I SA/Gd 982/12

WyrokWSA w Gdańsku2012-12-04

Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy szkody w uprawach rolnych spowodowane przez dzikie zwierzęta mogą być uznane za siłę wyższą lub okoliczność nadzwyczajną w rozumieniu przepisów Unii Europejskiej dotyczących systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników, uzasadniającą odstąpienie od pomniejszenia płatności?
Ratio decidendi
Szkody w uprawach rolnych spowodowane przez dzikie zwierzęta nie stanowią siły wyższej ani okoliczności nadzwyczajnej w rozumieniu art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. W związku z tym rolnik, który poniósł takie szkody, jest zobowiązany do niezwłocznego poinformowania o tym organu, aby umożliwić mu zastosowanie przepisów dotyczących płatności. Zaniechanie tego obowiązku skutkuje brakiem podstaw do odstąpienia od pomniejszenia płatności.
Stan faktyczny
Rolnik J.S. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Organ I instancji przyznał płatności, ale pomniejszył je ze względu na stwierdzone rozbieżności między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią działek rolnych. Rolnik w odwołaniu podniósł, że zmniejszenie powierzchni wynikało ze szkód wyrządzonych przez dzikie zwierzęta. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że szkody te nie stanowią siły wyższej. Rolnik zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących siły wyższej oraz błędy proceduralne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia 22 czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 oddala skargę. Pan J. S. wystąpił w dniu 5 maja 2011 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2011, wnosząc o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 16,45 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do działek rolnych o łącznej powierzchni 12 ha. Do wniosku rolnik załączył materiał graficzny, na którym zaznaczył działki rolne objęte wnioskiem. Decyzją z dnia 25 lutego 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał panu J. S. płatności na rok 2011 w łącznej wysokości 12328,54 zł, w tym: jednolitą płatność obszarową w wysokości 9 876,92 zł, po pomniejszeniu o kwotę 1207,97 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości;, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 2451,62 zł po pomniejszeniu o kwotę 559,43 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Uzasadniając rozstrzygnięcie Kierownik wskazał, że w odniesieniu do dwóch działek rolnych, tj. A/A1 oraz C stwierdził podczas czynności kontrolnych powierzchnie odmienne od deklarowanych. W przypadku działki rolnej A/A1 o powierzchni zadeklarowanej 12 ha organ stwierdził powierzchnię 10,98 ha, natomiast w przypadku działki rolnej C o powierzchni zadeklarowanej 1,22 ha stwierdził powierzchnię 1,39 ha. Łączna powierzchnia wykluczona na podstawie art. 26 ust. 1 i art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009 r. ze zm.) z tytułu jednolitej płatności obszarowej wyniosła 0,85 ha, a z tytułu uzupełniającej płatności podstawowej 1,02 ha. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wyjaśnił, że powierzchnia stwierdzona, została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2008, (WE) nr 247/2006, nr (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1982/2003 (Dz. Urz. (WE) L30 z 31 stycznia 2009 ze zm.). W związku z powyższym, w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej organ I instancji wskazał, iż powierzchnia zadeklarowana w przedmiotowym wniosku wynosiła 16,45 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wyniosła 15,60 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 5,4487%. Zatem zgodnie z art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 początkowa kwota wnioskowanych płatności została pomniejszona o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Pomniejszenie wyniosło 1 207,97 zł, co wynika z następującego wyliczenia [2 x (0,85 x 710,57 zł)]. W odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych organ I instancji wskazał, iż powierzchnia zadeklarowana wynosiła 12,00 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wyniosła 10,98 ha. Wyliczona procentowa różnica wyniosła 9,2896 %. W rezultacie pomniejszenie tej płatności wyniosło 548,46 zł, co wynika z następującego wyliczenia [2 x (1,02 x 274,23 zł)]. W odwołaniu od powyższej decyzji pan J. S. wskazał, że na działce A/A1 w miesiącach wiosennych został zjedzony łubin przez zwierzęta (jelenie i dziki). Działka została pozostawiona w takim stanie specjalnie, żeby komisja łowiecka oceniła szkody. Do odwołania strona załączyła zaświadczenie o wykonaniu wstępnej oceny szkód. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 22 czerwca 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, wskazując na treść art. 10 ustawy z dnia 6 marca 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 243), art. 7 ust. 1, ust. 1 a i ust. 2, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz., U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.) – dalej jako "ustawa" a także art. 6 ust. 1, art. 26, art. 38 ust. 1 lit. c, art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE nr L 316 z 02.12.2009 r. ze zm.) a także art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2008, (WE) nr 247/2006, nr (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1982/2003 (Dz. Urz. (WE) L30 z 31.01.2009 ze zm.), Dyrektor wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym wyniki zawarte w raporcie z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie strony, stwierdził w zakresie wnioskowanych płatności podczas czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni zawyżenie na działce rolnej A/A1 powierzchni zadeklarowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej. Wyniki ustaleń dokonanych podczas tych czynności przez inspektorów terenowych (powierzchnie stwierdzone przez organ i instancji i zarazem kwalifikujące się do wnioskowanych płatności) nie są kwestionowane, w związku z powyższym uznać należy je za prawidłowe. Wskazując na treść przepisu art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Dyrektor podniósł, że strona składając wniosek oświadczyła między innymi, że znane są jej skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z art. 297 § 1 Kodeksu karnego oraz że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Oświadczenie tego typu zobowiązuje wnioskodawcę do rzetelnego, zgodnego z prawdą i prawem wypełniania dokumentów, ponieważ na ich podstawie następuje przyznanie bądź odmowa przyznania środków finansowych. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, skutki złożonej deklaracji ponosi wnioskodawca. W związku powyższym pan J. S., wiedząc o dokonanych w uprawach rolnych szkodach, zobowiązany był poinformować organ o zmniejszeniu powierzchni uprawy wskazanej w plonie głównym (łubinu żółtego), by w ten sposób umożliwić organowi zastosowanie ww. przepisu prawa i tym samym odstąpienia od pomniejszenia płatności. Strona wiedziała, iż wniosek zdezaktualizował się po upływie 3 dni od czasu jego złożenia w ARiMR, nie poinformowała o tym fakcie właściwego organu. W ocenie Dyrektora brak jest podstaw do zastosowania wyjątków, o których stanowi art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Końcowo Dyrektor wyjaśnił, że dokonane przez dzikie zwierzęta szkody upraw i płodów rolnych nie stanowią siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej, o którym stanowi art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w związku z art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan J. S. wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzucił naruszenie art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. poprzez jego niezastosowanie przy wydaniu zaskarżonej decyzji, pomimo że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2011 zgodny ze stanem faktycznym. Zarzucił ponadto naruszenie art. 31 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. w związku z art. 75 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że dokonane przez dzikie zwierzęta szkody upraw i płodów rolnych nie stanowią siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej. W ocenie strony skarżącej organy naruszyły również przepisy art. 7, 8,11, 77, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji w części istotnej dla rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 9,10 i 12 k.p.a., ponadto naruszenie przepisu art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Skarżący zarzucił organom błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym ustaleniu, że był zobowiązany poinformować organ o zmniejszeniu powierzchni upraw wskazanej w plonie, na skutek zniszczenia przez dzikie zwierzęta przed ostatecznym oszacowaniem szkody w uprawach i płodach rolnych wyrządzonych przez dzikie zwierzęta sporządzonym przez uprawnionego dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego lub inne podmioty uprawnione do szacowania szkód łowieckich na podstawie przepisów prawa łowieckiego, by w ten sposób umożliwić organowi odstąpienie od pomniejszenia płatności, pomimo że uzyskanie odszkodowania z koła łowieckiego za poniesione szkody nie ma wpływu na możliwość uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności ONW. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje i stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 26 września 2012 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o uwzględnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), dalej zwana "ustawą", Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwana dalej "Agencją", przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm z zastrzeżeniem art. 31a i 32. Prezes Agencji może powierzyć przeprowadzenie kontroli, o których mowa w ust. 1, jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi na podstawie art. 34 (art. 30 ust. 2 ustawy). Czynności kontrolne wykonywane są przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez Prezesa Agencji (art. 31 ust.1 ustawy) i mogą być wykonane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 (art. 31 ust. 4 ustawy). Z czynności kontrolnych sporządza się raport zgodnie z art. 32 i art. 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 (art. 31 ust. 6 ustawy). W przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła. W niniejszej sprawie strona nie była powiadomiona o terminie kontroli. Czynności kontrolne zostały przeprowadzone przez A Spółkę z o.o. z siedzibą w S. w dniu 3 października 2011 r., na dowód czego sporządzono raport, z treści którego wynika, że w dniu 31 stycznia 2012 r. listem poleconym kopię dokumentu wysłano rolnikowi. W aktach sprawy brak dowodu doręczenia, załączono jedynie dowód nadania przesyłki. W formularzu z wywiadu terenowego przeprowadzonego w dniu 20 listopada 2011 r. zamieszczono adnotację, że fotografie zostały sporządzone w terminie późniejszym niż data kontroli, gdyż "dokumentacja fotograficzna została zniszczona". Pan J. S. nie był zawiadomiony o kontroli, nie był również obecny w czasie jej przeprowadzania. Zgodnie z art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach bezpośrednich (Dz. U. t. jedn. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) w terminie obowiązującym z 2011 r. w przypadku gdy rolnik, który nie był obecny w czasie kontroli, nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Wobec niezamieszczenia w aktach dowodu doręczenia skarżącemu raportu, brak możliwości kontroli zachowania terminu gwarantującego skarżącemu obronę jego praw. Zauważyć jednak trzeba, że z treści odwołania złożonego przez skarżącego wynika zgłoszenie wyłącznie zarzutu nieuwzględnienia na działce A/A1 obszaru szkód w uprawach łubinu spowodowanych przez jelenie i dziki. Zasadnie zatem organ wskazał zakres sporu w niniejszej sprawie. Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 54, poz. 278), która weszła w życie 15 marca 2011 r., wprowadziła zmiany do ustawy z 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W art. 1 pkt 4 nadał art. 20 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego brzmienie: "uznanie danego przypadku za działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 31 rozporządzenia nr 73/2009 albo odmowa takiego uznania następuje w decyzji w sprawie przyznania płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz płatności do krów i owiec". Ustawa nowelizacyjna uchyliła ust. 3 art. 20 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, do postępowań w sprawach płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejście w życie niniejszej ustawy, stosuje się dotychczasowe, z wyjątkiem art. 20 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, który stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W niniejszej sprawie postępowanie jest prowadzone na podstawie ustawy w brzmieniu obowiązującym od 15 marca 2011 r., albowiem wniosek został złożony w dniu 5 maja 2011 r. Zgodnie z art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, za działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych uznane zostały przypadki takie jak: a) śmierć rolnika; b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy; c) poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa; d) wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich; e) choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt. Zgodnie z art. 75 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeżeli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowanych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będącą następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności. Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. Do 15 marca 2011 r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 308 ze zm.) w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności. Rozporządzenie było wydane na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Przepis § 1 pkt 3d rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. określał, że protokół oględzin lub ostatecznego szacowania szkody w uprawach i płodach rolnych wyrządzonych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny jest sporządzony przez upoważnionego przedstawiciela dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego lub inne podmioty uprawnione do szacowania szkód łowieckich na podstawie przepisów prawa łowieckiego. Zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych wraz z odpowiednią dokumentacją zgłaszane są organowi na piśmie w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskał taką możliwość. W złożonym wniosku o przedmiotowe płatności strona zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne bądź nadmierne przyznanie płatności bądź zmianie, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy dotyczyła wykorzystania gruntów rolnych czy wielkości powierzchni upraw. Jak wyżej wskazano przepis art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 określił przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, do których nie zaliczono szkód wyrządzonych przez dzikie zwierzęta. Wobec powyższego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, nie mogło określić dowodów na potwierdzenie ww. stanów w postaci dokumentów potwierdzających wystąpienie szkód w uprawach dokonanych przez dzikie zwierzęta. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. w tym zakresie naruszyło delegację ustawową zawartą w art. 20 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i było niezgodne z art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Zdaniem Sądu, takie szkody skarżąca winna zgłosić Agencji niezwłocznie według pouczeń zawartych w oświadczeniach w złożonym wniosku o przyznanie płatności (część IX wniosku). Kwestię odszkodowań wynikłą ze szkód dokonanych w uprawach przez dzikie zwierzęta reguluje w art. 46 - art. 50 ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066, ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z 8 marca 2010 r. w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych (Dz. U. Nr 45, poz. 272). Warunkiem oceny zachowania tego terminu jest uprzednie wyjaśnienie, czy zachodzą jeszcze podstawy uznania, że w świetle obowiązujących w 2011 r. przepisów prawa okoliczności nadzwyczajne jest zmniejszenie obszaru upraw wskutek szkód wyrządzonych przez dzikie zwierzęta. W ocenie Sądu w świetle art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 brak podstaw do uznania, że tego rodzaju sytuacja odpowiada definicji siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych (por. wyrok WSA w Szczecinie z 14 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 834/11). W powołanym przepisie enumeratywnie dla celów tego rozporządzenia wprowadzono jednoznaczną definicję siły wyższej i okoliczności nadzwyczajnych. Sytuacja nieobjęta enumeratywnym katalogiem stanowi podstawę do stwierdzenia, że nie nastąpiła okoliczność nadzwyczajna uzasadniająca stosowanie przepisów normujących konsekwencje prawne takiej sytuacji. Stosowanie w poprzednich latach przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. doprowadziło do niezgodności z przepisami wspólnotowymi, wobec czego rozporządzenie jako niezgodne z przepisami wyższego rzędu zostało uchylone. Skarżący uniemożliwił organowi zastosowanie przepisu art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, bowiem zobowiązany był poinformować organ o zmniejszeniu powierzchni uprawy wskazanej w plonie głównym. Okolicznością bezsporną w sprawie jest zaniechanie przez skarżącego zawiadomienia organu. Przyczyna zaniechania wywodzona z przekonania, że sytuacja szkody spowodowanej przez dzikie zwierzęta ma charakter losowy w świetle obowiązujących przepisów prawa, nie może stanowić okoliczności podlegającej uwzględnieniu w niniejszej sprawie. Skoro, jak wyżej wskazano, przyczyna wskazana przez skarżącego nie należy do enumeratywnego katalogu art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, nie zachodzi podstawa do odstąpienia od wymogu niezwłocznego zawiadomienia określonego w art. 73 rozporządzenia Komisji. W świetle powyższego kwestia biegu terminu do złożenia uwag i zastrzeżeń do raportu, w sytuacji skoncentrowania zarzutów na kwestiach dotyczących zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności, nie stanowi podstawy stwierdzenia uchybienia przepisom postępowania mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące wadliwego postępowania dowodowego oraz oceny zebranych dowodów na okoliczność zakresu szkód spowodowanych przez dziki i jelenie oraz termin zgłoszenia informacji przez skarżącego. Nie jest również trafny zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie zostało wszczęte z datą zgłoszenia żądania przez stronę. Pan J. S. skorzystał z prawa złożenia odwołania, podjął czynności w celu ochrony swoich praw. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r., poz.270), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło