II SAB/Ol 154/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012r. sprawy ze skargi L. U. na bezczynność Polskiego Związku Działkowców - Zarządu Ogrodu Działkowego w udzieleniu informacji publicznej 1. zobowiązuje Polski Związek Działkowców - Zarząd Ogrodu Działkowego do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia "[...]" o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy organowi; 2. zasądza od Polskiego Związku Działkowców - Zarządu Ogrodu Działkowego na rzecz skarżącego L. U.kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 15 czerwca 2012 r. L.U. zwrócił się do Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" (zwany dalej ROD) o udzielenie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniósł o przekazanie pisemnej informacji określającej wszelkie dokumenty będące podstawą poniesionych przez ROD kosztów dotyczących doprowadzenia do działek energii elektrycznej, wskazując, co dokumenty te powinny zawierać; o okazanie powyższych dokumentów; okazanie do wglądu protokołu z ostatnio odbytego Walnego Zgromadzenia ROD o charakterze sprawozdawczo-wyborczym, o którym mowa w § 76 ust. 2 pkt 1 statutu PZD wraz ze wszystkimi podjętymi podczas tego zebrania uchwałami oraz protokołu z Walnego Zebrania ROD, które odbyło się w kwietniu 2012 r. wraz ze wszystkimi podjętymi podczas tego zebrania uchwałami. Pismo to doręczono prezesowi ROD w dniu 17 czerwca 2012 r. Zarząd ROD " [...]" nie odpowiedział na powyższe pismo. Następnie L.U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Polskiego Związku Działkowców Zarządu Ogrodów Działkowych w M. i zażądał zobowiązania go do udzielenia informacji publicznej, o którą zwrócił się w piśmie z dnia 15 czerwca 2012 r. Skarżący podniósł, iż do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał ani wnioskowanych informacji, ani jakiejkolwiek innej odpowiedzi czy decyzji, a termin na udzielenie odpowiedzi upłynął 1 lipca 2012 r. Podkreślił, że ROD "[...]" jest w grupie podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej, a informacje, o które wnosił dotyczą inwestycji zrealizowanej na terenie należącym do gminy i są informacją związaną z funkcjonowaniem podmiotu wykonującego zadania publiczne. W odpowiedzi na skargę zarząd ROD w M. wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie. W uzasadnieniu podał, że ROD nie jest żadnym organem administracji ani samorządu terytorialnego, ani władzy publicznej podlegającym ustawie o dostępie do informacji publicznej i nie wydaje decyzji administracyjnych, a informacje których żąda skarżący nie są informacją publiczną. Organ dodał, że wnosząc o udostępnienie informacji przetworzonej należy wykazać interes publiczny, któremu ma ona służyć. Prezes zarządu wyjaśniła też, że skarżący został powiadomiony telefonicznie o posiedzeniu zarządu, na którym będzie miał przedstawione do wglądu żądane dokumenty. W piśmie z dnia 22 października 2012 r. L.U. zaprzeczył twierdzeniom "[...]" (prezesa zarządu ROD) i podał, że nie otrzymał odpowiedzi na swój wniosek. Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. skarżący podał, że w dalszym ciągu nie przedstawiono mu żądanych dokumentów celem zrobienia fotokopii, a Prezes Zarządu podała, że nie ma odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 15 czerwca 2012 r., które wpłynęło do zarządu dnia 17 czerwca 2012 r. i dodała, że za dokumenty finansowe odpowiada księgowa, natomiast zarząd nie ma do nich wglądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) skarga na bezczynność organu administracji przysługuje m.in. w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 3 powołanej ustawy) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy). Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. W piśmiennictwie oraz judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 wskazanej ustawy). Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu określa przepis art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy. W orzecznictwie przyjmuje się, iż informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (wyrok NSA z dnia 30 października 2002r., sygn. II SA 1956/02, LEX nr 78062). Przy czym prawo do informacji publicznej jest zasadą, a wyjątki od niej powinny być interpretowane ściśle (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt II SA 3572/02, LEX nr 144641). Przepis art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej należy zatem odnosić do wszelkich dokumentów obejmujących informację publiczną. Wskazać jednak należy, iż wprawdzie zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, lecz w odniesieniu do informacji przetworzonej uprawnienie to jest ograniczone, gdyż obejmuje je tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu prawnego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej) Przepis art. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z dnia 6 września 2005 r.) stanowi, że rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej. Ustawa ta, definiuje w art. 6 ust. 1 pracowniczy ogród działkowy jako wydzielony obszar gruntu będący we władaniu Polskiego Związku Działkowców, podzielony na tereny ogólne i działki oraz wyposażony w infrastrukturę niezbędną do jego prawidłowego funkcjonowania. W art. 9 wymienionej ustawy, przewidziano, że rodzinne ogrody działkowe zakładane są na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz Polskiego Związku Działkowców. W świetle powyższego należy przyjąć, iż Polski Związek Działkowców jest podmiotem dysponującym majątkiem publicznym i należy do kręgu podmiotów objętych przepisem art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112 poz. 1198), obowiązanych do udostępnienia na żądanie informacji publicznej znajdującej się w jego posiadaniu. Art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych stanowi, że oddział terenowy jest podstawową jednostką organizacyjną Polskiego Związku Działkowców. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 pkt 5 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. "jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym". Skierowane zatem do Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" żądania udzielenia informacji, skierowane było do podmiotu "udostępniającego" w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym złożenie wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nakłada na organ zobowiązany określone obowiązki. Organ ten winien bowiem albo udzielić takiej informacji w terminie określonym w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, albo odmówić jej udostępnienia w trybie decyzji administracyjnej, o czym stanowi art. 16 ust. 1 powołanej ustawy lub też umorzyć postępowanie (w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 1 tejże ustawy). Tylko w sytuacji, gdy żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej brak jest podstaw do wydawania decyzji i wówczas należy wnioskodawcę jedynie poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2003 r., sygn. II SA/Gd 1153/03, LEX nr 299295). Zatem brak któregokolwiek ze wskazanych działań musi prowadzić do przyjęcia, że organ dopuszcza się bezczynności w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarżący nie otrzymał bowiem żadnej odpowiedzi na skierowany do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co potwierdzone zostało przez prezes zarządu na rozprawie. Bez wątpienia wnosił on o udostępnienie informacji prostej tj. takiej, której udzielenie nie wymaga specjalnego nakładu sił, analiz i środków wykraczających poza proste czynności techniczne (w odróżnieniu od informacji przetworzonej, która wymaga dodatkowych nakładów pracy w celu stworzenia nowej jakościowo informacji, nieistniejącej dotychczas w przyjętej treści i postaci). W związku z tym nie jest konieczne wykazywanie przez niego interesu, któremu ma ona służyć. Nie można też zgodzić się z twierdzeniem organu, że nie ma on wglądu do dokumentów dotyczących ROD, gdyż to organy określonych podmiotów są dysponentami wszelkich dokumentów ich dotyczących i tylko one mogą decydować, jak będą wykorzystywane. Należy także zwrócić uwagę, iż w przypadku wątpliwości co do treści wniosku o udzielenie informacji publicznej organ może zobowiązać wnioskodawcę do sprecyzowania żądania. W takim wypadku jednak należy zastosować tryb określony w art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym organ winien rozpoznać wniosek skarżącego, mając na uwadze powyższe wskazania Sądu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała rażącego charakteru, gdyż sąd wziął pod uwagę przedstawione przez organ okoliczności dotyczące społecznego charakteru pełnionej funkcji.