia nr [...]. Ze świadectwa zmiany imienia i nazwiska wydanego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych [...] wynika, że w dniu [...] grudnia 1956 r. J. M. dokonał ponownej zmiany na "I. M.". Natomiast wnioskodawczyni decyzją Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. dokonała zmiany nazwiska rodowego "M." na "M.". W tym stanie faktycznym, gdzie organy wniosku nie uwzględniły a WSA skargę A. B. zaskarżonym wyrokiem oddalił, skarga kasacyjna stawia zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 73 ust. 3 i 4 ustawy P.a.s.c. poprzez błędne uznanie, że niedopuszczalne jest wpisanie do aktu urodzenia Nr [...] wzmianki polegającej na zastąpieniu imienia i nazwiska rodowego jej ojca "J. M." wpisem "I. M.". Zarzut ten należy uznać za usprawiedliwiony. Zgodnie z art. 21 ust. 1 P.a.s.c., jeżeli po sporządzeniu aktu stanu cywilnego nastąpią zdarzenia, które mają wpływ na jego treść lub ważność, zmiany z nich wynikające wpisuje się do aktu w formie wzmianki dodatkowej. Podstawę do wpisania wzmianki, o której mowa w ust. 1, stanowią prawomocne orzeczenia sądów, ostateczne decyzje, odpisy z akt stanu cywilnego oraz inne dokumenty mające wpływ na treść lub ważność aktu (art. 21 ust. 2 ustawy). Instytucja wzmianki dodatkowej służy zapewnieniu zgodności aktu stanu cywilnego ze stanem rzeczywistym, gdy na skutek zdarzeń zaszłych po sporządzeniu aktu, a mających wpływ na jego treść, wymaga on odpowiedniego uzupełnienia. Przepis art. 21 ust. 1 P.a.s.c. jest przepisem zawierającym ogólne przesłanki do wpisania wzmianki dodatkowej do aktu stanu cywilnego. Ustawa – Prawo o aktach stanu cywilnego zawiera ponadto szereg przepisów szczególnych dotyczących wpisywania wzmianek dodatkowych do poszczególnych aktów stanu cywilnego (art. 14, art. 44 ust. 3 i 5, art. 45, art. 46 ust. 2 i 3, art. 47 ust. 1, art. 48 ust. 3, art. 51 ust.2, art. 62 ust. 5, art. 73 ust. 2-4). Ostatnio wskazane regulacje szczególne miały zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 73 ust. 3 P.a.s.c., na podstawie aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą wpisuje się z urzędu wzmianki dodatkowe lub zamieszcza przypiski w akcie stanu cywilnego sporządzonym w polskich księgach stanu cywilnego, jeżeli odpis zagranicznego aktu stanu cywilnego przesłano do kraju w wykonaniu umowy międzynarodowej przewidującej wzajemną wymianę aktów stanu cywilnego. Natomiast, na podstawie art. 73 ust. 4 tej ustawy, kierownik urzędu stanu cywilnego może wpisać wzmiankę dodatkową lub zamieścić przypisek na podstawie innego dokumentu pochodzącego od organu państwa obcego, a niewymagającego uznania. W rozpoznawanej sprawie z dokumentu wydanego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych [...] wynika, że w dniu [...] grudnia 1956 r. J. M. dokonał ponownej zmiany imienia i nazwiska na "I. M.". Dokument ten nie jest aktem stanu cywilnego, może natomiast być potraktowany jako "inny dokument pochodzący od organu państwa obcego", o którym mowa w art. 73 ust. 4 P.a.s.c. W takim przypadku mogłaby istnieć podstawa do wpisania wzmianki dodatkowej do aktu urodzenia wnioskodawczyni. Zaznaczyć ponownie należy, że wnioskodawczyni decyzją Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. dokonała zmiany nazwiska rodowego "M." na "M.". Ponieważ w sprawie mamy do czynienia jedynie z naruszeniem prawa materialnego, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. Skarga, z przyczyn wyżej wskazanych jest uzasadniona, dlatego zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. Rozpoznając ponownie wniosek organ I instancji powinien ocenić czy przedstawiony przez wnioskodawczynię dokument wydany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych [...] z którego wynika, że w dniu [...] grudnia 1956 r. J. M. dokonał ponownej zmiany imienia i nazwiska na "I. M.", spełnia wszystkie wymogi "innego dokumentu pochodzącego od organu państwa obcego", o którym mowa w art. 73 ust. 4 P.a.s.c. W tym miejscu wskazać należy, że tego rodzaju dokumenty podlegają badaniu z punktu widzenia następujących przesłanek: czy dotyczą zdarzenia lub czynności prawnej należących do zakresu rzeczowego polskiej rejestracji stanu cywilnego, czy w odniesieniu do obywatela polskiego obcy organ państwowy był uprawniony do wydania orzeczenia w sprawie danego rodzaju, czy orzeczenie pochodzi od organu, który w świetle prawa danego państwa jest właściwy do jego wydania, czy orzeczenie nie jest sprzeczne z polskim porządkiem prawnym i jest prawomocne, czy w odniesieniu do obywatela polskiego nie zapadło wcześniej orzeczenie organu polskiego w tym przedmiocie, czy zastosowano prawo polskie, jeżeli w sprawie danego rodzaju organ państwa obcego powinien był orzec na podstawie polskiego prawa materialnego, chyba, że stosowanie prawa miejsca orzekania nie różni się w istotny sposób od prawa polskiego (zob. A. Czajkowska [w:] A. Czajkowska, E. Pachniewska - Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz. Orzecznictwo. Wzory dokumentów i pism, Wyd. V, Warszawa 2011, s. 258-259). Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego ma oparcie w przepisie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.