II SA/Wa 1716/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Ewa Kwiecińska (sprawozdawca), Protokolant, referent stażysta Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz D. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. D. P. wystąpił do Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] o udostępnienie, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacji w zakresie wskazania: 1. imion i nazwisk oraz roku urodzenia sędziów Sądu Apelacyjnego w [...], wydziału oraz pełnionej funkcji w Sądzie, 2. miejsca publikacji lub dostarczenia tekstu wewnętrznej organizacji Sądu Apelacyjnego w [...], 3. liczby osób zatrudnionych w poszczególnych komórkach organizacyjnych na poszczególnych stanowiskach Sądu Apelacyjnego w [...], 4. kiedy zostanie zainstalowana w Sądzie Apelacyjnym w [...] nowa wersja skrzynki podawczej ePUAP. Jednocześnie wskazał, że żądane informacje należy przesłać wyłącznie drogą elektroniczną. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny w [...] przesłał D. P. imienną listę sędziów Sądu Apelacyjnego w [...] ze wskazaniem pełnionych przez sędziów funkcji, listę osób zatrudnionych na poszczególnych stanowiskach w Wydziałach i Oddziałach Sądu Apelacyjnego w [...]. Odnośnie punktów 2 i 4 wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. Sąd wskazał, że podstawa organizacyjna Sądu Apelacyjnego w [...] dostępna jest w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu oraz na stronie głównej Sądu, a nowa wersja elektronicznej skrzynki podawczej została zainstalowania [...] stycznia 2012 r. Jednocześnie D. P. został poinformowany, że rok urodzenia sędziego nie jest informacja publiczną i, w związku z tym, informacja w tym zakresie nie zostanie mu udostępniona. D. P. pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie dotyczącym wskazania roku urodzenia (wieku) sędziów Sądu Apelacyjnego w [...], wnosząc o stwierdzenie bezczynności i zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej. Uzasadniając skargę podniósł, że każda informacja, którą posiada podmiot publiczny jest informacją publiczną. Rok urodzenia sędziego znajduje się w wykazie (rejestrze) sędziów prowadzonych przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...]. Informacja ta ma znaczenie m.in. przy określaniu prawa lub obowiązku przejścia w stan spoczynku. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 51/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] do rozpatrzenia wniosku D. P. w żądanym przez niego zakresie. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że rok urodzenia (wiek) sędziego nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl bowiem art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, udostępnieniu podlega informacja publiczna o organach władzy publicznej i osobach sprawujących w nich funkcje. Sądy, jako organy władzy sądowniczej wydające wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, wykonują zadania w imieniu państwa, którego funkcje realizują. Są to więc organy państwowe powołane do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych w imieniu państwa. Sędziowie zaś, jako funkcjonariusze publiczni sprawują w nich funkcję publiczną polegającą na orzekaniu w sprawach należących do właściwości tych Sądów na zasadach niezawisłości i bezstronności. Reasumując Sąd stwierdził, że pozostające w dyspozycji organu dane osobowe osób wykonujących w ramach różnych stosunków prawnych funkcje publiczne są informacją o sprawach publicznych i jako takie mają charakter publiczny. Tym samym, informacja o roku urodzenia (wieku) sędziego, jako osoby pełniącej funkcję publiczną, stanowi informację publiczną, natomiast ocena, czy ta informacja publiczna podlega ujawnieniu należy do organu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 i ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 1, art. 3, art. 6 ust. 1 i ust. 2, art. 7 pkt 1, 2, 4, 5, 6, art. 23 ust. 1 oraz art. 26 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.), Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] odmówił D. P. udostępnienia danych obejmujących daty urodzenia sędziów Sądu Apelacyjnego w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w jego ocenie żądana informacja podlega ograniczeniu z uwagi na ochronę prywatności. Wskazał, że przy rozpoznawaniu wniosków o udzielenie informacji publicznej zobowiązany jest do uwzględnienia przepisów dotyczących ochrony danych osobowych i wyjaśnił, że przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą, lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą. Zdaniem organu, nie budzi wątpliwości, że rok urodzenia sędziego stanowi dane osobowe w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, jest bowiem informacją dotyczącą zidentyfikowanej osoby fizycznej. Prezes Sądu Apelacyjnego, jako administrator danych osobowych takie dane może przetwarzać (udostępniać) wyłącznie na zasadach określonych w przepisach ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Podkreślił, że nie dysponuje zgodą sędziów na przetwarzanie tych danych osobowych Jednocześnie organ wskazał, że art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Oznacza to zatem, że informacje dotyczące sfery prywatności podlegają ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Organ zaznaczył przy tym, że ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji. Podkreślił przy tym, że pełnienie funkcji publicznej nie pozbawia prawa do ochrony prywatności osoby pełniącej funkcję publiczną, której dane dotyczą, z uwagi na konieczność zachowania równowagi pomiędzy prawami i wolnościami jednostki a prawem do dostępu do informacji publicznej. Fakt pełnienia funkcji publicznej nie może pozbawiać ochrony wynikającej z art. 47 Konstytucji RP jak i przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. W związku z tym, zdaniem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...], brak jest podstaw do przyjęcia, że udzielenie informacji o roku urodzenia sędziego służy realizacji zadań publicznych wymiaru sprawiedliwości. Od decyzji tej D. P. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i stwierdzenie obowiązku udostępnienia informacji publicznej o wieku sędziów Sądu Apelacyjnego w [...]. Wskazał, że z treści art. 5 ust. 2 zdanie 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej jednoznacznie wynika, iż sędzia jest osobą pełniącą funkcję publiczną. Podniósł, że informacja o wieku sędziego jest informacją publiczną, bowiem wiąże się z warunkami powierzenia i ustania funkcji sędziego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję odmowną Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż informacja na temat roku urodzenia sędziego nie ma związku z pełnieniem przez sędziego funkcji publicznych. Podniósł, że ewentualne udostępnienie tzw. danych wrażliwych powinno mieć związek z pełnieniem funkcji publicznych, w tym warunkami powierzenia i wykonywania tych funkcji. Organ wyjaśnił, że osoba zainteresowana mogłaby żądać udzielenia informacji powiązanych z instytucją wieku sędziów w kontekście prawa tych osób do orzekania, a więc w związku z art. 69 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 98, poz. 1070, ze zm.), przy czym nie poprzez wskazanie wieku (roku urodzenia) konkretnego sędziego, ale czy sędzia korzysta z prawa do dalszego zajmowania stanowiska po ukończeniu przez niego 65 roku życia czy też nie. Dlatego też, zdaniem Ministra, w sprawie ma miejsce ograniczenie dostępu do informacji publicznej, ze względu na prywatność osoby fizycznej, która choć pełni funkcję publiczną nie może być narażona na ujawnianie faktów z życia prywatnego, jeżeli fakty te nie mają związku z jej funkcjonowaniem w instytucji publicznej. Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi D. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i stwierdzenie, że informacja o wieku sędziego podlega udostępnieniu. Skarżący wniósł również o zasądzenie kosztów wg. norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił błędną wykładnię art. 5 ust. 2 zdanie 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podniósł, że jego zdaniem, informacja o wieku sędziego ma związek z pełnieniem funkcji sędziego, w tym warunkami powierzenia i wykonywania tej funkcji, gdyż wiek jest warunkiem powierzenia funkcji sędziego sądu powszechnego, jak też zakończenia wykonywania tej funkcji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Stosownie zaś do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 kwietnia 2012 r., II SAB/Wa 51/12 przyjął, że informacja o dacie urodzenia (wieku) sędziego, jako osoby pełniącej funkcję publiczną, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl art. 10 ust. 2 Konstytucji RP sądy i trybunały sprawują władzę sądowniczą. Zgodnie zaś z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Sądy, jako organy władzy sądowniczej wydające wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, wykonują zadania w imieniu państwa, którego funkcje realizują. Są to więc organy państwowe powołane do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych w imieniu państwa. W ślad za poglądem wyrażonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 marca 2006 r., K 17/05 (Dz.U. nr 49, poz. 358) wskazać należy, że sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Przy czym chodzi tu o takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowywaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Trybunał w powołanym wyroku zwrócił uwagę, że przyjęty w ustawie o dostępie do informacji publicznej wyjątek od zasady ochrony prywatności osób pełniących funkcje publiczne należy tak interpretować, aby uwzględniać związek istniejący między rodzajem informacji osobowej dotyczącej danej osoby a pełnioną przez tę osobę funkcją. Zatem informacja ta powinna wiązać się z funkcjonowaniem instytucji. Ocena istnienia związku powinna być dokonywana zawsze in concreto, co oznacza, że w każdym wypadku musi być wyraźne powiązanie określonych faktów z życia prywatnego z funkcjonowaniem osoby w instytucji publicznej. Reasumując Trybunał stwierdził, że osoby wykonujące funkcje publiczne muszą zaakceptować szerszy zakres ingerencji w sferę ich prywatności niż w wypadku innych osób. Zwrócić uwagę należy również na wyrok Sądu Najwyższego z 28 września 2000 r. V KKN 171/98 (OSNKW 2001, nr 3-4, poz. 31), w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że każdy, kto podejmuje działalność publiczną, poddaje się osądowi innych osób i musi się liczyć z tym, że przedmiotem ich legitymowanego zainteresowania są także i takie okoliczności ze sfery jego życia prywatnego, które mają wpływ na wykonywanie przyjętej roli społecznej. W związku z powyższym podkreślić należy, że nie ulega żadnej wątpliwości, że sędziowie, orzekając w sprawach należących do właściwości sądów na zasadach niezawisłości i bezstronności, realizują zadania znajdujące się w kognicji tych sądów jako organów władzy publicznej, sprawując w nich tym samym funkcję publiczną. Ponadto wskazać należy, że ustawodawca przyjmuje wprost w przepisach stosownych ustaw, że sędziami lub sędziami sądu określonego rodzaju nie mogą być osoby poniżej i powyżej określonego wieku. W przypadku sędziów sądów apelacyjnych – zgodnie z art. 64 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 98 poz. 1070 ze zm.), sędzią tego sądu można zostać przy spełnieniu m.in. warunku 6-letniego stażu na stanowisku sędziego, w tym co najmniej 3-letni okres pracy na stanowisku sędziego sądu okręgowego. Art. 61 § 1 pkt 5 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych określa natomiast, że sędzią może zostać osoba, która ukończyła 29 lat. W myśl art. 69 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, chyba że złoży Ministrowi Sprawiedliwości oświadczenie o woli dalszego zajmowania stanowiska, wówczas sędzia może zajmować stanowisko nie dłużej niż do ukończenia 70 roku życia. Powyższe oznacza, że dane odnoszące się do wieku sędziego, zakreślające cezurę czasową pełnienia przez niego funkcji sędziego, są nierozerwalnie związane z tą funkcją, a zatem stanowią informację publiczną. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dając podstawę do stwierdzenia, że pozostające w dyspozycji organu dane osobowe osób wykonujących w ramach różnych stosunków prawnych funkcje publiczne są informacją o sprawach publicznych i jako takie mają charakter publiczny. Istota przedmiotowej sprawy sprowadza się natomiast do odpowiedzi na pytanie, czy prawo do wnioskowanej przez skarżącego informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej (art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Zwrócić należy uwagę, że dostęp do informacji publicznej uregulowany jest zasadniczo w ustawie o dostępie do informacji publicznej, choć – co wynika jednoznacznie z art. 1 ust. 2 ustawy – przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej określa w jakich sytuacjach prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu. Jedną z przesłanek takiego ograniczenia jest wzgląd na prywatność osoby fizycznej. Ograniczenie to nie dotyczy jednak informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 5 ust. 2 zdanie drugie wyznacza dopuszczalny zakres danych o "osobach publicznych", do których dostęp mają wszyscy zainteresowani. Odmowa udostępnienia takich informacji nie może nastąpić jedynie z powołaniem się na ustawową ochronę danych osobowych (tak: Grzegorz Sibiga, "Dostęp do informacji publicznej a prawa do prywatności jednostki i ochrony jej danych osobowych", Samorząd Terytorialny 2003 r., nr 11, s. 9) Wobec takich regulacji prawnych – w ocenie Sądu – nieuprawnione jest powoływanie się przez organ na przepisy ustawy o ochronie danych osobowych i brak zgody sędziów na ujawnianie danych dotyczących daty ich urodzenia i, w oparciu o te przepisy, uzasadnianie decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej. W odniesieniu do osób ubiegających się lub pełniących funkcje publiczne prawo do ochrony prywatności podlega istotnemu ograniczeniu (art. 5 ust. 2 zdanie drugie ustawy o dostępie do informacji publicznej). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania ograniczenie prawa do informacji publicznej przewidziane w art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odnosząc się do wskazówek Trybunału Konstytucyjnego, zawartych w przywołanym powyżej wyroku z 20 marca 2006 r. o sygn. K 17/05, dotyczących kwestii badania związku pomiędzy rodzajem informacji dotyczącej danej osoby, a pełnioną przez tę osobę funkcją, wskazać należy, że przepisy stosownych ustaw zawierają postanowienia, które prawo pełnienia funkcji sędziego uzależniają od wieku sędziego, zakreślając cezurę sprawowania tej funkcji. Oznacza to, że wiek sędziego, a tym samym data jego urodzenia ma znaczenie prawne i pozostaje w związku z warunkami powierzenia i wykonywania funkcji sędziego. Wiek sędziego ma zatem wpływ na możliwość kandydowania sędziego na stanowisko, jak i na możliwość bycia sędzią. Reasumując, stwierdzić należy, że sędzia jest osobą publiczną, bowiem realizuje zadania znajdujące się w kognicji sądów jako organów władzy publicznej, data urodzenia (wiek) sędziego wpływa na prawo do pełnienia funkcji sędziego, dlatego też informacja o wieku sędziego stanowi informację publiczną, w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem do informacji tej ma zastosowanie art. 5 ust. 2 zdanie drugie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym, w ocenie sądu, niezasadna była odmowa udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w oparciu o art. 16 ust. 1 i art. 5 ust. 2 zdanie drugie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz przepisy ustawy o ochronie danych osobowych była niezasadna. Podkreślić należy, że prawo dostępu do informacji publicznej jest jednym z najważniejszych praw w katalogu praw obywatelskich i politycznych. Ma służyć tworzeniu społeczeństwa obywatelskiego, poprzez zwiększenie transparentności w działaniach władzy publicznej, chronić i umacniać zasady obowiązujące w demokratycznym państwie prawa, wreszcie zapewniać społeczną kontrolę nad działaniami organów władzy publicznej. Przejrzystość procesu decyzyjnego umacnia demokratyczny charakter instytucji oraz zaufanie obywateli do administracji (por. wyrok NSA z 1 października 2010 r., I OSK 1149/10, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w myśl art. 152 p.p.s.a., natomiast o zwrocie kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis sądowy Sąd orzekł w trybie art. 200 p.p.s.a.