I OZ 1211/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony bez wykazania zmiany okoliczności faktycznych uzasadniających ponowne rozpoznanie sprawy, w szczególności pogorszenia sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony jedynie w przypadku wykazania zmiany okoliczności sprawy, w tym pogorszenia sytuacji finansowej wnioskodawcy. Brak wykazania takich zmian uzasadnia odmowę uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący J. H. złożył wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 r. oddalił ten wniosek, uznając, że skarżący nie wykazał zmiany swojej sytuacji majątkowej. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie WSA, podnosząc zarzuty dotyczące sposobu doręczenia wezwania do wypełnienia formularza PPF i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zobowiązania sądu do poprawnego doręczenia wezwania. Zażalenie na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy było wolne od opłat.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 stycznia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2013 roku, sygn. akt IV SA/Wa 2240/12 oddalające wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2013 roku o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. H. na działanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 r. oddalił wniosek o zmianę postanowienia tego Sądu z dnia 2 lipca 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że postanowieniem z dnia 2 lipca 2013 r. odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OZ 722/13. W piśmie z dnia 15 października 2013 r. stanowiącym zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 27 września 2013 r. o oddaleniu wniosku o wyłączeniu Przewodniczącego Wydziału IV od udziału w sprawie zawarty został także wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd I instancji potraktował wniosek J. H. o przyznanie prawa pomocy złożony wraz z zażaleniem jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 2 lipca 2013 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Jednocześnie z uwagi na to, że skarżący złożył jedynie wniosek o zwolnienie od wpisu od zażalenia, Sąd ten uznał, iż wniosek o zmianę postanowienia Sądu z dnia 2 lipca 2013 r. dotyczy jednie zmiany postanowienia w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie Sądu I instancji wniosek ten jednak nie zasługuje na uwzględnienie albowiem skarżący nie wykazał, że zmieniła się jego sytuacja majątkowa i możliwości płatnicze i tym samym, że konieczna jest zmiana postanowieniem z dnia 2 lipca 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. H. podnosząc, że "zostało zatajone czego dotyczy doręczone wezwanie". Skarżący podkreślił także, że aby mógł wypełnić formularz PPF "strona musi znać do czego ma ten formularz zostać złożony". Wskazał również, że nie został poinformowany jakie konkretne dane mają zostać wpisane do formularza.
W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zobowiązanie Sądu I instancji do "poprawnego doręczenia wezwania do wypełnienia formularza PPF" oraz o zwolnienie od wpisu od zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Stosownie zaś do art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie skarżący złożył w dniu 21 maja 2013 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek w przedmiocie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem skarżącego w tym przedmiocie. Poprzedni wniosek został uznany za niezasadny (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2013 r., oraz postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OZ 249/13). Rozpoznawany wniosek potraktowany został jako wniosek złożony w trybie art. 165 p.p.s.a. Aby wniosek ten mógł zostać uwzględniony musiałyby być w nim wskazane nowe okoliczności faktyczne stanowiące podstawę do ponownego rozpoznania sprawy i przyznania prawa pomocy. Ponieważ jednak skarżący nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu zasadnie w zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji odmówił zmiany swojego postanowienia z dnia 2 lipca 2013 r. odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zażalenie na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy wolne jest od opłat.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło