II OZ 148/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2013 roku, sygn. akt VII SA/Wa 2332/12 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi L.C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 roku, znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił L. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawca prowadzi wraz z żona wspólne gospodarstwo domowe i osiąga miesięcznie przychód netto wysokości 3487 zł. Ponadto posiada mieszkanie, w którym zamieszkuje wraz z żoną, którego miesięczny koszt utrzymana wynosi ok. 415 zł. Posiada także drugie mieszkanie, w którym zamieszkuje córka wnioskodawcy wraz z rodziną. Mieszkanie to także utrzymywane jest przez wnioskodawcę, a miesięczny koszt takiego utrzymania to ok. 380 zł. Miesięcznie wnioskodawca wspomaga również córkę kwotą w wysokości 700 zł. Zatem miesięczne koszty utrzymania wnioskodawcy i jego żony wynoszą 1495 zł, co daje im 1992 zł na pozostałe wydatki. Sąd podkreślił także, że w chwili obecnej koszt sądowe, które ma ponieść wnioskodawca wynoszą 200 zł tytułem wpisu sądowego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd nie uznał skarżącego za osobę ubogą, która nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego i stwierdził, że nie jest niezbędne udzielnie mu dofinansowania z budżetu państwa jakim jest przyznanie prawa pomocy. W zażaleniu na powyższe postanowienie L.C. podniósł, że w związku z zawałem serca zięcia, wnioskodawca wraz z żoną w większym zakresie muszą pomagać finansowo córce i jej rodzinie. Podkreślił, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać należy, że instytucja prawa pomocy przeznaczona jest wyłącznie dla osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to bowiem forma dofinansowania z budżetu państwa i stosowana powinna być wyłącznie w sytuacji, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zasadą zaś, stosowanie do art. 199 p.p.s.a., jest obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego sprawę. W niniejszej sprawie Sąd I instancji słusznie przyjął, iż sytuacja majątkowa skarżącego nie pozwala na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Takie okoliczności jak wykazany przez skarżącego stan majątkowy oraz wysokość comiesięcznych dochodów skarżącego i jego żony, a także struktura ich wydatków przy uwzględnieniu pomocy udzielanej córce i jej rodzinie, nie pozwalają na zaliczenie go do osób, których sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy, czyli do osób najuboższych, które z uwagi na trudną sytuację nie mogą ponieść kosztów postępowania, bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Wskazać także należy, że koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Jak zostało to już podkreślone w zaskarżonym postanowieniu, prawo pomocy jest formą dofinansowania ze środków skarbu państwa i przeznaczone jest jedynie dla osób ubogich, które w żaden sposób, nawet przy dokonaniu największego wysiłku, nie są w stanie ponieść kosztów sądowych przy jednoczesnym nieuczynieniu uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Udowodnione przez skarżącego wydatki to koszt utrzymania dwóch mieszkań wynoszący około 800 zł miesięcznie, to oznacza że skarżącemu i jego żonie pozostaje około 2600 zł miesięcznie na wydatki związane z własnym utrzymaniem oraz pomoc finansową córce i jej rodzinie. Nie jest to kwota pozwalająca uznać, że skarżący jest osobą ubogą nie mogącą ponieść samodzielnie kosztów postępowania sądowego w wysokości 200 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji