II SAB/Wa 341/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Jacek Fronczyk, Protokolant Referent stażysta Aleksandra Olczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi P. G. – redaktora naczelnego dziennika [...] na bezczynność Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2012 r. o udzielenie informacji prasowej postanawia odrzucić skargę. P. G. – redaktor naczelny dziennika [...] wnioskiem z dnia [...] maja 2012 r. zwrócił się do Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego (dalej Zarządu Głównego PZŁ), na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r. nr 5, poz. 24 ze zm.), o udzielenie informacji, czy organ Polskiego Związku Łowieckiego, wydając opinie przywołane w statucie PZŁ, opinie przywołane w Regulaminie postępowania dyscyplinarnego w PZŁ oraz opinie wydawane na wniosek zainteresowanych członków PZŁ lub instytucji zewnętrznych, przyjmuje te opinie w formie uchwał danego organu, czy też opinie te sporządzane są tylko przez uprawnionego pracownika biura danego organu. W przypadku odmowy udzielenia odpowiedzi na powyższe pytanie, zwrócił się o złożenie odmowy w ciągu 3 dni w trybie art. 4 ust. 3 ww. ustawy - Prawo prasowe. Następnie po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa złożył skargę na bezczynność i wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że przedmiotowy wniosek nie jest żądaniem udzielenia informacji o działalności, lecz żądaniem treści przepisów prawnych. Szeroko sformułowany zakres pytań niewskazujący, jakiego rodzaju opinie wydawane przez jakie organy lub powstające na żądanie jakich organów – instytucji zewnętrznych, pozostaje w zainteresowaniu skarżącego, co utrudnia zrozumienie wniosku. Dalej podał, że zarówno Statut Polskiego Związku Łowieckiego, jak i Regulamin Postępowania Dyscyplinarnego w Polskim Związku Łowieckim jasno i precyzyjnie odpowiada na zadane pytania. W § 113 Statutu mowa jest o opiniach wydawanych przez Zarząd Główny, okręgowe łowieckie, jak i zarządy okręgowe. Statutowe unormowania wskazują, że tak Zarząd Główny, jak i okręgowe rady łowieckie, nadto zarządy okręgowe są ciałami kolegialnymi będącymi przede wszystkim organami Zrzeszenia. Zgodnie z przepisami § 168 Statutu, organy Zrzeszenia podejmują swe uchwały zwykłą większością głosów, przy obecności co najmniej połowy członków danego organu. Podobnie w Regulaminie postępowania dyscyplinarnego w § 16, 22 i 28 mowa jest o opiniach zarządu koła, zarządu okręgowego, czy nawet opiniach biegłych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Jednocześnie, w przypadkach określonych w art. 58 ww. ustawy Sąd ma obowiązek skargę odrzucić. Zauważyć należy, że postępowanie w sprawie uzyskania informacji prasowej ma szczególny charakter, jeśli chodzi o terminy jej udzielenia. W myśl art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. nr 5, poz. 24 ze zm.), o ile podmiot zobowiązany do udzielenia informacji prasowej odmówi jej udzielenia, to na żądanie redaktora naczelnego ma obowiązek doręczenia odmowy, zgodnie z wymogami określonymi w tym przepisie, zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni. W kontekście powołanego wyżej przepisu należałoby zwrócić uwagę na dwie zasadnicze kwestie wiążące się zarówno z wniesioną skargą, jak i stosowaniem art. 4 ust. 3 przez prasę oraz podmioty obowiązane do udzielenia informacji prasowej. Pierwsza kwestia dotyczy terminu udzielenia informacji prasowej po wystąpieniu przez prasę z żądaniem udzielenia informacji, a co za tym idzie, terminu, w którym redaktor naczelny może żądać odmowy w formie pisemnej zgodnie z art. 4 ust. 1. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że z przepisów ustawy – Prawo prasowe jednoznacznie wynika, iż ustawodawca nie określił terminu udzielenia informacji prasowej przez podmioty obowiązane do jej udzielenia. Zdaniem Sądu, należy przyjąć, że informacja ta powinna zostać udzielona w rozsądnym terminie, umożliwiającym prasie działanie możliwie szybkie, zgodnie z przepisami Konstytucji RP, jak i ustawy – Prawo prasowe (art. 1 ustawy). Na tle powyższych rozważań powstaje problem wyjaśnienia ewentualnej bezczynności podmiotu obowiązanego do udzielenia informacji prasie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2001 r. sygn. akt II SAB 254/01 stwierdził, że zważywszy na istotę bezczynności organu, polegającą na braku reakcji procesowej na żądanie strony postępowania oraz cel skargi na bezczynność polegający na uzyskaniu wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego organ do wydania stosownego aktu należy przyjąć, że w sprawach prasowych taka bezczynność nie istnieje lecz oznacza odmowę udzielenia informacji w rozumieniu art. 4 ustawy Prawo prasowe (opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się zatem do żądania skargi stwierdzenia bezczynności, stwierdzić należy, że skoro ustawa nie przewiduje terminu udzielenia informacji prasowej, to trudno jest mówić o bezczynności organu. W tej sytuacji brak informacji należało ocenić jako odmowę udzielenia informacji prasowej, co umożliwiało wdrożenie postępowania określonego w art. 4 ust. 3 i 4 Prawa prasowego. Tymczasem skarżący zamiast podjąć działania we wskazanym wyżej trybie, wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a następnie ze skargą do sądu administracyjnego. Takiego trybu postępowania na gruncie przepisów ustawy – Prawo prasowe ustawodawca nie przewidział. Zauważyć należy, że przepis art. 3a powołanej ustawy stanowi o prawie dostępu prasy do informacji publicznej na zasadach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zarówno w przepisach ustawy – Prawo prasowe, jak i ustawy o dostępie do informacji publicznej, ustawodawca położył szczególny nacisk na szybkość, prostotę i odformalizowanie postępowania w kwestii udzielania żądanej informacji. W związku z tym, m.in. skarga na bezczynność organu w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia w drodze administracyjnej. Uzasadnienia tej tezy należy upatrywać w tym, że Kodeks postępowania administracyjnego nie ma zastosowania do udostępnienia informacji publicznej, ponieważ ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera odesłanie do stosowania tegoż Kodeksu jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji (art. 16 ustawy). Sąd wskazuje nadto, że do postępowania w sprawie udzielania informacji prasowej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania, albowiem żaden z przepisów ustawy – Prawo prasowe nie odsyła do stosowania K.p.a. Nie może być zatem również mowy o stosowaniu miesięcznego terminu do załatwienia sprawy, tj. udzielenia informacji prasowej w zakresie żądanym przez skarżącego. Odnosząc rozważania w kwestii wezwania do usunięcia naruszenia prawa do przepisów Prawa prasowego, stwierdzić należy, że skoro nie istnieje w sprawach prasowych bezczynność, lecz jedynie odmowa udzielenia informacji prasowej, to oczywiste jest, że odmowa ta nie ma charakteru decyzji administracyjnej. Tym samym wniesienie skargi na odmowę udzielenia informacji prasowej nie jest obwarowane uprzednim, co już wyżej zasygnalizowano, wniesieniem środka zaskarżenia, czy też wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Dodać również należy, że jeśli ustawodawca uzależnia zaskarżenie bezczynności od wniesienia powyższych środków, to czyni to w sposób wyraźny. Analiza przepisów ustawy – Prawo prasowe, jak i ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje, że zarówno w odniesieniu do bezczynności dotyczącej wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jak i w przypadku odmowy udzielenia informacji prasowej, brak jest regulacji w tym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie uzyskania informacji prasowej ma szczególny charakter, a jeśli chodzi o terminy jej udzielenia, jest nawet bardziej rygorystyczne, aniżeli w przedmiocie udostępniania informacji publicznej. I tak, według art. 4 ust. 3 ustawy – Prawo prasowe, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej w terminie trzech dni. Stwierdzić również należy, że w odniesieniu do postępowania w sprawie udzielenia informacji prasowej, nie ma zastosowania przepis art. 53 § 2 in fine ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oceniając całokształt czynności podejmowanych przez redaktora naczelnego dziennika [...] Sąd doszedł do przekonania, że skarżący domagając się udzielenia informacji prasowej pominął całkowicie tryb umożliwiający skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie zażądał bowiem pisemnej odmowy udzielenia informacji, która po upływie 3-dniowego terminu określonego w art. 4 ust. 3 ustawy – Prawo prasowe otwierała możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na odmowę udzielenia informacji lub niezachowanie wymogów odmowy określonych w tym przepisie. Skoro redakcja dziennika [...] nie wyczerpała trybu poprzedzającego wniesienie skargi, to wniesioną skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 4 ust. 4 ustawy – Prawo prasowe, należało odrzucić.