VII SA/Wa 1499/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2012r. znak: [...] Główny Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...] utrzymał ją w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 107 zm., dalej: K.p.a. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Sprawa choroby zawodowej skóry wymienionej w poz. 10 rozporządzenia wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294, z późn, zm) Z. K., została zakończona decyzją ostateczną Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].02.1994 r. utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Terenowego Państwowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].09. 1993 r., którą odmówiono stwierdzenia u zainteresowanej choroby zawodowej skóry wymienionej w poz. 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.). Powyższe postępowanie administracyjne było przedmiotem weryfikacji sądowej z uwagi na wniesioną przez zainteresowaną skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu. Wyrokiem z dnia 22.09.1994 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu oddalił skargę zainteresowanej, tym samym nie znalazł naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów prawa, jakie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z. K. pismem z dnia 30.11.2011 r. wystąpiła w trybie art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].02.1994 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].09.1993 r., którą odmówiono stwierdzenia u zainteresowanej choroby zawodowej skóry wymienionej w poz. 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz. 294 z poźn. zm) podnosząc, że decyzja ta zawiera wady powodujące jej nieważnośc z mocy prawa ponieważ oparła się na orzeczeniachlekarskich wydanych w oparciu o błedne informacje. Główny Inspektor Sanitarny , po rozpatrzeniu wniosku Z. K. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...] na podstawie art. 156 § 1 K.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].02.1994r., znak: [...] W uzasadnieniu organ stwierdził, że w świetle prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) prawomocny wyrok sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał ale również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Ocena legalności decyzji dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, obejmuje zarówno ocenę orzeczenia lekarskiego, stanowiącego podstawę do wydania decyzji administracyjnej, czy spełnia kryteria opinii biegłego jak również przeprowadzoną ocenę narażenia zawodowego. Główny Inspektor Sanitarny zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z urzędu badał czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd takich naruszeń nie znalazł a skoro wyrok Sądu jest dla organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej wiążący należało odmówić stwierdzenia nieważności decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].02.1994r., znak: [...] Wnioskiem z dnia 6 marca 2012 r. Z. K., zwróciła się do Głównego Inspektora Sanitarnego o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że składała w roku 2007 wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 154 K.p.a.p.a. i wniosek ten nie został rozpatrzony. Główny Inspektor Sanitarny ponownie rozpatrując sprawę podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] lutego 2012r. Wskazał ponadto, że Z. K. pismem z dnia 30.11.2011 r. wystąpiła w trybie art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].02.1994 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].09.1993 r., którą odmówiono stwierdzenia u zainteresowanej choroby zawodowej skóry i ten wniosek był przedmiotem rozpoznania przez organ. Główny Inspektor Sanitarny wyjaśnił również, że zainteresowana domagała się w trybie art. 154 Kpa uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].02.1994 r. i wydania decyzji na podstawie orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...].01.1993 r. Organ wyjaśnił, że powyższe orzeczenie zostało wydane w oparciu o błędną ocenę narażenia zawodowego oraz błędną informację o początku wystąpienia zmian chorobowych. Powyższa kwestia została wyjaśniona podczas prowadzonego postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].02.1994 r. utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].09.1993 r. i wyjaśnienie zostało zawarte w rzeczonych decyzjach. Ponadto zauważył, iż wniosek o uchylenie decyzji w oparciu o art. art. 154 Kpa wymaga innego trybu postępowania i nie da się go połączyć z postępowaniem w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze skierowanej do Sądu Z. K. podtrzymała swoje stanowisko zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnynni (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej, uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego w postaci decyzji lub postanowienia, zachodzi wyłącznie w ściśle określonych przypadkach i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji określonej w art. 16 kpa. Instytucja ta służy wzruszeniu i wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu dotkniętego kwalifikowanymi wadami prawnymi wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Jedną z tych przesłanek określoną w art. 156 § 1 pkt k.p.a. jest wydanie decyzji (lub postanowienia) z rażącym naruszeniem prawa. W rezultacie stwierdzenie nieważności pozostającej w obrocie ostatecznej decyzji, a tym samym naruszenie pewności obrotu prawnego, powinno być uzasadnione przede wszystkim wagą naruszenia prawa, tzn. jego rażącym charakterem. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Innymi słowy z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy pozostawienie takiej decyzji ze względu na oczywiste i niepodlegające sporom interpretacyjnym naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie jest w żadnej mierze możliwe do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym. Ponadto za rażące naruszenie prawa uznaje się takie naruszenie porządku prawnego, które wywołuje nieakceptowalne skutki społeczno-gospodarcze. Zaznaczenia wymaga, że stwierdzenie nieważności ma charakter nadzwyczajny, wyjątkowy, w związku z czym do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w tym trybie nie wystarczy stwierdzenie istnienia uchybień i wad w wydanym akcie administracyjnym. Wspomniane naruszenia przepisów prawa materialnego muszą zostać ocenione jako kwalifikowane, nie do pogodzenia z zasadą praworządności obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym. Analizując kontrolowaną sprawę pod kątem wystąpienia powyższych przesłanek Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 153 ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W odniesieniu do orzeczeń wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny przed dniem 1 stycznia 2004 r. podobne rozwiązanie wprowadza art. 99 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271), który przewiduje, że ocena prawna wyrażona w takim orzeczeniu wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie organu oceną prawną wyrażoną w wyroku może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w prawem przewidzianym trybie. Zgodnie zaś z art. 170 ustawy wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana (por. B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). W orzecznictwie sądowadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż oddalenie skargi przez sąd administracyjny (a więc uznanie, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnych) zamyka organom administracji publicznej drogę do stwierdzenia jej nieważności z uwagi na związanie organu prawomocnym orzeczeniem. Próby wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności stanowiłyby niedopuszczalną ingerencję organu w prawomocne orzeczenie Sądu, bowiem - jak już wskazano - Sąd z urzędu ma obowiązek ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji. Zaznaczyć jednocześnie trzeba, że jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydawania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, iż decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].02.1994 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].09.1993 r., którą odmówiono stwierdzenia u zainteresowanej choroby zawodowej skóry była badana przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 22.09.1994 r. oddalił skargę zainteresowanej, tym samym nie znalazł naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów prawa, jakie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyrokiem tym związany jest zarówno sąd, jak i organy orzekające w sprawie. Z uwagi na to związanie niedopuszczalne byłoby zatem wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności. Nadmienić należy, że przedmiotem rozponania był wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].02.1994 r., Natomiast inny wniosek o uchylenie decyzji w oparciu o art. art. 154 Kpa złożony przez skarżącą jak twierdzi jeszcze w roku 2007 i podtrzymywany w skardze do Sądu wymaga innego trybu postępowania i nie da się go połączyć z postępowaniem w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę jako bezzasadną należało oddalić.