II OSK 1610/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-03
Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Elżbieta Kremer, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe posiada zdolność sądową do wniesienia skargi kasacyjnej, a jeśli tak, to w jaki sposób powinno wykazać umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego?Ratio decidendi
Stowarzyszenie zwykłe posiada zdolność sądową do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Jednakże, ze względu na brak osobowości prawnej, dokumentem upoważniającym do udzielenia pełnomocnictwa procesowego radcy prawnemu jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia, a nie tylko przez jego przedstawiciela lub regulamin stowarzyszenia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A. wniosło skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jego skargę na decyzję SKO w Łodzi dotyczącą środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kopaliny. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na brak należytego umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej przez stowarzyszenie zwykłe.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Kremer, sędzia del. WSA Anna Szymańska, , Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 1010/12 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wyrokiem z 19 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Stowarzyszenia A. (zwane dalej: Stowarzyszenie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] czerwca 2012 r. Burmistrz Rzgowa określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego [...] VIII w granicach proponowanego obszaru górniczego "[...] VIII" w obrębie działki ewidencyjnej nr [...] na gruntach miejscowości [...] w gminie Rzgów. Decyzja została wydana na wniosek J.O. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 79 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm. – zwana dalej: ustawa środowiskowa) oraz § 3 ust. 1 pkt 14 i 76 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy Rzgów, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Rzgów nr XI/95/2003 z 22 lipca 2003 r., wschodnia część działka nr [...] leży w jednostce planistycznej "LMR" z przeznaczeniem podstawowym pod zabudowę zagrodową i mieszkaniową jednorodzinną oraz przeznaczeniem dopuszczalnym pod zabudowę usługową i produkcyjną o uciążliwości nie wykraczającej poza granice działki. Pozostała część działki leży w jednostce planistycznej "LR", dla której ustala się zachowanie i ochronę upraw polowych i ogrodniczych z możliwością dolesień gruntów rolnych klas V i VI.
Organ uznał, że zgodnie z § 22 pkt 4 planu jest możliwość eksploatacji innych złóż położonych na terenach rolniczych, a po ich wyczerpaniu rekultywację i zalesienie terenów co stanowi, że przedmiotowa inwestycja nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło skarżące Stowarzyszenie.
Decyzją z [...] września 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Rzgowa z [...] czerwca 2012 r.
Organ odwoławczy wskazał między innymi, że zgodnie z zaskarżoną decyzją realizacja przedsięwzięcia odbywać się będzie, zgodnie z wnioskiem inwestora, w granicach proponowanego obszaru górniczego "[...] VIII" w obrębie działki ewidencyjnej nr [...] na gruntach miejscowości [...] w gminie Rzgów, zaprojektowanego stosownie do granic złoża określonych w dokumentacji geologicznej. Wniosek o udzielenie decyzji środowiskowej dotyczy powierzchni 2,0735 ha stanowiącej cześć działki nr [...] w obrębie [...] w gminie Rzgów. Zdaniem organu odwoławczego, z powyższego jednoznacznie wynika, że decyzja (zgodnie z wnioskiem) jako teren inwestycji wskazuje część działki nr [...] o pow. 2,0735 ha – pkt 1 decyzji – "Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia". Potwierdza to także mapa ewidencyjna załączona do wniosku, oraz mapa sytuacyjno-wysokościowa, na których pokazano granice projektowanego obszaru górniczego obejmującego swym zasięgiem jedynie część działki nr [...]. Również znajdujący się w aktach sprawy wycinek mapy topograficznej pokazuje część działki nr [...], na którym zlokalizowane jest udokumentowane złoże R. VIII, a tym samym teren objęty wnioskiem o udzielenie decyzji środowiskowej. Z treści tych opracowań, jak również z treści zaskarżonej decyzji wynika więc, że udokumentowane złoże R. VIII zlokalizowane jest na części działki nr [...]. Porównując zasięg tego złoża z granicami terenów o różnym przeznaczeniu określonym w planie miejscowym, tj. terenów o symbolach LMR i LR, organ stwierdził, że złoże to nie występuje na obszarach przeznaczonych w planie pod zabudowę mieszkaniową i zagrodową, a jego zasięg ograniczony jest wyłącznie do terenów rolnych – LR. Zgodnie zaś z § 22 pkt 4, plan ten przewiduje możliwość eksploatacji innych złóż kopalin położonych na terenach rolniczych, a po ich wyczerpaniu rekultywację i zalesienie terenów co stanowi, iż przedmiotowa inwestycja nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja w punkcie 3h nakłada na inwestora obowiązek rekultywacji terenu w kierunku leśnym organ odwoławczy stwierdził, że przedsięwzięcie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy Rzgów.
Stowarzyszenie wniosło skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z dokumentów zawartych w aktach administracyjnych dla działki nr [...], obowiązuje przeznaczenie analogiczne jak dla dawnej działki nr [...] (działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...]). Część wschodnia działki nr [...] leży w jednostce planistycznej "LMR" z przeznaczeniem podstawowym pod zabudowę zagrodową i mieszkaniową jednorodzinną, przeznaczenie dopuszczalne pod zabudowę usługową i produkcyjną o uciążliwości nie wykraczającej poza granice działki (§ 44 ust. 2 planu), a pozostała część działki leży w jednostce planistycznej "LR" dla której ustala się zachowanie i ochronę upraw polowych i ogrodniczych z możliwością dolesień gruntów rolnych klas V i VI (§ 44 ust. 2 planu). Paragraf 44 dotyczy szczegółowych ustaleń dla jednostki planistycznej L – sołectwa R. i znajduje się w rozdziale VII planu, zawierającym przeznaczenie poszczególnych terenów oraz warunki ich zabudowy i zagospodarowania. Plan miejscowy zawiera również inne uregulowania w tym odnoszące się do wszystkich jednostek planistycznych. W ocenie Sądu I instancji, postanowienia dotyczące uszczegółowienia przeznaczenia poszczególnych jednostek powinny być rozpatrywane z uwzględnieniem przepisów regulujących określone zagadnienia (np. ochrony dóbr kultury, ochrony środowiska, ogólne warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej, układu komunikacyjnego), które obowiązują na całym terenie obowiązywania planu i dotyczą wszystkich jednostek planistycznych. Przy ocenie zgodności planowanej inwestycji należy więc uwzględnić § 22 planu, gdzie w odniesieniu do zasobów surowców ustalono w pkt 4 możliwość eksploatacji innych złóż położonych na terenach rolniczych, a po ich wyczerpaniu rekultywację i zalesienie terenów. Zdaniem Sądu I instancji, przepis ten odnosi się do złóż położonych na terenach rolniczych we wszystkich jednostkach planistycznych, a więc również w jednostce L – sołectwie R.. Przepis § 5 planu zawiera definicje i rozróżnia pojęcia "terenu" i "działki". Z kolei z § 8 ust. 1 wynika, że na obszarze objętym planem wyodrębniono tereny, będące przedmiotem przepisów ogólnych i szczegółowych, oznaczone na rysunku planu poszczególnymi symbolami: w tym min. R – tereny o funkcji rolniczej. Oznacza to, że § 22 pkt 4 planu ustala możliwość eksploatacji złóż położonych na terenach rolniczych, więc słusznie organy uznały za zgodną z planem możliwość realizacji przedmiotowej inwestycji. Wnioskowany w sprawie teren przedsięwzięcia dotyczy bowiem obszaru górniczego położonego na terenie LR – o funkcji rolniczej, stanowiącego jedynie część działki nr [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło skarżące Stowarzyszenie.
W pierwszej kolejności zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego.
Po pierwsze, błędną wykładnię art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej, polegającą na przyjęciu, że stwierdzono zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pomimo braku określenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Rzgów terenu górniczego, który obejmowałby swoimi granicami nieruchomość inwestora. Ponadto, zdaniem Stowarzyszenia, lokalizacja przedsięwzięcia jest niezgodna z § 44 pkt 9 uchwały nr XI/95/2003 Rady Gminy Rzgów z 22 lipca 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Rzgów.
Po drugie, błędną wykładnię § 44 pkt 9 uchwały nr XI/95/2003, polegającą na błędnym przyjęciu, że powyższy przepis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczący sołectwa R., nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji doszło do niezastosowanie tego przepisu, a ponadto błędnego przyjęcia, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Rzgów. W ocenie Stowarzyszenia, prawidłowa wykładnia § 44 pkt 9 uchwały prowadzi do wniosku, że § 44 pkt 9 uchwały stanowi lex specialis wobec § 22 pkt 4 tej uchwały.
Po trzecie, błędną wykładnię § 22 pkt 4 uchwały nr XI/95/2003, polegającą na przyjęciu tego przepisu jako właściwej podstawy prawnej w sprawie, przy pominięciu § 44 pkt 9 uchwały.
Ponadto Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów postępowania.
Po pierwsze, art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej: p.p.s.a.), przez wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem, jak wynika z uzasadnienia wyroku, powołanej w treści skargi opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi, wyrażonej postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. w sprawie przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kopaliny. Ponadto Sąd I instancji pominął stanowisko Wojewody Łódzkiego dotyczące zagospodarowania przestrzennego gminy Rzgów z 16 sierpnia 1999 r.
Po drugie, art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw prawnych podjętego rozstrzygnięcia przez wskazanie jedynie na zastosowanie przez organ § 22 pkt 4 uchwały nr XI/95/2003 jako przepisu determinującego zgodność przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd I instancji pominął przy tym § 44 pkt 9 tejże uchwały, jak również pominął powody, dla których organ nie odniósł się do braku określenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Rzgów terenu górniczego, który obejmowałby swoimi granicami nieruchomość inwestora. W ocenie Stowarzyszenia, niemożliwym jest więc ustalenie przesłanek jakimi kierował się Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok, zwłaszcza w kontekście powołania § 5 i 8 uchwały, jako uzasadnienia zasadności zastosowania § 22 pkt 4 uchwały.
Po trzecie, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 79, art. 33 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy środowiskowej oraz w związku z art. 80 ust. 2 tej ustawy przez oddalenie skargi. W ocenie Stowarzyszenia, organ nie zapewnił udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko we wszystkich formach wymaganych art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy. Ponadto niewłaściwie zastosował powyższe przepisy prawa materialnego.
Stowarzyszenie wniosło o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Stowarzyszenie wniosło ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Po pierwsze, w sprawie zachodzi przesłanka nieważności postępowania, określona w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że nieważność postępowania zachodzi w przypadku, gdy strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany.
Zasadniczą kwestią, determinującą prawidłowość przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego, jest bowiem ocena legitymacji procesowej stowarzyszenia zwykłego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpatrywał skargę wniesioną przez Stowarzyszenie zwykłe Mieszkańców Romanowa w obronie środowiska ekologicznego z siedzibą w Rzgowie. Oznacza to, że w świetle dyspozycji art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm., zwana dalej: Prawo o stowarzyszeniach) osoby fizyczne w liczbie co najmniej trzech, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin działalności stowarzyszenia, określając w szczególności jego nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Należy podkreślić, że stowarzyszenie zwykłe jest uproszczoną formą stowarzyszenia, czyli nie ma osobowości prawnej. Ponadto specyfiką stowarzyszeń zwykłych są następujące cechy. Po pierwsze, obniżenie minimalnej liczby osób fizycznych uprawnionych do ich założenia (z 15 do 3 osób). Po drugie, zastąpienie obowiązku uchwalania statutu mającego rozbudowaną treść obowiązkiem uchwalenia znacznie bardziej uproszczonego regulaminu. Po trzecie, zastąpienie wniosku do sądu o rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym (zwany dalej: KRS) wnioskiem do organu nadzorującego (starosty), informującym o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego.
Po drugie, w świetle dyspozycji art. 25 § 2 p.p.s.a. stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa czyli zdolność do występowania w postępowaniu, jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zdolność sądowa organizacji społecznych, posiadających osobowość prawną, jak i niemających takiej osobowości, w zakresie ich statutowej lub regulaminowej – działalności, wynika również z przyznania takim organizacjom w prawie publicznym prawa do udziału w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Ponadto stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, co oznacza, że tworzą je wszyscy członkowie, a więc grupa osób fizycznych zorganizowana pod kątem prowadzenia określonej działalności niezarobkowej, zaś regulamin takiego stowarzyszenia reguluje tylko sposób działania tych osób fizycznych, gdyż nie mają tu zastosowania przepisy art. 10 i 11 Prawa o stowarzyszeniach, jak w odniesieniu do stowarzyszeń zarejestrowanych w KRS. Dlatego też w świetle dyspozycji art. 2 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach, taka grupa osób może działać w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej lecz nie ma żadnych organów, gdyż nawet przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe nie jest jego organem o czym jednoznacznie stanowi art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach (zob. wyrok NSA z 20 listopada 2012 r., II OSK 1308/11, CBOSA). Z kolei skutkiem prawnym braku osobowości prawnej stowarzyszenia zwykłego jest brak zdolności do czynności prawnej jak i brak własnego majątku.
Po trzecie, należy także podzielić stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z 14 grudnia 2012 r., I CSK 234/12 (Lex nr 1307997), że ze względu na nieprzysługiwanie stowarzyszeniom zwykłym osobowości prawnej i niestosowanie do nich przepisów o osobach prawnych, podmiotem praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych związanych z działalnością stowarzyszeń zwykłych, nie są same stowarzyszenia zwykłe lecz tylko ich członkowie. Oznacza to, że to właśnie wszyscy członkowie stowarzyszenia zwykłego mogą stać się podmiotami określonych praw i obowiązków w razie dokonania czynności prawnej przez nich wszystkich lub przez ustanowionego przez nich przedstawiciela, działającego w granicach umocowania. Jednocześnie słusznie Sąd Najwyższy stwierdził, że "Podobnie w zakresie stosunków cywilnoprawnych wynikających z innych zdarzeń niż czynności prawne wszyscy członkowie stowarzyszenia zwykłego mogą stać się podmiotami określonych praw i obowiązków, jeżeli dane zdarzenie pozostaje w związku z akceptowaną przez wszystkich członków działalnością stowarzyszenia i w odniesieniu do nich wszystkich spełnione są przesłanki odpowiedzialności za skutki tego zdarzenia". W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, że ponieważ skarżące stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej to, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Dlatego też również w przedmiotowej sprawie konieczne jest jednoznaczne zweryfikowanie przez Sąd, w oparciu o przedłożone dokumenty, które osoby fizyczne są członkami stowarzyszenia zwykłego, uprawnionymi do złożenia skargi. Ponadto w świetle art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują w postępowaniu czynności przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Oznacza to, że osoby te mają obowiązek wykazać na mocy art. 29 p.p.s.a. swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z kolei wykazanie umocowania wymaga formy dokumentu, czyli jest to dokument urzędowy (odpis z KRS) lub prywatny (statut, umowa spółki, regulamin stowarzyszenia).
Z akt sprawy wynika, że skargę w imieniu Stowarzyszenia podpisał jako jego przedstawiciel R.T. (karta nr 6 akt sądowych), który co wynika z kserokopii zaświadczenia Starosty Łódzkiego z 28 czerwca 2012 r. (karta nr 13 akt sądowych) jest jego przedstawicielem. Ponadto powyższy przedstawiciel tego stowarzyszenia, tj. R.T. udzielił także pełnomocnictwa radcy prawnemu U.T. do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz reprezentowania Stowarzyszenia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (karta nr 90 akt Sądu I instancji). Natomiast z normy art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach nie wynika żeby przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe mógł zaciągać zobowiązania ze skutkiem prawnym dla stowarzyszenia zwykłego. Dlatego też, ponieważ stowarzyszenie zwykłe jest to grupa osób, oznacza to, że zaciągać zobowiązania majątkowe mogą członkowie osobiście lub działając przez pełnomocnika na zasadach i w sposób określony w przepisach Kodeksu cywilnego o pełnomocnictwie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 października 2001 r., I ACa 214/01, OSA 2003, nr 1, poz. 1).
Po czwarte, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności prawne i faktyczne Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że właściwym dokumentem, z którego wynika upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego radcy prawnemu w tej sprawie przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia. Natomiast źródłem takiego upoważnienia nie jest regulamin stowarzyszenia zwykłego, jako dokument statuujący powstanie stowarzyszenia zwykłego, jak również nie jest takim dokumentem uchwała członków stowarzyszenia o wyborze przedstawiciela stowarzyszenia zwykłego. Dlatego też jeżeli w danej sprawie pełnomocnictwa udzielił tylko przedstawiciel stowarzyszenia, to brak było należytego umocowania, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając tego rodzaju sprawę powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy stowarzyszenie zwykłe jest organizacją społeczną, która posiada zdolność sądową w rozumieniu art. 25 § 2 w związku z art. 29 ustawy p.p.s.a. z powodu wystąpienia tego rodzaju uchybienia.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Oznacza to, że Sąd I instancji ponownie rozpatrując tę sprawę będzie zobowiązany do uwzględnienia powyższej oceny prawnej dotyczącej legitymacji procesowej danego stowarzyszenia zwykłego, podczas ponownej oceny formalnej skargi tego Stowarzyszenia.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi powyższy przepis.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło