V SA/Wa 96/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-04
Skład orzekający: Beata Krajewska, Dorota Mydłowska, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wydaleniu cudzoziemca może zostać zmieniona w trybie art. 154 k.p.a. i czy ponowne postępowanie w sprawie wydalenia jest uzasadnione w świetle nowych dowodów dotyczących nielegalnego zatrudnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, w tym nielegalny pobyt, brak środków finansowych, niezgodne z przepisami przekroczenie granicy oraz nielegalne zatrudnienie cudzoziemca. Prawomocny wyrok sądu powszechnego potwierdzający nielegalne zatrudnienie stanowił wiarygodny dowód, uzasadniający wznowienie postępowania administracyjnego. Zmiana decyzji w trybie art. 154 k.p.a. była dopuszczalna, a dalsze postępowanie w sprawie wydalenia było zasadne, nawet po opuszczeniu kraju przez cudzoziemca, ze względu na skutki takie jak wpis do rejestru czy zakaz ponownego wjazdu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wydaleniu cudzoziemca M. H. z Polski. Po wydaniu pierwszej decyzji o wydaleniu, Wojewoda zmienił ją w trybie art. 154 k.p.a. w zakresie podstawy prawnej i kosztów. Następnie, po ustaleniu nielegalnego zatrudnienia M. H. potwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądu, Wojewoda wznowił postępowanie i wydał nową decyzję o wydaleniu. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił część decyzji dotyczącą sposobu wykonania i rygoru natychmiastowej wykonalności, utrzymując w mocy pozostałą część dotyczącą kosztów wydalenia. Skarżący T. S. (prezes firmy, w której pracował cudzoziemiec) kwestionował zasadność tych decyzji, domagając się umorzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi T. S. z udziałem uczestnika postępowania M. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz orzeczenia o wydaleniu; oddala skargę;
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2009r., nr [...], Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wystąpił do Wojewody [...] o wydalenie M. H. z terytorium Polski z uwagi na nielegalny pobyt, brak środków finansowych do pokrycia kosztów pobytu w Polsce oraz niezgodne z przepisami przekroczenie granicy w kierunku - do Polski.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009r., Nr [...], orzekł o wydaleniu M. H. pod konwojem przez przejście graniczne każde prawnie dozwolone, poniesieniu przez Skarb Państwa kosztów wydalenia Cudzoziemca w wysokości 203,35 PLN oraz nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji stwierdził, iż wobec Strony zachodzą przesłanki z art. 88 ust. 1 pkl 1, pkt 3, pkt 5 i pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. W podstawie prawnej decyzji powołano również art. 96c pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym jeżeli należności z tytułu kosztów wydalenia nie mogą być wyegzekwowane, pokrywa je Skarb Państwa.
Decyzja została doręczona Stronie w dniu [...] stycznia 2009r. Zainteresowany nie odwołał się od powyższego rozstrzygnięcia.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2009r., nr [...], Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wystąpił do Wojewody [...] o zmianę, w trybie art. 154 kpa, ww. decyzji poprzez rozszerzenie jej podstawy prawnej o art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że kontrola przeprowadzona przez Państwową Inspekcję Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w O. w restauracji “B." z siedzibą w “T." wykazała, że M. H. od grudnia 2008r. wykonywał pracę na terenie tej restauracji, pomimo braku stosownych zezwoleń.
W związku z powyższym wnioskiem decyzją z dnia [...] maja 2009r., nr [...], Wojewoda [...] zmienił w trybie art. 154 § 1 i 2 kpa decyzję dotyczącą wydalenia M. H. z terytorium Polski w części podstawy prawnej, poprzez powołanie w podstawie prawnej decyzji dodatkowo art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 96 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach oraz powołanie art. 96a ust. 1 i 2 zamiast art. 96c pkt 2 ww. ustawy, a także w części dotyczącej określenia kosztów wydalenia, poprzez stwierdzenie, iż koszty wydalenia zostaną określone w odrębnej decyzji (zamiast określenia, iż koszty wydalenia pokrywa Skarb Państwa). Decyzja ta została doręczona Stronie w dniu [...] czerwca 2009r.
W dniu [...] czerwca 2009r. Cudzoziemiec przekroczył granicę w kierunku - z Polski przez Placówkę Straży Granicznej W.
W dniu [...] sierpnia 2009r. Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie pokrycia kosztów wydalenia M. H. z terytorium Polski. Zawiadomienie o powyższym skierowano do N. T., reprezentującego P. "B." SP. z o.o., do której należy restauracja "B.". Następnie decyzją z dnia [...] października 2009r., nr [...], Wojewoda [...] orzekł o:
← ustaleniu wobec T.S. (prezesa zarządu P. "B." Sp. z o.o.)
kosztów poniesionych w związku z wydaleniem z terytorium Polski M. H.
- w wysokości 17.087,65 PLN;
← zobowiązaniu T. S. do uiszczenia ww. kosztów wydalenia w dniu doręczenia decyzji na wskazany w decyzji rachunek bankowy;
← nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W podstawie prawnej decyzji powołano art. 96 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach.
Od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik T. S. wniósł w ustawowym terminie odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
W dniu [...] grudnia 2009r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009r., nr [...], zmieniającej decyzję z dnia [...] stycznia 2009r. dot. wydalenia M. H. z terytorium Polski.
W postępowaniu tym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] października 2010r., nr [...], stwierdził z urzędu nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009r., nr [...], zmieniającej w trybie art. 154 § 1 i 2 kpa decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2009r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny stwierdził, iż możliwość podjęcia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w przypadku wyjścia na jaw nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji przewiduje art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Decyzją z dnia [...] listopada 2010r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009r., nr [...] dot. kosztów wydalenia M. H. z terytorium Polski i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010r., nr [...], Wojewoda [...] postanowił wznowić z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydalenia M. H. z terytorium naszego kraju zakończone ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2009r., nr [...].
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010r., nr [...], Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu M. H. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przymusowym wykonaniu decyzji przez przejście graniczne każde prawnie dozwolone i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał w szczególności art. 88 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 5 i pkt 6 ustawy o cudzoziemcach.
Powyższa decyzja została doręczona G. K. jako kuratorowi reprezentującemu Cudzoziemca oraz T.S.
W dniu [...] stycznia 2011r. T. S. ustanowił pełnomocnikami w przedmiotowej sprawie A. G. oraz M. K.
W ustawowym terminie A. G. jako pełnomocnik T. S. złożył odwołanie od ww. decyzji organu I instancji, wnosząc o uchylenie jej w części, to jest w pkt 3 w zakresie kosztów wydalenia cudzoziemca, które powinny zostać poniesione przez Skarb Państwa i umorzenie postępowania organu I instancji w zakresie kosztów wydalenia, ewentualnie o ustalenie, iż koszty te ponosi Skarb Państwa. Pełnomocnik T. S. stwierdził także, iż w sprawie błędnie przyjęto, iż zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania w sprawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, a także naruszono art. 7, art. 8. art. 9. art. 10 § 1. art. 77 § 1 i art. 81 kpa. Pełnomocnik T. S. podkreślił, iż kwestia okoliczności oraz miejsca zatrzymania Cudzoziemca przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w Polsce była bezsprzecznie znana organowi I instancji w dacie wydawania decyzji z dnia [...] stycznia 2009r. Organ I instancji uwzględnił wówczas tę okoliczność, uznając, iż nie ma ona wpływu na prawidłowość orzeczenia organu I instancji. Ponadto pełnomocnik T. S. zaznaczył, iż w uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że Cudzoziemiec wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia, co miało wynikać z dokumentacji sporządzonej przez Państwową Inspekcję Pracy - Okręgowy Inspektorat Pracy w O., podczas gdy przebywanie czasami Cudzoziemca na terenie Restauracji "B." w O. nie pozostawało w świadomości kierownika restauracji i nie koniecznie było związane z wykonywaniem przez Cudzoziemca pracy. W uzasadnieniu odwołania podkreślono, iż nie jest prawdą, by Prezes Zarządu P. “B." Spółki z o.o. - T. S. przyprowadził Cudzoziemca na teren restauracji. W uzasadnieniu odwołania zarzucono, iż organ I instancji nie przeprowadził żadnych czynności samodzielnie, lecz oparł się wyłącznie na ustaleniach Państwowej Inspekcji Pracy.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, decyzją z [...] października 2011 r., nr [...], uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej sposobu wykonania decyzji wydaleniowej i nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności oraz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części, tzn. w części dotyczącej kosztów wydalenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił stan faktyczny ustalony w sprawie, dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz przepisy prawa stanowiące podstawę wydanych decyzji administracyjnych. Przedstawiając motywy dokonanej oceny podkreślono m.in., że w dniu [...] stycznia 2009r. funkcjonariusze [...] Oddziału Straży Granicznej dokonali zatrzymania M. H. na terenie supermarketu "T." w O. Cudzoziemiec nie posiadał żadnych dokumentów potwierdzających tożsamość i obywatelstwo, a także legalny pobyt na terytorium naszego kraju. W trakcie przesłuchania do protokołu w dniu [...].01.2009r. Cudzoziemiec zeznał: "Przyjechałem do Polski około 10 dni temu. Podróż trwała ok. tygodnia. Przez pierwsze cztery dni płynąłem statkiem. Kazano mi wysiąść (...). Wtedy znalazł mnie jakiś mężczyzna i zabrał busem. Było nas około 10 osób, ale ich nie znałem (...). Nie wiedziałem, kiedy przekraczaliśmy granicę Polski (...). Wysadzono mnie prawdopodobnie w W., w pobliżu jakiegoś bardzo dużego stadionu (...). Po kilku dniach, gdy nie mogłem znaleźć pracy, pojechałem za 100 dolarów taksówką do O. (...) szukałem pracy. Wczoraj poszedłem do T. i znalazłem restaurację, gdzie myślałem, że znajdę pracę. Nie rozmawiałem o warunkach pracy, ale zacząłem pomagać na kuchni i odśnieżać podwórko. Wtedy zatrzymała mnie Straż Graniczna (...) Posiadam 114 złotych".
Powyższe ustalenia, zdaniem organu, jednoznacznie potwierdzają spełnienie wobec Strony przesłanek z art. 88 ust. 1 pkt 1. pkt 3 i pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. M. H. w dniu zatrzymania przebywał w Polsce nielegalnie, nie posiadając żadnych środków finansowych, a ponadto Jego przyjazd do Polski odbył się niezgodnie z zasadami wjazdu na terytorium naszego kraju.
W oparciu o powyższe fakty Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009r., nr [...], orzekł o wydaleniu M. H. pod konwojem przez przejście graniczne każde prawnie dozwolone, poniesieniu przez Skarb Państwa kosztów wydalenia Cudzoziemca w wysokości 203,35 PLN oraz nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji stwierdził, iż wobec Strony zachodzą przesłanki z art. 88 ust. 1 pkt 1, pkt 3, pkt 5 i pkt 6 ustawy o cudzoziemcach.
Powyższa decyzja nie została zaskarżona i stała się ostateczna.
Po dniu wydania ww. rozstrzygnięcia, pismem z dnia [...] maja 2009r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej poinformował Wojewodę [...], iż w dniu [...] maja 2009r. do Oddziału wpłynęła dokumentacja służbowa dotycząca kontroli restauracji "B." znajdującej się w "T." w O., sporządzona przez Państwową Inspekcję Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w O. Powyższy punkt restauracyjny prowadzony był wówczas przez P. "B." Spółkę z o.o., w której funkcję Prezesa Zarządu pełnił T. S. W trakcie kontroli przesłuchano do protokołu w charakterze świadków trzech pracowników restauracji, którzy zeznali, iż na terenie punktu restauracyjnego od grudnia 2008r. dwóch cudzoziemców obywatelstwa [...] rozpoczęło wykonywanie pracy. Świadkowie nie znali nazwisk tych cudzoziemców. Świadkowie zeznali, iż praca tych osób polegała na przygotowywaniu posiłków na terenie kuchni. Pracownicy zeznali także, iż cudzoziemcy ci zostali zatrzymani przez Straż Graniczną i od dnia [...] stycznia 2008r. nie widzieli ich w pracy. Do przedmiotowego pisma dołączono protokół kontroli sporządzony przez pracownika Inspekcji, protokoły przesłuchania świadków oraz inne dokumenty wystawione przez Państwową Inspekcję Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy z siedzibą w O., potwierdzające dokonane w sprawie czynności.
Organ wyjaśnił, że kluczowym dla oceny, czy w przedmiotowej sprawie należy zastosować art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach jest fakt, iż w dniu [...] czerwca 2009r. Sąd Rejonowy w O. wyrokiem nakazowym, sygn. akt [...], uznał M. H. winnym tego, iż do dnia [...] stycznia 2009r. w restauracji "B." w "T." w O. nielegalnie wykonywał pracę na terytorium Polski, bez wymaganego zezwolenia na pracę a okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości i dlatego skazał go na karę grzywny w wymiarze 300 zł. Ponadto w tym wyroku stwierdzono także, iż T. S. obwiniony m. in. o to, że do dnia [...] stycznia 2009r. powierzał nielegalne wykonywanie pracy m .in. M. H., jest winny zarzucanego mu czynu, za co skazano go na karę grzywny.
Wyrok ten stał się prawomocny w lipcu 2009r. Mając na uwadze powyższe fakty, organ stwierdził, iż Wojewoda [...] zasadnie wznowił postępowanie w sprawie wydalenia M. H. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z faktem, iż już po wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2009r., nr [...], wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemów podkreślił, iż wbrew twierdzeniom pełnomocnika T. S. zawartym w uzasadnieniu odwołania, fakt nielegalnego wykonywania pracy przez M. H. w restauracji “B." w O. nie był znany Wojewodzie [...] w dniu wydawania ww. decyzji. Organ przywołał fakt, iż w trakcie przesłuchania Strony do protokołu podczas zatrzymania i dokonywania kontroli legalności pobytu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej, Cudzoziemiec utrzymywał, iż nie pracował w tej restauracji tylko pomagał a żadne inne dowody świadczące o tym fakcie nie były znane organowi administracyjnemu. Dopiero po wydaniu decyzji przez ww. organ informacja o wynikach kontroli dokonanej przez Państwową Inspekcję Pracy dotarła do Wojewody [...]. Organ w decyzji z dnia [...] stycznia 2009r., nr [...], w żaden sposób nie ustosunkowywał się do kwestii nielegalnego wykonywania pracy przez Cudzoziemca. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, fakt nielegalnego wykonywania pracy przez Cudzoziemca na terytorium naszego kraju nie budzi wątpliwości wobec stwierdzenia go prawomocnym orzeczeniem Sądu. Zdaniem organu nie ma w tym momencie znaczenia polemika pełnomocnika T. S. dotycząca różnic w zeznaniach pomiędzy pracownikami restauracji a samym Cudzoziemcem m. in. co do okresu, w jakim przebywał on w restauracji. Całokształt materiału dowodowego zgromadzonego odnośnie zarzutu nielegalnego wykonywania pracy przez Cudzoziemca został uwzględniony i oceniony przez właściwy Sąd, czego efektem jest prawomocny wyrok.
Tym samym, na skutek wznowienia przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2009r., nr [...], o wydaleniu M. H. pod konwojem przez przejście graniczne każde prawnie dozwolone, poniesieniu przez Skarb Państwa kosztów wydalenia Cudzoziemca w wysokości 203,35 PLN oraz nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, zasadne jest, zdaniem organu, zastosowanie wobec Cudzoziemca art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.
Organ zaznaczył, iż odnośnie argumentów pełnomocnika T. S. dot. uchylenia zaskarżonej decyzji w zakresie orzeczenia o kosztach wydalenia Cudzoziemca z Polski, należy stwierdzić, iż w sentencji decyzji z dnia [...] grudnia 2010r., nr [...], orzekającej o wydaleniu Strony z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przymusowym wykonaniu decyzji przez przejście graniczne każde prawnie dozwolone i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, prawidłowo stwierdzono, iż kwestia kosztów przedmiotowego wydalenia będzie przedmiotem odrębnej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 96a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wysokość kosztów wydalenia cudzoziemca, podmioty zobowiązane do uiszczenia należności z tytułu ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia ustala, w drodze decyzji, wojewoda właściwy do wydania decyzji o wydaleniu. Tym samym organ stwierdził, iż bezpodstawnie w uzasadnieniu decyzji i podstawie prawej zaskarżonego rozstrzygnięcia organ I instancji powoływał się na przepisy dot. kosztów wydalenia Cudzoziemca z Polski, skoro w sentencji stwierdził, iż ta kwestia będzie przedmiotem odrębnej decyzji.
Ponadto, zdaniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, bezzasadnie organ I instancji w podstawie prawnej rozstrzygnięcia zastosował art. 90 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 95 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, biorąc pod uwagę fakt, iż Cudzoziemiec nie przebywa już w Polsce. W takim przypadku te przepisy nie powinny mieć zastosowania.
W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie jest zasadne zastosowanie wobec Strony art. 88 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, pojęcie bezpieczeństwa i porządku publicznego należy rozumieć w znaczeniu ścisłym i w związku z tym, w przypadku zastosowania wobec cudzoziemca przesłanki z wyżej cytowanego artykułu, należy mieć na względzie okoliczność, iż naruszenia prawa, których dopuścił się on wcześniej muszą prowadzić do stwierdzenia, iż w przyszłości będzie on również naruszał obowiązujący porządek prawny. Niezbędna jest zatem wnikliwa ocena rodzaju naruszeń prawa, których dopuścił się zainteresowany oraz analiza jego zachowania na terytorium Polski. Należy podkreślić, iż organ odwoławczy nie kwestionuje naganności postawy Strony wyrażającej się w nielegalnym pobycie w Polsce i nielegalnym wykonywaniu pracy, za co został ukarany, aczkolwiek biorąc pod uwagę rodzaj wymierzonej kary - kara grzywny, brak wiedzy organów administracyjnych o popełnieniu innych czynów zabronionych prawem, należy powstrzymać się obecnie od postawienia wobec Strony ww. zarzutu.
Tym samym, organ stwierdził, że w sprawie nie ma zastosowania art. 90 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzji o wydaleniu można nadać rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli wymagają tego względy, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 5.
W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji o wydaleniu, określone w art. 89 ust. 1 ww. ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się a wydanej nie wykonuje, jeżeli:
- zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany;
- cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że związek małżeński został zawarty w celu uniknięcia wydalenia;
- cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy jednolitej pobytowej upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 11, lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego na podstawie art. 53a ust. 2.
Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009r., Nr 189, poz. 1472 z poźn. zm.), cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2. poz. 11). w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;
2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
W dalszej części uzasadnienia organ podkreślił, że w trakcie przesłuchania do protokołu Cudzoziemiec zeznał, iż w Polsce i w Unii Europejskiej nie posiada żadnej rodziny. Ponadto stwierdził, iż obawia się powrotu do kraju pochodzenia, bo nie wie co Go tam czeka. Jednocześnie jednak w oświadczeniu z dnia [...].01.2009r. Cudzoziemiec doprecyzował, iż w kraju pochodzenia nie jest zagrożone Jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego.
Zdaniem organu podkreślenia wymaga fakt, iż postawione M. H. zarzuty zostały postawione w oparciu o wyczerpująco zebrany i oceniony materiał dowodowy, w skład którego weszły jednoznaczne dowody nie budzące żadnych wątpliwości.
Ponadto organ stwierdził, iż w trakcie postępowania odwoławczego pełnomocnik T. S. miał możliwość zapoznania się z całokształtem zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z czego skorzystał. Był on także informowany o możliwości wypowiedzenia się co do tego materiału dowodowego, czego z kolei nie uczynił.
Odnośnie braku rozważenia w przedmiotowej sprawie kwestii słusznego interesu Strony i słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa), organ podkreślić, iż wynikająca z art. 7 kpa zasada, zgodnie z którą sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie zasady tej nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Wobec powyższego, w związku z sytuacją wystąpienia w przedmiotowej sprawie obligatoryjnych przesłanek do wydalenia z terytorium Polski, rozpatrywanie powyższej kwestii nie jest zasadne. Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Laszczyca. C. Martysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005 s. 130 131) jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2002t\, 11 SA 3126/00, le.\ nr 81 779, czy wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006r" II OSK 297/06; nicpubl. )
W związku z faktem, iż kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu I instancji, polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych Szef Urzędu stwierdził, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Wojewody [...] zamiast art. 88 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 5 i pkt 6, art. 90 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 i ust. 2, art. 95 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, art. 96 ust. 3 oraz art. 96a ust. 1 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach właściwe zastosowanie ma art. 88 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3 i pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Uchybienie to, zdanim organu odwoławczego, nie podważa jednak zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Szef Urzędu stwierdził brak podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji organu I instancji zgodnie z wnioskami Strony.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] października 2011 r. T. S., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania organu I Instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił:
← brak umorzenia postępowania w zakresie sposobu wykonania decyzji i nadania rygoru natychmiastowej wykonalności - co w ocenie Skarżącego – powinno nastąpić wskutek uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej sposobu wykonania decyzji i nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności;
← błąd w zakresie utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałej części – czyli w zakresie pkt 3, iż rozstrzygnięcie co do kosztów wydalenia mają zostać określone w odrębnej decyzji, bowiem w ocenie skarżącego postępowanie również w tym zakresie winno zostać umorzone, względnie sprawa powinna zostać przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie decyzji.
W ocenie Sądu organy właściwie ustaliły stan faktyczny sprawy przyjmując, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, iż uczestnik postępowania M. H. przebywał w Polsce nielegalnie, nie wykazał posiadania środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu w Polsce, niezgodnie z przepisami przekroczył granicę przy wjeździe do Polski oraz nielegalnie wykonywał pracę na terenie Polski. Organy władne były uznać prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w O., w sprawie sygn. [...], uznający M. H. za winnego nielegalnego wykonywania pracy na terenie Polski i skazujący za to Cudzoziemca na karę grzywny za wiarygodny dowód. Wyrok sądu powszechnego bowiem jako dokument urzędowy korzysta w postępowaniu administracyjnym z domniemania prawdziwości.
W rozpoznawanej sprawie ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podlegały w zakresie wskazanym w skardze decyzje:
- decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010r., nr [...], orzekająca o wydaleniu M. H. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przymusowym wykonaniu decyzji przez przejście graniczne każde prawnie dozwolone i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz stwierdzająca, iż koszty wydalenia poniesione przez Straż Graniczną zostaną określone w odrębnej decyzji,
- decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dni [...] października 2011 r., nr [...], uchylająca decyzję organu I instancji w części dotyczącej sposobu wykonania decyzji wydaleniowej i nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności oraz utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części, tzn. w części dotyczącej kosztów wydalenia.
Analizując jednoznacznie sprecyzowane w skardze zarzuty Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż organ administracji nie dopuścił się naruszenia przepisów procedury ani prawa materialnego w stopniu, który mógłby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do sprecyzowanego w skardze zarzutu braku umorzenia przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców postępowania administracyjnego w zakresie sposobu wykonania decyzji i nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, co - zdaniem Skarżącego - powinno nastąpić wobec uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej sposobu wykonania decyzji i nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności Sąd wskazuje na jego niezasadność.
Postępowanie administracyjne w sprawie wydalenia cudzoziemca z Polski zostało wszczęte przez Wojewodę [...] na wniosek Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej. Zostało ono zakończone wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] grudnia 2010r. orzekającej o wydaleniu M. H. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 90 ust.1 pkt 2 i ust.2 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r. w decyzji tej organ określił sposób jej wykonania i nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. Są to rozstrzygnięcia fakultatywne, doprecyzowujące orzeczenie o wydaleniu. Zapadły one w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydalenia i nie miały samodzielnego bytu prawnego. Wobec opuszczenia przez Cudzoziemca terytorium Polski w dniu [...] czerwca 2009 r. ich umieszczenie w decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. o wydaleniu było zbędne, czemu organ II instancji dał wyraz uchylając te elementy decyzji wydaleniowej. Umorzeniu mogłoby podlegać tylko postępowanie administracyjne wszczęte w przedmiocie wydalenia Cudzoziemca, jednakże wobec tego, iż skutki decyzji orzekającej o wydaleniu rozciągają się dalej, niż samo opuszczenie granic Polski przez Cudzoziemca zasadnie organ nie umorzył postępowania w sprawie wydalenia. Konsekwencją orzeczonego wydalenia, niezależnie od jego wykonania, jest wpis do rejestru czy zakaz ponownego wjazdu do Polski.
Niezasadny jest także zarzut braku umorzenia postępowania co do rozstrzygnięcia, iż koszty wydalenia mają zostać określone w odrębnej decyzji. Zdaniem Skarżącego postępowanie również w tym zakresie winno zostać umorzone, względnie sprawa powinna zostać przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Utrzymany w mocy przez organ II instancji pkt 3 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010r. stwierdzający, iż koszty wydalenia poniesione przez Straż Graniczną zostaną określone w odrębnej decyzji ma charakter wyłącznie techniczno-porządkujący. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. nakładająca na Skarżącego obowiązek uiszczenia kosztów wydalenia z Polski M. H. została uchylona przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jego decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Kwestia ponoszenia kosztów wydalenia nie została rozstrzygnięta do dnia wydania przez Wojewodę decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. Utrzymany w mocy przez organ II instancji pkt 3 tej decyzji znajduje oparcie w art. 96 a ustawy o cudzoziemcach i stanowi zapowiedź wypełnienia przez Wojewodę jego dyspozycji. Argumenty skargi zmierzające do wykazania braku podstaw do obciążania Skarżącego kosztami wydalenia M. H. są zatem przedwczesne i ewentualnie będą mogły być brane pod rozwagę przez organ w postępowaniu dotyczącym ustalenia wysokości tych kosztów i podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło