II FSK 1127/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-05-22
Skład orzekający: Tomasz Zborzyński, Jacek Brolik, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych jest dopuszczalne, jeśli sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją administracyjną i potwierdzona wyrokami sądów administracyjnych obu instancji?Ratio decidendi
Ponowne rozpoznanie indywidualnej sprawy administracyjnej w przedmiocie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych, która została już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją administracyjną i potwierdzona wyrokami sądów administracyjnych, jest niedopuszczalne. Naruszałoby to zasady trwałości decyzji administracyjnych, powagi rzeczy załatwionej ostateczną decyzją oraz powagi rzeczy osądzonej, a także przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące wzruszania decyzji ostatecznych.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych, powołując się na uiszczony podatek związany z podwyższeniem kapitału zakładowego. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na prawomocne rozstrzygnięcie tej samej sprawy w przeszłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną oraz zasądzono od F. S.A. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej F. [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 1032/12 w sprawie ze skargi F. [...] S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od F. [...] S.A. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 1032/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę F. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że pismem z dnia 19 grudnia 2011 r. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 54.988 zł, uiszczonym w związku z podwyższeniem w dniu 1 lutego 2006 r. kapitału zakładowego spółki "C." sp. z o.o. przez wniesienie aportem zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r., powołując się na art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8. Poz. 60 ze zm.- dalej powoływana jako O.p.), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ww. wniosku spółki. W uzasadnieniu wskazał, iż sprawa będąca przedmiotem wniosku została już ostatecznie rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu zażaleniowym Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.
W skardze strona domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 165a § 1 O.p., przez wydanie orzeczenia o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy nie istniały ku temu przesłanki; art. 121 § 1 O.p., przez brak odniesienia się do argumentacji i wyjaśnień skarżącej składanych w toku postępowania podatkowego oraz art. 210 § 4 w związku z art. 124 i art. 219 O.p., i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w sposób sprzeczny z ustawowym wzorcem.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa procesowego jak i materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołując się na treść art. 128 oraz art. 165 a § 1 O.p. Sąd stwierdził, że powołane przepisy procedury podatkowej wykluczają możliwość wydania dwóch tożsamych orzeczeń w tej samej sprawie.
Następnie Sąd zwrócił uwagę, że sprawa będąca przedmiotem wniosku skarżącej z dnia 19 grudnia 2011 r. była już przedmiotem oceny i co istotne prawomocnego orzeczenia, co miało miejsce w decyzji z dnia 4 lipca 2007 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu rozpoznającego odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 5 kwietnia 2007 r. Powołanym orzeczeniem Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu (z dnia 4 lipca 2007 r.) - które zgodnie z treścią art. 128 O.p. ma przymiot ostatecznego - negatywnie został rozpoznany wniosek spółki "C." sp. z o.o. dotyczący stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 54.988 zł. Obecnie składany przez skarżącą wniosek z dnia 19 grudnia 2011 r. zasadnie został, w opinii Sądu, oceniony przez organy podatkowe jako tożsamy z wnioskiem złożonym w dniu 13 lutego 2007 r., rozpoznanym ostatecznie decyzją z dnia 4 lipca 2007 r.
Zaskarżonemu wyrokowi Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w świetle art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), a to:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez brak stwierdzenia naruszeń prawa i nieuchylenie przez WSA we Wrocławiu zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy zostało ono wydane z uchybieniem przepisom postępowania tj. art. 165a § 1 O.p., polegającym na uznaniu, że postępowanie w sprawie stwierdzenia wnioskowanej przez Skarżącego nadpłaty nie może być wszczęte, gdyż sprawa nadpłaty została już uprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną;
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uzasadnienie wyroku w sposób nieodpowiadający ustawowemu wzorcowi, a mianowicie nieodniesienie się do wszystkich zarzutów sformułowanych w skardze oraz nieodniesienie się do argumentacji Skarżącego podniesionej w toku postępowania;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia mimo wydania go przez Dyrektora z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 121 § 1 O.p. poprzez brak odniesienia się przez Dyrektora do argumentacji i wyjaśnień przedstawionych przez Skarżącego w toku postępowania,
4. art. 210 § 4 w zw. z art. 219 w zw. z art. 124 O.p. polegające na uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób sprzeczny z ustawowym wzorcem.
Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA we Wrocławiu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga indywidualną sprawę administracyjną, orzeka w odniesieniu do tej sprawy i w jej graniach.
Zasadniczym problemem prawnym sprawy niniejszej jest to, że była już ona przedmiotem rozpoznania sądów administracyjnych, a więc i organów podatkowych, których postępowanie i wydane decyzje zostały skontrolowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wyrokiem z dnia 12 lutego 2008 r., I SA/Wr 1448/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 4 lipca 2007 r. w przedmiocie "odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych". Skarga kasacyjna podatnika od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2010 r., II FSK 1266/08.
Tożsamość sprawy uprzednio rozpoznanej w relacji do sprawy niniejszej jest niewątpliwa. Dotyczą one poprzednika prawnego Skarżącej, jako w tym kontekście jej następcy prawnego, tej samej nadpłaty w tym samym podatku, z tytułu tej samej czynności prawnie znaczącej dla ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Ponowne rozpoznanie tej sprawy, niezależnie od treści podnoszonej przez stronę skarżącą argumentacji naruszyłoby zasady trwałości decyzji administracyjnych, to jest powagi rzeczy załatwionej ostateczną decyzją administracyjną oraz zasadę powagi rzeczy osądzonej. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ponowne rozpoznanie indywidualnej sprawy administracyjnej w przedmiocie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych oznaczałoby zignorowanie prawomocnych wyroków WSA i NSA wydanych w tym samym przedmiocie, ponieważ sprawa literalnie nazwana sprawą o odmowę stwierdzenia nadpłaty podatkowej w istocie jest indywidualną sprawą podatkową w przedmiocie nadpłaty w danym podatku. Ponowne wydawanie merytorycznych decyzji w sprawie załatwionej już decyzją ostateczną, posiadającą ponadto walor skontrolowania przez sądy administracyjne obu instancji, stanowiłoby zignorowanie tej decyzji i naruszenie art. 128 O. p., zgodnie z którym wzruszenie mocy obowiązującej decyzji ostatecznej, od której nie służy już odwołanie w postępowaniu podatkowym, może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie, to jest wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji, uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, wygaśnięcia decyzji, nie zaś poprzez ponowne rozstrzyganie w przedmiocie tejże decyzji.
Z tych powodów, nie dopatrując się w zaskarżonym wyroku naruszeń prawa, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło