II OZ 61/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 2742/12 wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 2742/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd wskazał, że M. S. w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania w/w decyzji podniósł, że w przypadku jej wykonania, grozi mu wydalenie z Polski, co z kolei spowoduje, że skarżący nie będzie mógł realnie skorzystać z prawa do sądu, tj. z prawa do osobistego uczestnictwa na rozprawie w postępowaniu sądowym. Po wydaleniu będzie też miał bardzo utrudniony kontakt z pełnomocnikiem, co utrudni, jeśli nie uniemożliwi obronę praw skarżącego. Dodatkowo we wniosku wskazano, że w razie wydalenia skarżący straci stały dochód z pracy pozwalający mu utrzymać się w Polsce i próbować ułożyć sobie życie w naszym kraju. Sąd wskazał, że w myśl art. 5 ust 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy i cudzoziemcach (Dz. U. Nr 191, poz. 1133), pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny do dnia, w którym decyzja w sprawie zezwolenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 (zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), stała się ostateczna. Jeżeli powyższa regulacja zakłada, że wstrzymanie wykonania decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony każe traktować pobyt cudzoziemca w Polsce jako legalny do czasu dokonania przez sąd kontroli prawidłowości decyzji objętej skargą, to brak przyznania cudzoziemcowi ochrony tymczasowej na czas postępowania sądowego jest równoznaczny z uznaniem pobytu skarżącego w tym okresie za nielegalny. Nadanie przebywaniu skarżącego w Polsce takiego charakteru daje z kolei podstawę, by wykonanie zaskarżonej decyzji łączyć z zaistnieniem przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej, p.p.s.a., skoro okoliczność ta wymaga od skarżącego opuszczenia terytorium Polski zanim decyzja odmawiająca udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i zawarta w niej argumentacja zostaną poddane kontroli sądowej pod względem jej zgodności z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zachodzą przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego i wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2012 r. Sąd podkreślił, iż zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania decyzji upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Z tych względów Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez: - orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji, której brak przymiotu wykonalności, - orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji, podczas gdy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został dostatecznie uzasadniony, - orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji bez wskazania konkretnych okoliczności przemawiających za zastosowaniem art. 61 § 3 p.p.s.a., tzn. bez wskazania, jaka konkretnie szkoda czy trudny do odwrócenia skutek groziłby skarżącemu w przypadku opuszczenia Polski. Wskazując na powyższe organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Odpowiedź na zażalenie złożył M. S., wnosząc o oddalenie zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Należy zwrócić uwagę, że wstrzymanie wykonania decyzji odmownej polega na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje. Należy zatem uznać, iż samo to, że dany akt jest rozstrzygnięciem odmawiającym przyznania uprawnienia nie przesądza o konieczności odmowy przyznania stronie postępowania sądowego ochrony tymczasowej. Nie można zatem zgodzić się z wnoszącym zażalenie organem, że Sąd I instancji orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji, której brak przymiotu wykonalności. Dokonując w tej sprawie oceny możliwości wystąpienia niekorzystnych dla strony skutków, wobec wydania decyzji odmawiającej udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej należało rozważyć, czy wobec zakończenia postępowania administracyjnego na skutek wydania decyzji, sytuacja prawna strony zmieniła się w stosunku do sytuacji prawnej strony w trakcie postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wskazał żadnych takich okoliczności, które uzasadniałyby wniosek co do tego, że wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Skarżący wskazał, że grozi mu wydalenie z terytorium RP, co utrudni, jeśli nie uniemożliwi skarżącemu obronę swoich praw, albowiem nie będzie mógł skorzystać z prawa osobistego uczestniczenia w rozprawie, a jego kontakt z pełnomocnikiem będzie utrudniony. Skarżący straci też stały dochód z pracy pozwalający utrzymać mu się w Polsce. Odnosząc się do tych argumentów należy stwierdzić, że bezpośrednim skutkiem odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP nie jest wydalenie cudzoziemca z terytorium RP. Wskazywane przez skarżącego okoliczności nie są wywoływane i nie pozostają zatem w związku z zaskarżoną decyzją. Mając na względzie powyższe, należało uznać, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zagwarantuje stronie ochronę przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., skoro zaskarżona decyzja bezpośrednio nie skutkuje wydaleniem cudzoziemca z terytorium RP. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.