I SAB/Gl 5/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Przemysław Dumana po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A S.A. w K. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej wpis sądowy do skargi w kwocie 100 zł. W toku dotychczasowego przebiegu postępowania ustalono, co następuje. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy G. określił A S.A. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...] zł. Zaległość podatkowa wynikająca z tej decyzji w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł została wyegzekwowana przez organ egzekucyjny. W wyniku decyzji organu odwoławczego, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...], wskazana na wstępie decyzja została uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Akta sprawy zostały przekazane Wójtowi Gminy G. w dniu [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy G., akcentując stopień skomplikowania sprawy oraz konieczność wykonania wszystkich zaleceń organu odwoławczego, wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2012 r. Pismem z dnia 4 maja 2012 r., działając na podstawie art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), A S.A. wezwała organ pierwszej instancji do usunięcia naruszenia prawa, do którego doszło wskutek niewykonania obowiązku wynikającego z art. 77 § 4 i art. 78 § 1 w zw. z § 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (obecnie t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749), tj. niedokonania zwrotu nadpłaty w kwocie [...] zł wraz z przysługującym oprocentowaniem, co do którego obowiązek zwrotu powstał wobec niewydania kolejnej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości należnego za 2004 r. w terminie 3 miesięcy od daty wydania przez organ odwoławczy decyzji z dnia [...] r. Odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (patrz pismo organu z dnia 11 maja 2012 r.), Wójt Gminy G. stwierdził brak podstaw do zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...] zł wraz z przysługującym oprocentowaniem. W motywach pisma wyjaśnił, że do chwili jego podpisania toczy się postępowanie podatkowe dotyczące określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. Przedwczesnym jest zatem stwierdzenie a priori, że w przedmiotowej sprawie istnieje nadpłata w wysokości wskazanej przez stronę. Pismem procesowym z dnia 13 czerwca 2012 r. A S.A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości należnego za 2004 r. wraz z przysługującym oprocentowaniem. Odpowiadając na skargę, Wójt Gminy G. , wniósł o oddalenie skargi podkreślając ponownie, że brak jest podstaw do zwrotu nadpłaty wobec pozostającego w toku postępowania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga - jako niedopuszczalna - podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi na bezczynność organu administracji, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., jest zaniechanie wydania decyzji lub postanowienia, co do którego po stronie organu administracji istniał prawny obowiązek ich wydania. Kontrolą sądową jest w takim wypadku objęty brak określonego aktu lub czynności w sytuacji, gdy, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Co do zasady, zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie art. (52 § 2 P.p.s.a.). Powyższa regulacja, mająca charakter ogólny, a więc odnoszący się do wszystkich kategorii spraw, oznacza, że nie można skutecznie wnieść skargi jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów dostępne podmiotowi, który chce uruchomić sądową kontrolę. Wyliczenie środków zaskarżenia zawarte w art. 52 § 2 P.p.s.a. ma charakter przykładowy i niepełny. Świadczą o tym użyte w tym przepisie wyrazy "taki jak". Oznacza to, że również w przypadku środków prawnych nie wymienionych w tym przepisie, jeżeli przysługują one skarżącemu, skargę można wnieść po ich wyczerpaniu. Taka sytuacja występuje w przypadku "ponaglenia", o którym mowa w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. "Ponaglenie" nie stanowiąc środka zaskarżenia (nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym) ma na celu spowodowanie, aby rozstrzygnięcie takie w ogóle zostało podjęte. Przysługuje bowiem "na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 Ordynacji podatkowej". Spełnia zatem identyczną funkcję jak zażalenie przewidziane w art. 37 Kpa. Należy zatem zgodzić się z poglądami ukształtowanymi w orzecznictwie oraz literaturze, że środek ten musi zostać wniesiony przed wniesieniem skargi na bezczynność, w zakresie w jakim skarga ta dotyczy bezczynności na niewydanie decyzji lub postanowienia w postępowaniu uregulowanym w Ordynacji podatkowej (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wyd. Zakamycze 2005, s. 140). Przenosząc przywołane wyżej regulacje na grunt tej sprawy należy stwierdzić, że organem wyższego stopnia, o którym mowa w art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej jest w tym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K . W niniejszej sprawie A S.A. bezpośrednio przed wniesieniem skargi na bezczynność Wójta Gminy G. wystąpiła do tego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa powołując się na treść art. 52 § 4 P.p.s.a. Co znamienne, owo wezwanie nie stanowi takiego samego środka zwalczania bezczynności organu jak ponaglenie przewidziane w art. 141 Ordynacji podatkowej. Świadczy o tym chociażby fakt, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa kieruje się do organu właściwego w sprawie, natomiast ponaglenie do organu wyższego stopnia. Trzeba przy tym zauważyć, że konstrukcja pisma z dnia 4 maja 2012 r., powołane w nim podstawy prawne, a przede wszystkim jego adresat w żadnym przypadku nie pozwalają na potraktowanie tego pisma jako ponaglenie. Konkludując skarga na bezczynność organu w myśl art. 141 Ordynacji podatkowej musi być poprzedzona ponagleniem do organu wyższego stopnia. W przeciwnym razie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Co więcej przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że samo wniesienie do właściwego organu podatkowego ponaglenia w trybie art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej nie jest wystarczającą przesłanką dla wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność, wniesienie skargi na bezczynność organu w postępowaniu podatkowym uzależnione jest bowiem od rozpatrzenia wspomnianego ponaglenia (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. akt I FSK 588/05, LexPolonica nr 1474122). Poczynione wyżej spostrzeżenia na temat dopuszczalności skargi, czynią zbędnym, czy wręcz niedopuszczalnym rozważania zmierzające do oceny zasadności zarzutów A S.A. w przedmiocie wnioskowanego przez nią zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r. w kontekście akcentowanego przez organ podatkowy faktu nie zakończenia postępowania podatkowego w tej materii. W tych okolicznościach, stosownie do przepisów art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego od skargi postanowiono natomiast na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.