I OSK 652/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia NSA Anna Lech sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Protokolant asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 1013/12 w sprawie ze skargi J. K. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej upomnienia oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 1013/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej upomnienia, uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne i poprzedzające je orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] (pkt 1) oraz orzekł, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne nie podlega wykonaniu (pkt 2). Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Naczelnik Urzędu Celnego [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko funkcjonariuszowi celnemu J. K., zarzucając mu popełnienie czynu określonego w art. 166 pkt 1 w zw. z art. 122 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.). Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, Naczelnik Urzędu Celnego [...] orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] uznał J. K., pełniącego służbę na stanowisku [...] Służby Celnej obecnie w Oddziale Celnym [...], winnym naruszenia obowiązków służbowych, wynikających z art. 166 pkt 1 w zw. z art. 122 pkt 1 i 5 ustawy o Służbie Celnej, polegających na tym, że od dnia [...] 2009 r. do dnia [...] 2009 r. w czasie pełnienia obowiązków służbowych, korzystał ze stron internetowych dotyczących tematyki: "sex", "bukmacher", "randka", przez co nie dopełnił obowiązków służbowych wynikających ze złożonego ślubowania oraz niegodnie zachował się w służbie, i wymierzył mu karę dyscyplinarną upomnienia. Na skutek złożonego przez J. K. od powyższego orzeczenia odwołania sprawę rozpoznawał Dyrektor Izby Celnej [...], który orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, uznając, iż fakty zebrane w toku postępowania dyscyplinarnego nie zostały udowodnione w sposób wystarczający, jak również nie ustalono zachowania obwinionego przed, w czasie oraz po popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, co uniemożliwiło dokonanie oceny, czy zastosowana wobec obwinionego kara jest adekwatna do stopnia przewinienia dyscyplinarnego. Naczelnik Urzędu Celnego [...] postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] przedstawił J. K. zmieniony zarzut naruszenia dyscyplinarnego, tj. że w okresie od czerwca do sierpnia 2009 r., pełniąc służbę w Oddziale Celnym w [...], używając loginu użytkownik "[...]" dwanaście razy wykorzystywał sprzęt komputerowy do celów innych, aniżeli służbowe, czym naruszył obowiązki funkcjonariusza celnego określone w art. 122 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej. Naczelnik Urzędu Celnego [...] orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] uznał [...] J. K. winnym popełnienia czynu z art. 166 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej, polegającego na tym, że w okresie od czerwca do sierpnia 2009 r., pełniąc służbę w Oddziale Celnym w [...] naruszył obowiązki funkcjonariusza celnego określone w art. 122 pkt 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez wykorzystywanie dwanaście razy sprzętu komputerowego do celów innych, aniżeli służbowe, tj. po zalogowaniu się jako użytkownik loginem "[...]" przeglądał strony internetowe niezwiązane z wykonywanymi obowiązkami służbowymi. W uzasadnieniu orzeczenia podał, że dokumentacja zgromadzona w sprawie w sposób niebudzący wątpliwości potwierdziła okoliczność 12-krotnego korzystania przez J. K. z internetu do celów innych, niż służbowe, w okresie od czerwca do sierpnia 2009 r. Okoliczność ta została potwierdzona – w zakresie zdarzenia faktycznego – przez obwinionego w kolejno składanych oświadczeniach oraz przez dokumentację z czynności kontrolnych, a także w kontekście obowiązujących w Izbie Celnej [...] Procedur Bezpiecznej Eksploatacji (Bezpieczeństwa poczty elektronicznej, Procedur PBI-PRC: Wykorzystywanie sprzętu), znanych funkcjonariuszowi, co stanowiło uzasadnioną podstawę przypisania obwinionemu odpowiedzialności dyscyplinarnej z art. 166 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej. Naczelnik Urzędu Celnego [...] odnosząc się do kwestii dotyczącej powzięcia informacji o przedmiotowym naruszeniu podał, że jako organ dyscyplinarny powziął taką informację w dniu [...] grudnia 2009 r., bezpośrednio po otrzymaniu wyciągu z protokołu kontroli koordynowanej w Izbie Celnej [...] i Urzędach Celnych [...]. Stwierdził, że wcześniejsza wiedza o prowadzonych czynnościach kontrolnych i weryfikacji uprawnień niektórych funkcjonariuszy Urzędu Celnego [...] do korzystania z sieci Internet nie może być w żadnej mierze utożsamiana z wiedzą o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, wynikającą z w/w wyciągu z protokołu z kontroli. Także kwestia kontaktów obwinionego z przełożonymi i innymi funkcjonariuszami już w październiku 2009 r. (nawet gdyby miała zakres wskazywany przez stronę) nie może mieć znaczenia z punktu widzenia podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. W zakresie wymiaru obwinionemu kary dyscyplinarnej podał, iż uwzględnił przesłanki wymienione w art. 167 ust. 4-6 ustawy o Służbie Celnej. Uznał, że mimo świadomości działania funkcjonariusza, zarzucane naruszenie nie było przewinieniem wielkiej wagi i nie przyniosło negatywnych skutków w odniesieniu do funkcjonowania sieci teleinformatycznej w jednostce, w której obwiniony pełnił służbę i w związku z tym został on potraktowany w sposób łagodny. Za powyższym przemawiał również fakt uzyskania przez obwinionego pozytywnej opinii służbowej, dotychczasowy przebieg jego służby, postawa przed i po zaistnieniu przewinienia, stopień zawinienia, jak również prewencyjna i wychowawcza funkcja kary. Wymierzona kara – najniższa z możliwych – jest współmierna do popełnionego przewinienia i stopnia zawinienia, a tym samym skutecznie powstrzyma obwinionego od popełnienia podobnego czynu w przyszłości. Od powyższego orzeczenia dyscyplinarnego J. K. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Celnej [...]. Zarzucił, iż organ pierwszej instancji wszczął i prowadził postępowanie dyscyplinarne po terminie określonym w art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Ponadto wskazał, że w sprawie dokonano ustaleń faktycznych wbrew wymogom określonym w art. 7 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.), nie stosując się do reguł procesowych określających zasadę swobodnej oceny dowodów. W istocie przeprowadzono dowolną, subiektywną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego. Podkreślił, iż jego zdaniem powzięcie przez organ pierwszej instancji wiadomości o naruszeniu przez niego obowiązków służbowych nastąpiło w dniu [...] października 2009 r., tj. czasie, kiedy wobec zablokowania dostępu do internetu poinformował o całej sprawie E. P., oraz w dniu następnym, w którym złożył bezpośredniemu przełożonemu pismo datowane na dzień [...] października 2009 r., skierowane do A. B. i wyjaśniające sprawę. Dyrektor Izby Celnej [...] orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], działając na podstawie na podstawie § 9 ust. 2 w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2012 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 31, poz. 159), art. 437 § 1 K.p.k. w związku z art. 187 ustawy o Służbie Celnej oraz art. 178 i art. 179 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne. W uzasadnieniu orzeczenia podał, że powołane przez obwinionego okoliczności wszczęcia postępowania z naruszeniem art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Zgodnie z treścią tego przepisu, postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie 3 miesięcy od dnia powzięcia przez organ dyscyplinarny wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza oraz po upływie 2 lat od popełnienia czynu, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, które nie mają zastosowania w tej sprawie. Wyjaśnił, że terminy przedawnienia możliwości wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariusza rozpoczynają bieg w dniu, w którym przy zachowaniu należytej staranności i szybkości postępowania organ dyscyplinarny powziął wiadomość o ewentualnym naruszeniu dyscyplinarnym przez konkretnego funkcjonariusza celnego. W ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Celnego [...] uzyskał informację o przewinieniu dyscyplinarnym J. K. dopiero w dniu [...] grudnia 2009 r. (z treści pisma Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2009 r.) Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w dniu [...] stycznia 2010 r. wszczął w sprawie postępowanie dyscyplinarne, bez naruszenia terminu wskazanego w art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej [...], pismo z dnia [...] października 2009 r., adresowane do A. B., ówczesnego Kierownika Oddziału Celnego [...], dotyczące korzystania z internetu w miejscu pracy, nie może być uznane jako dowód powzięcia przez organ dyscyplinarny wiadomości o naruszeniu przepisów przez funkcjonariusza celnego. Wskazane pismo, według oświadczenia, obwiniony złożył w dniu [...] października 2009 r. E. P. Organ odwoławczy dokonując jednak oceny tego dowodu, nie dał mu wiary, gdyż z zeznań E. P. z dnia [...] listopada 2011 r. wynika, iż nie zna on treści wskazanego pisma oraz nic mu nie wiadomo o żadnej innej korespondencji prowadzonej między J. K. a kierownikiem Oddziału Celnego w [...] w sprawie dostępu funkcjonariusza do internetu. Zeznania wyżej wymienionego świadka są spójne z pozostałym materiałem dowodowym. Ponadto zauważył, iż na przedmiotowym piśmie, złożonym przez obwinionego do akt sprawy w dniu [...] grudnia 2009 r., brak jest jakiegokolwiek poświadczenia wpływu w formie pieczęci, pisemnego potwierdzenia odbioru, czy adnotacji, lub potwierdzenia przekazania bądź odbioru w elektronicznym systemie "Kancelaria", co wówczas świadczyłoby o jego faktycznym istnieniu już w dniu [...] października 2009 r. oraz następnie przekazaniu go w dniu [...] października 2009 r. drogą służbową bądź inną dopuszczalną w tego typu sytuacjach, tj. pocztą tradycyjną, elektroniczną lub faksową. Dyrektor Izby Celnej [...] stwierdził, że niezależnie od powyższego, nawet gdyby hipotetycznie założyć, że takie pismo zostało przez obwinionego faktycznie sporządzone w dniu [...] października 2009 r., a następnie złożone bezpośredniemu przełożonemu w dniu [...] października 2009 r., to z uwagi na zbyt ogólne treści informacyjne w nim zawarte, nie mogłoby ono zostać przyjęte za podstawę powzięcia przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] informacji o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza i tym samym stanowić podstawy do wszczęcia przeciwko niemu już w miesiącu październiku 2009 r. postępowania dyscyplinarnego. W takiej sytuacji działanie organu dyscyplinarnego bezspornie należałoby uznać za przedwczesne z uwagi na fakt, że informacja obwinionego przedstawiona w piśmie z dnia [...] października 2009 r. stanowi jedynie o korzystaniu w miejscu pracy i czasie godzin służby przez J. K. ze stron związanych ze sprawami domowymi oraz ogólnie dostępnych w internecie w zakresie dotyczącym polityki, wydarzeń publicznych i społecznych, nie zawierających klauzuli zabronionego dostępu i zakazu używania. W piśmie tym obwiniony podał, że ewentualne otwarcie innych stron było wyłącznie przypadkowe, przy czym nie wskazał z nazwy żadnych konkretnych stron internetowych. Brak jest w nim zatem jednoznacznego wskazania, pozwalającego na uznanie, że J. K., korzystając z internetu w czasie godzin służby, choćby świadomie godził się na naruszenie przepisów dotyczących bezpiecznego użytkowania sprzętu komputerowego. Ponadto organ odwoławczy uznał, iż w ustalonym stanie faktycznym nie ma podstawy do przyjęcia, że fakt zablokowania J. K. dostępu do internetu przez Wydział Informatyki był dla Naczelnika Urzędu Celnego [...] wystarczający do uznania powzięcia wiadomości o naruszeniu przez wyżej wymienionego obowiązków służbowych i wszczęcia wymaganego przepisami prawa postępowania dyscyplinarnego. Okoliczności powołane przez obwinionego, a mianowicie zablokowanie dostępu do internetu przez administratora systemów informatycznych (co zostało telefonicznie potwierdzone przez A. S. w dniu [...] października 2009 r. oraz pismem z dnia [...] października 2009 r. nr [...], a także pośrednio e-mailem z dnia [...] października 2009 r. wysłanym ze skrzynki poczty elektronicznej W. S. na skrzynkę poczty elektronicznej Miejsca Wyznaczonego [...], dotyczącym konieczności przesłania do sekretariatu Urzędu Celnego [...], dokumentów potwierdzających zapoznanie się wybranych funkcjonariuszy z "Procedurami Bezpiecznej Eksploatacji") w świetle zasad postępowania ujętych w obowiązujących procedurach dotyczących korzystania z systemów informatycznych oraz przedstawionych w tych procedurach sytuacji koniecznych takiego blokowania, tj. zarówno w sytuacji zawinionej przez pracownika, jak i nieprawidłowości powstałych na wskutek czynnika zewnętrznego, niezależnego od funkcjonariusza realizującego zadania służbowe, w żadnym razie nie może być uznane za wystarczające do wszczęcia nawet postępowania wyjaśniającego. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej [...], organ dyscyplinarny nie miał zatem jakichkolwiek możliwości i podstaw do powzięcia – w okresie od dnia [...] października 2009 r. do dnia [...] grudnia 2009 r. – informacji o naruszeniu dyscyplinarnym przez J. K., pozwalających na wszczęcie wymaganego postępowania. Organ odwoławczy wskazał również, iż zarzut obwinionego dotyczący podania w trakcie narady kadry kierowniczej Izby Celnej [...] w dniu [...] września 2009 r. oraz w czasie narady kadry kierowniczej Urzędu Celnego [...] w dniu [...] października 2009 r. danych osobowych funkcjonariuszy celnych (w tym obwinionego), którzy naruszyli zasady określone w obowiązujących "Procedurach Bezpiecznej Eksploatacji", jest całkowicie chybiony i nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Z wyciągu protokołu ze spotkania kadry kierowniczej Izby Celnej z dnia [...] września 2009 r. wynika, że w trakcie spotkania Dyrektor L. M. poinformowała w tej kwestii jedynie, iż "rozpoczęła się w całej administracji celnej kontrola dotycząca korzystania z internetu" oraz liczy na to, że "kontrola ta nie będzie wynikowa, a internet jest wykorzystywany racjonalnie i tylko w celach służbowych przez funkcjonariuszy/pracowników". Natomiast z protokołu narady kadry kierowniczej Urzędu Celnego [...] z dnia [...] października 2009 r. wynika, że Naczelnik Urzędu na spotkaniu tym omówił m.in. tematykę dotyczącą ocen okresowych oraz dyscypliny pracy, tj. "...oceniając negatywnie dyscyplinę służby funkcjonariuszy w komórkach organizacyjnych Urzędu Celnego położył szczególny nacisk na nieprawidłowe wykorzystywanie czasu służby przez funkcjonariuszy, w tym korzystanie z dostępu do internetu do celów niezwiązanych ze służbą". W aktach sprawy, w tym uzyskanych wyciągach z protokołów narad kierowniczych, brak jest zatem jakichkolwiek informacji potwierdzających zarzuty obwinionego. Z kolei podniesiona kwestia przeprowadzonych w dniach [...] października 2009 r. rozmów telefonicznych z pracownikami Wydziału Informatyki Izby Celnej [...] oraz prowadzonej korespondencji z Sekcją Informatyki UC [...] (pisma z dnia [...] października 2009 r. nr [...] oraz z dnia [...] października 2009 r. nr [...]), w zakresie weryfikacji osób mających dostęp do Internetu oraz Wydziałem Informatyki IC (pismo z dnia [...] października 2009 r. nr [...]) stanowią o przeprowadzeniu inwentaryzacji dostępu usługi, z uwagi na stwierdzone sytuacje wykorzystywania zasobów internetu do celów inne, niż służbowe. Rozmowy te dowodzą, że prowadzone działania miały na celu przeprowadzenie dokładnej weryfikacji użytkowników, którym dostęp do internetu jest niezbędny do wykonywania zadań służbowych, a także podniesienia jakości tejże usługi. Potwierdzeniem takiego stanu, jest również przedstawiona przez obwinionego kserokopia e-maila z dnia [...] października 2009 r., dotyczącego konieczności przesłania kserokopii dokumentów potwierdzających fakt zapoznania się z procedurami bezpiecznej eksploatacji systemów informatycznych w związku z prowadzonym sprawdzeniem. W konsekwencji Dyrektor Izby Celnej [...] stwierdził, że pismo Referatu Kontroli Wewnętrznej i Przeciwdziałania Korupcji Izby Celnej [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., polecające wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, było pierwszą wiadomością, z której Naczelnik Urzędu Celnego [...], jako organ dyscyplinarny, miał realną możliwość uzyskania wiedzy, pozwalającej na zainicjowanie postępowania wyjaśniającego i wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec J. K. Powyższe orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej [...] stało się przedmiotem skargi J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której zarzucił naruszenie stosownych przepisów ustawy o Służbie Celnej, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów Kodeksu postępowania karnego. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności orzeczeń dyscyplinarnych organów obu instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz wypłaty pełnej kwoty nagrody rocznej za 2010 r. Dyrektor Izby Celnej [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie, jako wadliwe, powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. W uzasadnieniu wyroku podał, że organy orzekające przyjęły, iż Naczelnik Urzędu Celnego [...] powziął wiadomość o naruszeniu przez skarżącego obowiązków służbowych w dniu [...] grudnia 2009 r., tj. w dniu otrzymania pisma z Referatu Kontroli Wewnętrznej i Przeciwdziałania Korupcji Izby Celnej [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., polecającego wszczęcie wobec wyżej wymienionego postępowania dyscyplinarnego. Tymczasem, jak wynika z pisma Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] października 2009 r. (k. 184 akt administracyjnych), ze względu na niedostosowanie się do pracy zgodnie z obowiązującymi procedurami w dniu [...] października 2009 r. odebrano skarżącemu i kilku innym funkcjonariuszom celnym dostęp do Internetu. Z treści przedmiotowego pisma wynika, że w ramach obowiązujących procedur, których nieprzestrzeganie stanowiło przyczynę odebrania wskazanym funkcjonariuszom dostępu do internetu, zakazane było m.in. wykorzystywanie internetu i poczty elektronicznej do celów innych, niż służbowe, a w szczególności: powszechnie uznanych za szkodliwe, niewłaściwe, niemoralne lub nielegalne. Pismo to zostało przesłane drogą elektroniczną do Naczelnika Urzędu Celnego [...]. W ocenie Sądu pierwszej instancji uznać należy, że organ dyscyplinarny pierwszej instancji powziął wiadomość o naruszeniu przez skarżącego obowiązków służbowych już w dniu [...] października 2009 r., a nie dopiero w dniu [...] grudnia 2009 r. W konsekwencji przyjęcie w zaskarżonym orzeczeniu dyscyplinarnym, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, które nastąpiło w dniu [...] stycznia 2010 r., miało miejsce z zachowaniem terminu określonego w art. 175 ust. 1 ustawy, jest niezgodne z faktami wynikającymi z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto ubocznie zauważyć należy, iż organ pierwszej instancji mógł powziąć informację o naruszeniu przez skarżącego obowiązków służbowych, poprzez korzystanie przez niego z portali i stron internetowych do celów innych niż służbowe, również z protokołu kontroli koordynowanej w Izbie Celnej [...] i Urzędach Celnych [...] z dnia [...] października 2009 r. (k. 2-4 akt administracyjnych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził także, iż ocena dowodów zebranych w sprawie, dokonana przez organy dyscyplinarne, wykracza poza zakres wynikający z przepisów art. 7 i art. 170 K.p.k., mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie na podstawie art. 187 ustawy o Służbie Celnej. Z jednej strony oddalono wniosek dowodowy skarżącego dotyczący interpretacji zwrotu "powzięcie wiadomości", a jednocześnie dopuszczono dowody wykazujące przeciwieństwo tego, co zamierzał on udowodnić, tj. dowody, z których miało wynikać, że przedawnienie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie nastąpiło. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy dyscyplinarne będą zobowiązane do wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego na okoliczność wyjaśnienia, czy w sprawie zachodzi przedawnienie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Dopiero wyjaśnienie i rozważenie tej okoliczności może stanowić podstawę do dalszych ustaleń, co do konieczności zastosowania wobec skarżącego środka dyscyplinarnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.) orzekł, jak w sentencji wyroku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Dyrektor Izby Celnej [...], reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając go w całości zarzucił: a) naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), poprzez: - niewłaściwe zastosowanie art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, wskutek błędnej wykładni, polegającej na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że informacja o jakimkolwiek naruszeniu "procedur", jest tożsama z wiadomością o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza, podczas gdy przepis wymaga, aby "wiadomość" dotyczyła naruszenia obowiązku w rozumieniu ustawy o Służbie Celnej, a ściślej w takim znaczeniu, w jakim zdefiniował to ustawodawca w przepisach art. 122 oraz 166 ustawy o Służbie Celnej; - błędną wykładnię art. 175 ust. 1 w związku z art. 169 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, polegającą na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że informację o naruszeniu przez skarżącego obowiązków służbowych przez korzystanie przez niego z portali i stron internetowych do celów innych, niż służbowe, organ pierwszej instancji mógł powziąć również z protokołu kontroli koordynowanej w Izbie Celnej [...] i Urzędach Celnych [...] z dnia [...] października 2009 r., podczas gdy właściwym organem dyscyplinarnym w rozumieniu art. 169 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej był Naczelnik Urzędu Celnego w [...], a zatem organ rzeczowo i funkcjonalnie "inny", niż ten który przeprowadzał kontrolę, o której wyżej mowa oraz na rzecz którego właściwa komórka kontrolna sporządzała protokół z kontroli, tj. Dyrektora Izby Celnej [...]; b) naruszenia prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), poprzez: - naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, w wyniku błędnej wykładni, że informacja o jakimkolwiek naruszeniu "procedur" jest tożsama z wiadomością o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza, podczas gdy przepis wymaga, aby "wiadomość" dotyczyła naruszenia obowiązku w rozumieniu ustawy o Służbie Celnej, a ściślej w takim znaczeniu, w jakim zdefiniował to ustawodawca w przepisach art. 122 oraz 166 ustawy o Służbie Celnej, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, albowiem prawidłowa wykładnia prawa materialnego determinuje zakres postępowania dowodowego i określa, co należy ustalić w tym postępowaniu w świetle prawidłowo rozumianych przepisów prawa materialnego; - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że nastąpiło naruszenie przepisów art. 7 i art. 170 K.p.k. w związku z art. 187 ustawy o Służbie Celnej, podczas gdy Sąd pierwszej instancji nie wykazał zależności pomiędzy stwierdzonym uchybieniem, tj. oddaleniem wniosku dowodowego złożonego przez skarżącego dotyczącego interpretacji zwrotu "powzięcie wiadomości" a zastosowaniem w sprawie art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że w niniejszej sprawie kluczową kwestią jest to, czy doszło do przedawnienia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Zgodnie z art. 174 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, postępowanie dyscyplinarne wszczyna właściwy organ dyscyplinarny. W rozpoznawanej sprawie organem tym był Naczelnik Urzędu Celnego [...] i to powzięcie przez niego wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza skutkowało rozpoczęciem biegu terminu, o którym mowa w art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Wyjaśnił, że Referat Kontroli Wewnętrznej (jako komórka organizacyjna Izby Celnej, a nie Urzędu Celnego), który prowadził w okresie od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] października 2009 r. kontrolę koordynowaną w Izbie Celnej [...] i podległych Urzędach Celnych [...], podlegał bezpośrednio Dyrektorowi Izby Celnej [...]. Tym samym, wszystkie czynności i działania prowadzone przez w/w komórkę organizacyjną są znane tylko i wyłącznie temu organowi. W ocenie Dyrektora Izby Celnej [...], uzyskanie wiedzy o naruszeniu obowiązków służbowych przez organ podległy lub nadrzędny względem upoważnionego ustawą organu dyscyplinarnego, nie może być traktowane jako pozyskanie wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych przez organ dyscyplinarny. Przepis art. 169 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej wymienia organy dyscyplinarne i określa ich właściwość. Z przepisu tego wynika, że Dyrektor Izby Celnej [...] jest organem dyscyplinarnym pierwszej instancji jedynie wobec funkcjonariuszy celnych pełniących służbę w Izbie Celnej [...], natomiast skarżący J. K. w czasie naruszenia obowiązków służbowych pełnił służbę w Miejscu Wyznaczonym [...] w Urzędzie Celnym [...]. Prowadzony przez Referat Kontroli Wewnętrznej przebieg działań i ustaleń kontrolnych, nadzorowany bezpośrednio i wyłącznie przez Dyrektora Izby Celnej [...], był wewnętrzny, niejawny, a tym samym był nieznany Naczelnikowi Urzędu Celnego [...], aż do dnia [...] grudnia 2009 r., w którym otrzymał on od Dyrektora Izby Celnej [...] wyciąg z protokołu kontroli (data dekretacji na piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r.). Wynika z tego, że termin, o którym mowa w art. 175 ust. 1 ustawy, należy liczyć od dnia [...] grudnia 2009 r., w którym Naczelnik Urzędu Celnego [...] powziął istotnie wiedzę o naruszeniu obowiązków służbowych przez skarżącego. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, powołane wyżej okoliczności przesądzają o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, poprzez przyjęcie błędnej wykładni, że informacja o jakimkolwiek naruszeniu "procedur", jest tożsama z wiadomością o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza, podczas gdy przepis wymaga, aby "wiadomość" dotyczyła naruszenia obowiązku w rozumieniu ustawy o Służbie Celnej, a ściślej w takim znaczeniu, w jakim zdefiniował to ustawodawca w art. 122 oraz 166 ustawy o Służbie Celnej. Dyrektor Izby Celnej [...] wskazał, że Sąd pierwszej instancji przyjął, że wiadomość o naruszeniu obowiązków służbowych przez J. K. Naczelnik Urzędu Celnego [...] powziął już z treści pisma Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] października 2009 r. Tymczasem z treści tego pisma wynikało jedynie, że w ramach obowiązujących procedur, których nieprzestrzeganie stanowiło przyczynę odebrania wskazanym funkcjonariuszom dostępu do internetu, zakazane było m.in. wykorzystywanie internetu i poczty elektronicznej do celów innych, niż służbowe, a w szczególności: powszechnie uznanych za szkodliwe, niewłaściwe, niemoralne lub nielegalne. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, powyższa informacja nie jest "wiadomością" o naruszeniu obowiązków służbowych. Wiadomość z dnia [...] października 2009 r. nie dotyczyła bowiem naruszenia obowiązków służbowych, zgodnie z dokonaną wyżej wykładnią art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, ani nie była "powziętą" przez organ dyscyplinarny w rozumieniu art. 169 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Wykorzystanie tego rodzaju informacji ogólnej, niedotyczącej naruszenia obowiązków służbowych, byłoby niezgodne zarówno z zasadą praworządności, jak i wykładnią funkcjonalną, zakazującą wszczynania postępowania dyscyplinarnego na podstawie domniemywań. Pismo z dnia [...] października 2009 r. nie stanowiło o naruszeniu przez poszczególnych funkcjonariuszy obowiązków służbowych, o których mowa w art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, lecz jedynie informowało w sposób ogólny o niedostosowaniu się wskazanych osób do pracy zgodnie z obowiązującymi procedurami i zablokowaniu im dostępu do internetu. J. K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przyczyny, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Istota podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów i ich uzasadnienie sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który uznał, że organ dyscyplinarny pierwszej instancji – Naczelnik Urzędu Celnego [...] powziął wiadomość o naruszeniu przez skarżącego obowiązków służbowych już w dniu [...] października 2009 r., a nie – jak stwierdził organ – dopiero w dniu [...] grudnia 2009 r., a zatem wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w dniu [...] stycznia 2010 r. nastąpiło z naruszeniem terminu określonego w art.175 ust.1 ustawy o Służbie Celnej. Zgodnie z art. 174 ust. 1 i ust. 2 w/w ustawy postępowanie dyscyplinarne wszczyna właściwy organ dyscyplinarny. Postępowanie dyscyplinarne wszczyna się z dniem wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Funkcjonariusza, co do którego wydano postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, uważa się za obwinionego. Stosownie do art. 175 ust.1 cyt. ustawy, postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie 3 miesięcy od dnia powzięcia przez organ dyscyplinarny wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza oraz po upływie 2 lat od popełnienia czynu, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5 (które nie mają w niniejszej sprawie zastosowania). Powołany przepis ściśle określa istotny dla odpowiedzialności dyscyplinarnej termin przedawnienia. Upływ tego terminu jest okolicznością, która z mocy samego prawa wyłącza dopuszczalność wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Tym samym dowodzi on, że jedną z naczelnych zasad tego postępowania jest szybkość represji dyscyplinarnej. Sprawca czynu powinien być pociągnięty do odpowiedzialności w stosunkowo krótkim czasie od momentu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Tylko w miarę szybka reakcja przełożonych na naruszenie obowiązków służbowych pozwala na osiągnięcie celów przedmiotowego postępowania. Podstawowe znaczenie ma tu okres, jaki ustawodawca wyznaczył na wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. W tym zakresie ustawa o Służbie Celnej w cytowanym art. 175 ust.1 przewiduje okres 3 miesięcy, stanowiąc, że biegnie on od dnia powzięcia przez organ dyscyplinarny wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza. Jest to niewątpliwie norma o charakterze gwarancyjnym dla sprawcy czynu, a w związku z tym nie może być ona interpretowana w sposób rozszerzający, na niekorzyść funkcjonariusza. Omawiany bieg terminu ustawodawca powiązał z "powzięciem przez organ dyscyplinarny wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza", a zatem początkową datę biegu terminu wyznacza dzień uzyskania informacji o takim działaniu funkcjonariusza, które stanowi naruszenie obowiązków służbowych w rozumieniu ustawy o Służbie Celnej. Przykładowy otwarty katalog obowiązków funkcjonariusza określa art. 122 pkt 1 -5 cyt. ustawy, zaś bardziej szczegółowy otwarty katalog obowiązków służbowych funkcjonariusza, których naruszenie podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej zawiera art. 166 pkt 1 – 10 tej ustawy. Postępowanie dyscyplinarne dotyczy konkretnego zachowania w ustalonych okolicznościach faktycznych. Użyte w art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej pojęcie "od dnia powzięcia przez organ dyscyplinarny wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza" dotyczy powzięcia takiej wiadomości po raz pierwszy przez organ dyscyplinarny. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie również w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 października 20034 r. sygn. akt III DS. 1/2003 (OSNP 2004/14 poz. 253), wydanym w sprawie dotyczącej odpowiedzialności dyscyplinarnej radcy prawnego. Odnosząc się w nim do sposobu określenia przez ustawodawcę początkowej daty biegu terminu przedawnienia ("od powzięcia wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego"), Sąd Najwyższy wskazał, że art. 70 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 19, poz. 145 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 czerwca 2000 r., należy rozumieć tylko w ten sposób, że chodzi o dzień, w którym rzecznik dyscyplinarny "po raz pierwszy" powziął wiadomość o popełnieniu danego przewinienia przez określoną osobę. Późniejsze uzyskanie od innych organów informacji o zakwalifikowaniu określonego zachowania jako naruszenia obowiązków służbowych, nie powoduje przedłużenia omawianego terminu ani też rozpoczęcia na nowo jego biegu. O tym, czy określone zachowanie funkcjonariusza uzasadnia pociągnięcie go do odpowiedzialności dyscyplinarnej decyduje wyłącznie właściwy organ dyscyplinarny. Ma on 3 miesiące na wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem ustawodawcy okres ten jest wystarczający na ewentualne podjęcie czynności sprawdzających, a ponadto ustalenie czy zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia określonego przewinienia dyscyplinarnego, a tym samym rozstrzygnięcie kwestii zasadności wszczęcia w danej sprawie przedmiotowego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1786/06, LEX nr 386545) odnoszący się do kwestii odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta). W sytuacji wystąpienia wątpliwości co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego kwalifikacji prawnej albo tożsamości sprawcy, przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego organ dyscyplinarny zleca rzecznikowi dyscyplinarnemu przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które powinno być zakończone w terminie 14 dni od dnia jego wszczęcia. O wszczęciu postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny zawiadamia osobę, której ono dotyczy. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny składa wniosek do właściwego organu dyscyplinarnego o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego albo o umorzenie postępowania wyjaśniającego (art. 173 ust. 1 – 3 ustawy o Służbie Celnej). Zauważyć należy, iż celem postępowania wyjaśniającego nie jest jeszcze stwierdzenie, że zachodzą okoliczności uzasadniające odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariusza. Takie ustalenia są bowiem dokonywane już w toku wszczętego postępowania dyscyplinarnego. Czynności wyjaśniające mają natomiast zmierzać do usunięcia wątpliwości co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego kwalifikacji prawnej, albo tożsamości sprawcy. W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, użyte w art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej sformułowanie "powzięcie przez organ dyscyplinarny wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych", należy rozumieć jako powzięcie wiadomości o dokonaniu czynu, który będzie następnie oceniony w postępowaniu dyscyplinarnym. Innymi słowy, termin przedawnienia, określony w art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, należy liczyć od dnia, w którym organ dyscyplinarny dowiedział się o danym czynie, mogącym stanowić naruszenie obowiązków służbowych. Jeśli natomiast organ dyscyplinarny ma wątpliwości co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego kwalifikacji prawnej albo tożsamości sprawcy, to jak już wskazano, zleca rzecznikowi dyscyplinarnemu przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawidłowo przyjął, że pismo Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] października 2009 r., z którego wynika, iż ze względu na niedostosowanie się do pracy zgodnie z obowiązującymi procedurami w dniu [...] października 2009 r. odebrano J. K. i kilku innym funkcjonariuszom celnym dostęp do internetu, stanowi powzięcie wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych w rozumieniu art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. W piśmie tym wskazano, że w ramach obowiązujących procedur, których nieprzestrzeganie stanowiło przyczynę odebrania wskazanym funkcjonariuszom dostępu do internetu, zakazane było między innymi wykorzystywanie internetu i poczty elektronicznej do celów innych niż służbowe, a w szczególności: powszechnie uznanych za szkodliwe, niewłaściwe, niemoralne lub nielegalne. Pismo to zostało przesłane drogą elektroniczną do Naczelnika Urzędu Celnego [...], co oznacza, że już w dniu [...] października 2009 r. organ ten – jako właściwy w sprawie organ dyscyplinarny – powziął wiadomość o tym, że J. K. wykorzystuje internet do w/w celów, co mogło uzasadniać wszczęcie wobec niego postępowania dyscyplinarnego. Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej pismo to nie było na tyle ogólne, aby nie mogło dla organu stanowić konkretnej informacji wskazującej na naruszenia przez wyżej wymienionego funkcjonariusza obowiązków służbowych, chociażby określonych w art. 122 pkt 1 i 5 cyt. ustawy. Z treści pisma wyraźnie bowiem wynika, że J. K. wykorzystywał internet do celów powszechnie uznanych za szkodliwe, niewłaściwe, niemoralne lub nielegalne. Należy także odróżnić wiadomość o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza od oceny, czy zachodzą okoliczności uzasadniające jego odpowiedzialność dyscyplinarną. W razie wątpliwości zostanie ona dokonana podczas czynności wyjaśniających bądź dopiero po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że właściwy organ dyscyplinarny – Naczelnik Urzędu Celnego [...] wiadomość o naruszeniu przez J. K. obowiązków służbowych powziął już w dniu [...] października 2009 r., a zatem wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, które nastąpiło w dniu [...] stycznia 2010 r., miało miejsce z naruszeniem terminu określonego w art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej i było niedopuszczalne. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarzut niewłaściwego zastosowania art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, wskutek jego błędnej wykładni, jest niezasadny. W związku z powyższym zamierzonego skutku nie mógł odnieść zarzut naruszenia art. 175 ust. 1 w związku z art. 169 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej przez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że informację o naruszeniu przez skarżącego obowiązków służbowych, przez korzystanie przez niego z portali i stron internetowych do celów innych, niż służbowe, organ pierwszej instancji mógł powziąć również z protokołu kontroli koordynowanej w Izbie Celnej [...] i Urzędach Celnych [...] z dnia [...] października 2009 r. Po pierwsze zauważyć należy, iż Sąd pierwszej instancji na ten dokument powołał się jedynie "na marginesie". Po drugie, jak wyżej wskazano, w tej sprawie przedmiotem oceny przesłanki powzięcia przez organ wiadomości o naruszeniu przez J. K. obowiązków służbowych było pismo Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] października 2009 r., a nie wskazany protokół. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 170 K.p.k. w związku z art. 187 ustawy o Służbie Celnej. W sytuacji, gdy w tej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał, że organy naruszyły art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Cywilnej, to zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazanie na naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym art. 7 i art. 170 K.p.k. w zw. z art. 187 cyt. ustawy pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., którego naruszenie autor skargi kasacyjnej upatruje w dokonaniu przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni przepisu prawa materialnego. Wskazać należy, iż przepis ten określa wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku. Powinno ono zawierać: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na stwierdzenie, że zawiera ono wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Podkreślić należy, iż za pomocą zarzutu naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać stanowiska Sądu pierwszej instancji co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.