VII SA/Wa 1825/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-05
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Paweł Groński, Bożena Więch – Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uznając wnioskodawcę za niebędącego stroną postępowania, podczas gdy sąd administracyjny wcześniej przesądził o jego interesie prawnym w podobnej sprawie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 153 PPSA, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd administracyjny wcześniej ustalił, że skarżący posiada interes prawny w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, a ocena ta wiąże organ. Organ pominął również fakt, że skarżący brał udział w poprzednich postępowaniach administracyjnych w tej samej sprawie.Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, uznając skarżącego za niebędącego stroną, ponieważ był on członkiem wspólnoty mieszkaniowej, a jego lokal znajdował się w innej klatce budynku niż miejsce wykonywania spornych robót budowlanych. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia postanowienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt VII SA/Wa 1825 /12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] maja 2012r, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem wydanym [...] czerwca 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku S. S. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2012 r.
W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że postanowieniem wydanym [...] maja 2012 r. odmówił wszczęcia na wniosek S. S. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...] uchylającej w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] października 2009 r. nakładającą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - na Panią G. K., jako inwestora, obowiązek wykonania w terminie do dnia 1 marca 2010 r. określonych robót budowlanych w przebudowanym pomieszczeniu strychowym i korytarzu oddzielającego to pomieszczenie od lokalu mieszkalnego Nr [...] w II klatce schodowej, wielorodzinnego budynku mieszkalnego, położonego na działce nr ewid. [...], ul. [...] w [...], w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy przebudowie w/w pomieszczeń do stanu zgodnego z prawem i umarzającej wszczęte postępowanie w sprawie adaptacji części strychu na pomieszczenie gospodarcze w w/w budynku.
Wg. organu odmowa wszczęcia postępowania uzasadniona jest tym, że wnioskujący nie jest stroną postępowania prowadzonego przez WINB i zakończonego objętą wnioskiem decyzją bowiem będąc członkiem wspólnoty mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] w [...] jest właścicielem mieszkania nr [...] zlokalizowanego w innej klatce niż ta, w której wykonywane były sporne roboty budowlane przez G. K. oraz że nie wykazał on swojego zindywidualizowanego interesu prawnego koniecznego dla wszczęcia postępowania nadzorczego. Organ powołał przepisy art. 6, art. 20, art. 21 i art. 22 ustawy o własności lokali i podkreślił, że w sprawach dotyczących części nieruchomości wspólnej za swoich członków działa wspólnota mieszkaniowa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.
Biorąc pod uwagę powyższą regulację należy uznać, że zaskarżone i poprzedzające je postanowienie wydane dnia [...] maja 2012 r. winny zostać uchylone bowiem zostały one wydane z naruszeniem art. 7, 77 kpa oraz art. 61a § 1 kpa.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że kontrolowane przez sąd postanowienia zapadły w postępowaniu nieważnościowym.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od trwałości decyzji ostatecznej wyrażonej w art. 16 kpa.
Zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
A więc w momencie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia, właściwy organ administracji publicznej w pierwszej kolejności ma obowiązek ustalić czy wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego pochodzi od strony.
W przypadku ustalenia, że podmiot składający wniosek o wszczęcie postępowania nie ma przymiotu strony, organ na podstawie art. 61a § 1 kpa wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W rozpatrywanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że skarżący nie ma przymiotu strony koniecznego dla skutecznego zainicjowania postępowania nieważnościowego.
Organ uznał, że ponieważ skarżący jest członkiem wspólnoty mieszkaniowej, o której mowa w art. 6 ustawy o własności lokali, nie ma przymiotu strony w sprawie nałożenia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązku wykonania określonych robót w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, które to roboty wykonane zostały przez właściciela innego lokalu położonego w tym samym budynku, jeżeli przedmiotem robót był lokal inwestora lub część budynku stanowiąca nieruchomość wspólną. Przymiot strony w tym postępowaniu posiada inwestor i wspólnota mieszkaniowa.
Przy czym organ podkreślił, że lokal będący własnością skarżącego usytuowany jest w innej klatce budynku niż lokal, w którym wykonywane są roboty budowlane, a skarżący nie wykazał swojego indywidualnego, własnego interesu prawnego uzasadniającego jego udział jako strony (obok wspólnoty) w postępowaniu.
Dokonując powyższej oceny organ pominął fakt, iż posiadanie przez skarżącego interesu prawnego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zostało skontrolowane i przesądzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...].
Z akt sprawy wynika, iż wydana w tej sprawie decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. (uchylająca na podstawie art. 138 § 2 kpa decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydaną na podstawie art. 51 Prawa budowlanego) była na skutek skargi S. S. kontrolowana przez sąd, a następnie wyrokiem wydanym 5 lutego 2007 r. (w sprawie o sygn. akt II SA/[...] 3188/03) oddalona. Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny. Tak więc sąd rozpoznając skargę wniesioną przez S. S. przesądził, iż ma on interes prawny w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.
Należy przy tym podnieść, że jak wynika z przepisu art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna (w tym przypadku ocena sądu co do posiadania interesu prawnego S. S. do kwestionowania rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego) wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Poza powyższym należy podkreślić, że jak wynika z akt sprawy w ponownym postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego (po uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r.) skarżący również brał udział m. in. w przeprowadzonej rozprawie administracyjnego, o oględzinach.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 oraz art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygając ponownie wniosek skarżącego organ będzie miał na uwadze powyższe rozważania sądu.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło